Volgens de Bijbel koos God al voor de geboorte van de tweeling uit vrije genade voor Jakob en niet voor Esau. Dit had niets te maken met hun eigen daden of goede eigenschappen, maar met Gods eigen vrije wil en goddelijk plan om Zijn belofte via Jakob te laten doorlopen.
Na Abrahams dood erfde Isaak deze beloften (Genesis 26:3-4). Omdat Esau technisch gezien Isaaks eerstgeborene was, zou men verwachten dat hij de volgende zou zijn die deze beloften zou erven. In plaats daarvan koos God Jakob uit om ze te erven — "koos" is de betekenis van "liefhad" in Romeinen 9:13.
Het verhaal van Jakob en Esau gaat over een tweeling die ruzie krijgt om het recht van de oudste en de vaderlijke zegen, maar uiteindelijk na veertig jaar weer vrede sluit. De tweeling werd geboren als zonen van Isaäk en Rebekka, waarbij Esau de oudste was en Jakob de jongste.
Jakob heb Ik liefgehad maar Esau heb Ik gehaat…
De vraag die we ons moeten stellen is deze: waarom heeft God Esau gehaat? Omdat hij een behaarde huid had, omdat hij een uitstekend jager was, omdat hij zo van linzensoep hield, of omdat hij net even iets ouder dan zijn broer Jakob was? Niets van dat alles!
Jakob worstelde met God (bij de rivier de Jabbok) om vergeving voor zijn verleden te krijgen, Gods zegen af te dwingen, en uit angst voor zijn broer Ezau. Dit staat beschreven in Genesis 32.
Maar omdat de Heer 's nachts kwam, toen Jakob Hem niet kon zien, zorgt God ervoor dat hij het 'verstandige' doet (vanuit menselijk perspectief) en terugvecht. De Heer houdt Zijn volle macht een tijdlang in om Jakob te laten denken dat hij aan het winnen is. Maar net wanneer de patriarch denkt dat hij de overhand heeft, ontwricht God zijn heup (vers 25).
Wie was Jakob in de Bijbel?
De apostel Paulus stelt duidelijk dat God een doel heeft overeenkomstig Zijn soevereine uitverkiezing, zoals geschreven staat: ‘Jakob heb Ik liefgehad, maar Esau heb Ik gehaat’ ( Romeinen 9:13).
Nieuwe Testament. Hebreeën 12:15-16 beschrijft Esau als ongeestelijk omdat hij achteloos zijn eerstgeboorterecht verspeelde. Romeinen 9:13 zegt: "Jakob heb Ik liefgehad, maar Esau heb Ik gehaat," gebaseerd op Maleachi 1:2-3.
En de oudste kreeg de zegen van zijn vader, de zegen van God die al sinds zijn grootvader Abraham werd doorgegeven. Jakob en zijn broer Esau waren een tweeling. 'Eigenlijk zijn jullie allebei een beetje de oudste', zei zijn moeder Rebekka.
Esau koos voor de jacht en de landbouw, terwijl Jakob de voorkeur gaf aan het fokken en verzorgen van dieren. Esau richtte zich meer op de wereldse zaken, terwijl Jakob een "eenvoudig man" was (Genesis 25:27), of, zoals de voetnoot in de Bijbel uitlegt, "heel, compleet, perfect, eenvoudig", wat suggereert dat hij oprecht was voor de Heer.
Esau had een aangeboren hypertrichose, wat betekent dat hij behaard geboren werd. Uit de rest van zijn verhaal is het moeilijk om andere bijbehorende fysieke kenmerken te vinden. Hij was een begaafd persoon en genoot vermoedelijk een goede gezondheid en een scherp verstand; in Genesis 25:27 lezen we dat Esau een begenadigd jager en buitenmens werd.
Hoewel Jakob geestelijke voordelen probeerde te verkrijgen door ongeestelijke middelen, en zichzelf daardoor in de problemen bracht, was het de Heer welgevallig dit toe te staan in Zijn verlossingsplan.
