In Nederland mag een abortus worden uitgevoerd tot 24 weken zwangerschap (in de praktijk hanteren artsen vaak een grens tot 22 weken), mits er sprake is van een noodsituatie en de behandeling plaatsvindt in een daartoe bevoegde kliniek of ziekenhuis. Belangrijke voorwaarden zijn een vrijwillig en weloverwogen besluit van de vrouw, een gesprek met een arts, en een flexibele bedenktijd die in samenspraak met de arts wordt bepaald.
Er zijn drie hoofdvormen om een zwangerschap af te breken: de abortuspil, zuigcurettage en een late instrumentale behandeling. Welke behandeling mogelijk is, hangt af van hoe lang de zwangerschap duurt.
Het protocol voor een abortus in Nederland start met een gesprek en een echo bij je huisarts of een abortuskliniek. De zwangerschap kan worden afgebroken met een abortuspil (tot 9 weken), een overtijdbehandeling (tot 16 dagen overtijd), of een zuigcurettage (tot 22-24 weken).
Nee, als je 16 jaar of ouder bent, beslis je hier zelf over. Ben je jonger dan 16 jaar, dan is er in principe toestemming van je ouders nodig, maar uitzonderingen zijn mogelijk als je goed over de beslissing nadenkt.
Ruim een derde van de ruim 30.000 abortussen die in Nederland worden uitgevoerd, gebeurt bij vrouwen die al eerder een abortus hebben ondergaan [1]. Redenen voor een herhaalde abortus is een voltooid gezin (33%), niet hebben van een relatie met de verwekker (30%) en sociaaleconomische situatie (22%) [2].
In Nederland mag een abortus worden uitgevoerd tot 24 weken zwangerschap (in de praktijk hanteren artsen vaak een grens tot 22 weken), mits er sprake is van een noodsituatie en de behandeling plaatsvindt in een daartoe bevoegde kliniek of ziekenhuis. Belangrijke voorwaarden zijn een vrijwillig en weloverwogen besluit van de vrouw, een gesprek met een arts, en een flexibele bedenktijd die in samenspraak met de arts wordt bepaald.
Abortus is een recht
Elke vrouw die haar zwangerschap wil afbreken, kan een abortus hebben. Zij alleen beslist daarover. Ook een minderjarig meisje beslist daar zelfstandig over.
Als je 16 jaar of jonger bent en een abortus wilt laten uitvoeren, hoeven je ouders daar meestal niet van op de hoogte te worden gesteld. Een arts of verpleegkundige kan je aanmoedigen om met een ouder of verzorger te praten die je kan steunen, maar dat is niet verplicht.
Om infectie te voorkomen is het advies gedurende 10-14 dagen na de abortus GEEN tampons of menstruatie cup te gebruiken, GEEN vaginale seks te hebben, NIET te zwemmen en NIET te baden. Bij pijn kun je een pijnstiller nemen (500 mg naproxen, 400 mg ibuprofen of 50 mg diclofenac).
Abortus is in Nederland strafbaar gesteld in artikel 296 van het Wetboek van Strafrecht. Er staat maximaal 4 jaar en 6 maanden celstraf op het geven van een behandeling om de zwangerschap af te breken.
De wet spreekt over een minimum verplichte wachttijd van 6 dagen, maar misschien heb je meer tijd nodig om tot een beslissing te komen. Dat kan natuurlijk ook. Je hebt hiervoor de tijd zolang je onder de grens van 12 weken zwangerschap blijft.
Het recht op abortus is gebaseerd op het beginsel van lichamelijke autonomie: het recht van de vrouw om zelf te bepalen wat er met haar lichaam gebeurt. Daarnaast spelen praktische, medische en sociaaleconomische factoren een cruciale rol in de keuzevrijheid rondom zwangerschapsafbreking.
