Een goede psycholoog kenmerkt zich door sterk empathisch vermogen, goed kunnen luisteren zonder te oordelen, en een professionele integriteit. Deze eigenschappen zorgen voor een veilige sfeer waarin je open durft te zijn.
Je weet of een psycholoog goed is door te letten op een persoonlijke klik, professionele erkenning en een duidelijke aanpak. Je merkt dit aan de volgende drie belangrijke punten:
Hieronder lees je 20 vaardigheden die een psycholoog moet bezitten om het vak van psycholoog goed uit te kunnen voeren.
De positieve psychologie, zoals beschreven door Seligman, is gebaseerd op ideeën van Aristoteles, Confucius en Mencius over geluk. Om dat welbevinden en geluk te vinden gaat de positieve psychologie uit van vijf pijlers: Possitve emotions, Engagement, relations, Meaning en Accomplishments, ofwel PERMA.
De vijf belangrijkste competenties van een gz-psycholoog
De zeven belangrijkste psychologische perspectieven zijn: psychodynamisch, gedragsmatig, cognitief, humanistisch, biologisch, evolutionair en intercultureel.
De vier doelstellingen van de psychologie zijn het beschrijven, verklaren, voorspellen en beheersen van gedrag en mentale processen.
Vier grote richtingen. Er zijn vier grote stromingen in de psychotherapie: 1. de psychoanalyse, 2. de gedragstherapie, 3. de ervaringsgerichte therapie en 4. de systeemtherapie.
Positieve psychologie richt zich op het vergroten van welzijn en veerkracht in plaats van enkel het verminderen van klachten. Met concrete, wetenschappelijk onderbouwde oefeningen—zoals het opschrijven van drie dagelijkse lichtpuntjes of het visualiseren van je ideale toekomst—train je je brein om positiever te denken en veerkrachtiger te worden.
Er zijn vijf hoofdconcepten binnen de psychologie: de biologische, de psychodynamische, de gedragsmatige, de cognitieve en de humanistische psychologie. Ze proberen allemaal menselijk gedrag en de factoren die daarop van invloed zijn te begrijpen.
Psychologen zijn over het algemeen onderzoekend ingesteld, wat betekent dat ze erg nieuwsgierig zijn en graag tijd alleen doorbrengen om na te denken. Ze zijn ook vaak sociaal ingesteld, waardoor ze goed gedijen in situaties waarin ze met mensen kunnen omgaan, hen kunnen overtuigen of hen kunnen helpen.
Psychologen hebben verschillende persoonlijkheden. Het zijn meestal onderzoekende individuen, wat betekent dat ze intellectueel, introspectief en nieuwsgierig zijn. Ze zijn nieuwsgierig, methodisch, rationeel, analytisch en logisch.
Competenties Psycholoog (Basispsycholoog)
Als een therapeut te veel over zichzelf praat of te veel persoonlijke informatie prijsgeeft, geen constructieve kritiek kan accepteren of weigert te bespreken hoe het proces eruit zal zien en welke vooruitgang redelijkerwijs verwacht kan worden, is die therapeut waarschijnlijk niet de beste keuze voor de meeste cliënten.
Je bedankt je psycholoog het best met een persoonlijke kaart, een mondelinge terugblik tijdens de laatste sessie of een klein gebaar zoals een reep chocolade. Een kaart waarin je de afronding en je groei benoemt, wordt door therapeuten het meest gewaardeerd.
Een uur bij een psycholoog kost in Nederland gemiddeld 90 tot 180 euro, afhankelijk van de ervaring van de behandelaar en de NZa-tarieven. Als je via een verwijzing van je huisarts naar de Basis-GGZ gaat, worden de kosten vaak volledig vergoed door je zorgverzekering, minus je eigen risico.
Het gaat met name om de drie P's, een raamwerk dat bekend staat als aangeleerd optimisme: Permanentie, Doordringbaarheid en Personalisatie. Deze drie gebieden zijn cruciaal voor hoe we onszelf zien. Zelfkritiek kan zelfdestructief worden als je je op het verkeerde richt in een van deze gebieden.
De 5-4-3-2-1 oefening is een bekende aardingstechniek (grounding) die je helpt om te kalmeren bij stress, angst of paniek. Je gebruikt hierbij je vijf zintuigen om je aandacht terug te brengen naar het hier en nu. (Let op: Soms wordt de term 5-4-3-2-1 ook gebruikt voor een hardloop- of intervaltraining, maar de zintuiglijke rust-oefening is de meest gebruikelijke betekenis).
Er zijn vijf bouwstenen die bijdragen aan een bloeiend leven: positieve emotie, betrokkenheid, relaties, betekenis en het gevoel ertoe te doen, en prestatie (vandaar PERMA™). Er zijn strategieën om elk van deze bouwstenen te versterken.
Het belangrijkste verschil is dat een GZ-psycholoog (gezondheidszorgpsycholoog) een beschermde titel heeft en in het BIG-register staat, terwijl een 'gewone' psycholoog (vaak basispsycholoog genoemd) dat niet automatisch heeft. Daarnaast mag een GZ-psycholoog zelfstandig diagnoses stellen en als hoofdbehandelaar werken, wat een basispsycholoog niet mag.
Psychologische stroming
Welke therapie bij je past, hangt vooral af van je persoonlijke klachten, je doelen en wat voor type mens je bent. Veelgekozen vormen zijn Cognitieve gedragstherapie (CGT), EMDR en Schematherapie.
Psychologen doen doorgaans het volgende: Ze bestuderen gedrag en hersenfuncties door individuen te observeren, te interviewen en te enquêteren. Ze identificeren psychologische, emotionele, gedragsmatige of organisatorische problemen en stellen diagnoses van stoornissen. Ze onderzoeken en identificeren gedragsmatige of emotionele problemen, zoals angst en depressie.
Wie worden beschouwd als de "Grote 3" psychologen in de geschiedenis van de psychologie? Sigmund Freud, Carl Jung en B.F. Skinner worden algemeen genoemd als drie van de meest invloedrijke pioniers in de geschiedenis van de psychologie, die respectievelijk de psychoanalyse, de analytische psychologie en het behaviorisme vertegenwoordigen.
De American Psychological Association definieert klinische psychologie als “een klinische discipline die zich bezighoudt met het verlenen van diagnostische, beoordelings-, behandelplan-, behandelings-, preventie- en consultatiediensten aan patiënten op de spoedeisende hulp, verpleegafdelingen en poliklinieken van ziekenhuizen”.