Jakob verlangde naar de geestelijke (eeuwige) zegeningen, in tegenstelling tot Esau die uit was op de aardse (tijdelijke) zegeningen. Ondanks Jakobs tekortkomingen vond hij meer gunst bij God omdat hij het goede zocht. Dit patroon zie je door het hele Oude Testament heen.
Jakob wordt beschouwd als een belangrijke patriarch omdat zijn nakomelingen de twaalf stammen van Israël stichtten. Uit Juda stamt een stam en de Davidische monarchie af, en Levi wordt beschouwd als de voorvader van de Levieten.
In het geval van Jakob en Esau was Jakob uitverkoren om de belofte die God aan Abraham had gedaan, voort te zetten, terwijl Esau dat niet was. De woorden "Jakob heb Ik liefgehad, maar Esau heb Ik gehaat" illustreren in deze context dus dat Jakob en de Israëlieten de uitverkoren lijn van de belofte waren, maar Esau en de Edomieten niet.
Esau maakte een fout in zijn keuze wat betreft wanneer en wat hij at. Hij verspeelde zijn lot vanwege voedsel. In Hebreeën 12:16 wordt Esau een hoereerder en een goddeloze genoemd; zijn hoererij vinden we in Genesis 28:9.
Toen Isaak stierf, waren zijn zonen 120 jaar oud. Uit het schetsen van de chronologie blijkt onder andere dat Abraham leefde toen Esau en Jakob werden geboren en dat zij vijftien jaar oud waren toen hij stierf.
De levens van Jakob en Esau bieden belangrijke geestelijke lessen. Esau vertegenwoordigt de niet-geroepen mens van de wereld, en Jakob de uitverkorene van God. De Bijbel laat duidelijk zien dat Jakobs uitverkiezing hem een duidelijk voordeel gaf ten opzichte van Esau bij het vervullen van Gods plan.
God stelde Jakob gerust en beloofde hem bij te staan, zijn familie tot een groot volk te maken en hen uit Egypte terug te leiden. Hoewel Jakob zelf in Egypte zou sterven, zou zijn familie volgens Gods belofte voorspoedig zijn voordat ze naar het Beloofde Land terugkeerden.
Het is zijn ontmoeting met God die Jakob verzwakt, en naarmate de zon feller schijnt op dit pas benoemde land Peniel, is Jakobs mankheid meer zichtbaar dan wat dan ook. Het is niet zijn kracht, maar zijn zwakte op dit moment dat de Israëlieten zich generaties lang zullen herinneren (Genesis 32:32).
Kort na zijn aankomst in Haran werd Jakob verliefd op de "mooie en lieflijke" Rachel, de dochter van zijn neef Laban (Genesis 29:17). Laban verwelkomde hem hartelijk in zijn familie, maar vroeg een hoge prijs voor Rachels hand in het huwelijk: Jakob moest eerst zeven jaar als herder werken en de kudden van Laban hoeden.
Jakob heeft eindelijk ingezien dat God – en God alleen – degene is met wie hij moest worstelen om zijn zegen te ontvangen. Die transformatie in Jakob wordt gemarkeerd door de nieuwe naam, Israël (Gen. 32:28).
Kaïn en Abel. Kaïn en Abel waren volgens Genesis 4 in de Hebreeuwse Bijbel de twee oudste zonen van Adam en Eva. Kaïn was volgens dit verhaal de eerste persoon die werd geboren en de eerste moordenaar, want hij vermoordde zijn broer Abel, de eerste persoon die stierf.
"Jakob worstelt met de engel" is een beroemd bijbelverhaal uit Genesis 32. Hierin vecht aartsvader Jakob een hele nacht aan de rivier de Jabbok met een mysterieuze man of engel. Het gevecht symboliseert Jakobs strijd om overgave, vergeving en Gods zegen.