Een behandeling met een abortuspil geeft vaak flinke buikkrampen en pijn die te vergelijken zijn met heftige menstruatiepijn. Hoe pijnlijk dit is verschilt erg per persoon; bij de een valt het mee, bij de ander is het heel pijnlijk. Artsen adviseren daarom om vooraf pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen te gebruiken.
Aspiratie-abortussen zijn in 98% van de gevallen succesvol. Bij ongeveer 2% van de vrouwen is een herhaalprocedure of aanvullende interventie nodig. Als de procedure wordt uitgevoerd voordat de zwangerschap zichtbaar is op een echo, kan een bloedtest nodig zijn om het succes te bevestigen. Medicamenteuze abortussen zijn in 95 tot 97% van de gevallen succesvol.
Abortus is in grote delen van Afrika, Latijns-Amerika en Azië geheel of grotendeels verboden. In Europa kent Malta het strengste verbod; het is daar onder alle omstandigheden illegaal. Ook in Polen, Andorra, Liechtenstein en Vaticaanstad zijn de wetten zeer restrictief. Wereldwijd wonen miljoenen vrouwen in landen met een totaalverbod.
Een abortus kan niet onmiddellijk uitgevoerd worden, ook niet als je daar uitdrukkelijk om vraagt. De wet zegt dat een periode van minstens 6 dagen tussen de eerste consultatie en de behandeling moet worden gerespecteerd, de verplichte wachttijd. Als je langer dan 6 dagen bedenktijd wil, kan dat natuurlijk ook.
De nadelen en risico's van een abortus omvatten mogelijke fysieke klachten, een kleine kans op medische complicaties, en emotionele reacties. Een veilige keuze hangt af van de methode (de abortuspil of een behandeling door wegzuigen).
Het lichamelijk herstel na een abortus duurt gemiddeld één tot twee weken, waarbij je na een dag vaak weer je normale dagelijkse dingen kunt doen. Volgens Thuisarts duurt het bloedverlies meestal 5 tot 15 dagen en is it belangrijk om na vier weken een zwangerschapstest te doen.
Onderzoeken wijzen uit dat 95% tot 99% van de vrouwen na vijf jaar geen spijt heeft van hun abortusevaluatie. Opluchting is veruit de meest overheersende emotie. Een kleine groep (ongeveer 1 tot 5 procent) ervaart langduriger gemengde gevoelens, verdriet of spijt.
28-29) die sommige vrouwen na een abortus ervaren; sommige zijn traumasymptomen: nachtmerries over baby's, slapeloosheid, negatieve emoties zoals schuldgevoel, woede, waardeloosheid en schaamte, het 'verdringen van de ervaring', het vermijden van dingen die herinneringen aan de abortus oproepen, 'zich bezighouden met zelfbestraffend gedrag zoals middelenmisbruik...'
De abortuswet zegt heel duidelijk dat de zwangere vrouw zelf beslist over een abortus, ongeacht haar leeftijd.
Medicijnen kunnen worden gebruikt om een vroege zwangerschap te beëindigen. In veel gevallen moet de eerste dag van je laatste menstruatie minder dan 11 weken geleden zijn. Als je meer dan 11 weken zwanger bent, kan een abortus in een kliniek nodig zijn. Sommige klinieken gaan door met een medicamenteuze abortus tot na 11 weken.
Zwanger na een abortus
In de meeste gevallen heeft een abortus geen invloed op de kans om zwanger te raken in de toekomst. In abortuscentra wordt namelijk gewerkt in medisch verantwoordelijke omstandigheden, waardoor de kans op complicaties wordt verkleind.
Een abortus mag tot het moment dat de vrucht buiten het lichaam zou kunnen overleven. Dit betekent dat een abortus tot de 24e week van de zwangerschap is toegestaan.
De abortuspil kan via de huisarts worden verkregen tot een zwangerschapsduur van 9 weken (63 dagen), mits de huisarts hiervoor is opgeleid en deze zorg aanbiedt. Je kunt alternatief ook direct terecht bij een abortuskliniek of via online platforms zoals Thuisabortus.