De asielprocedure in Nederland duurt momenteel officieel 6 maanden, maar door drukte loopt dit vaak op tot 15 maanden of langer. Hoewel de standaardprocedure (AA) in theorie 6 tot 9 dagen duurt, zorgt onderzoek voor aanzienlijke vertragingen. Wachttijden kunnen oplopen tot meer dan twee jaar.
Zodra jouw asielprocedure begint, ontvang je vaak ook leefgeld. Dit is voor iedereen even hoog: vanaf 1 januari 2025 €14,87 per week. Dat is 40 cent meer dan in 2024. Op sommige locaties ontvangen bewoners geen leefgeld, maar ontvangen ze verzorgingsproducten van het COA.
De Algemene Asielprocedure (AA) duurt vaak acht dagen, maar het kan heel goed zijn dat besloten wordt om je asielverzoek verder te behandelen in de zogenaamde verlengde procedure en dan kan het enkele weken tot maanden duren voordat je duidelijkheid hebt over je asielverzoek.
Na 5 jaar komt u in aanmerking voor een permanente verblijfsvergunning (vaak afgekort tot 'ILR' of 'vestiging'). Volgens de nieuwe regels krijgen volwassenen die op of na 2 maart 2026 asiel aanvragen, 30 maanden vluchtelingenstatus/humanitaire bescherming (HP) in plaats van 5 jaar.
De hoogste vorm van bescherming geldt voor mensen die in Denemarken zijn opgenomen in het kader van het jaarlijkse vluchtelingenquotum, zoals dat wordt afgesproken met de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). Het gaat hierbij om vluchtelingen die ernstig ziek of gehandicapt zijn.
De wachttijden bij asiel- en nareiszaken nemen nog steeds toe. De IND doet gemiddeld meer dan 20 maanden over het behandelen van een asielaanvraag, en voor nareisaanvragen is dat 21 maanden. Sommige dossiers liggen al langer dan 23 maanden op de plank. Zo'n 50.000 mensen wachten nog op de start van hun asielprocedure.
Met de maandelijkse toelage van € 281,88 moet de asielzoeker de kosten voor voedsel, kleding en persoonlijke uitgaven dekken. Daarnaast zijn er kosten voor openbaar vervoer naar een advocaat, recreatieve en educatieve activiteiten (bijvoorbeeld een voorbereiding op het inburgeringsexamen) en medische kosten (ziekenverzekering).
Veelvoorkomende redenen voor afwijzing zijn: onvoldoende bewijs dat er sprake is van vervolging of dat dit dreigt ; het niet kunnen aantonen dat de vervolging gebaseerd is op een beschermde grond (ras, religie, nationaliteit, politieke overtuiging of sociale groep); inconsistenties en problemen met de geloofwaardigheid.
Zorgverzekering asielzoekers
De zorg voor asielzoekers staat los van de gewone zorgverzekering. De kosten hebben daarom geen gevolgen voor de premie die andere verzekerden betalen. De voorwaarden voor de zorg waar een asielzoeker recht op heeft staan in de Regeling Medische Zorg Asielzoekers.
Hoeveel geld krijgen asielzoekers? Tijdens de asielprocedure ontvangt een asielzoeker maximaal 74 euro per week voor eten, kleding en zakgeld. Het leefgeld van €14,47 per week, is bedoeld om kleding en toiletartikelen te kopen en andere persoonlijke uitgaven. Het eetgeld is afhankelijk van de gezinssamenstelling.
Doordat het aantal asielaanvragen al langer veel hoger is dan waar de IND op ingericht is, duurt de asielprocedure voor de meeste mensen op dit moment gemiddeld 9 maanden tot een jaar.
Nederland verleent asiel aan mensen die gevaar lopen, gemarteld worden of onmenselijk behandeld worden in hun land van herkomst . Bijvoorbeeld als er oorlog is in hun land. Eerst worden echter speciale procedures gevolgd om te bepalen of een asielzoeker daadwerkelijk bescherming nodig heeft.
Vanaf 12 juni 2026 gaan nieuwe asielregels gelden in de Europese Unie (EU). Zo moeten er strengere controles aan de buitengrenzen komen, snellere asielprocedures en beperkingen voor asielzoekers om door te reizen naar andere EU-landen om daar asiel aan te vragen.
Dit staat in de zogenoemde Opvangrichtlijn. Wel mogen lidstaten zelf bepalen onder welke voorwaarden dit gebeurt. In Nederland mag een asielzoeker een half jaar na zijn asielaanvraag binnen een tijdsbestek van 52 weken maximaal 24 weken werken – en dus 28 weken niet.
In Nederland wordt dit bedrag over het algemeen als bovengemiddeld beschouwd . Het gemiddelde nettosalaris in Nederland ligt rond de 2500 euro per maand, dus met 3000 euro zit je daarboven. Dit betekent dat je met dit salaris comfortabel zou moeten kunnen leven, mits je je uitgaven goed beheert.
Financiële steun
Je ontvangt doorgaans £49,18 per persoon in je huishouden . Hiermee kun je noodzakelijke uitgaven zoals eten, kleding en toiletartikelen betalen.
Statushouders krijgen meestal een tijdelijke verblijfsvergunning van vijf jaar. Binnen 14 weken nadat statushouders te horen hebben gekregen dat zij in Nederland mogen (ver)blijven, moet de gemeente hen een woning aanbieden. Maar in de praktijk duurt dit vaak langer dan een jaar.
Het hele proces, van aanvraag tot goedkeuring, duurt doorgaans ongeveer zes maanden . Als hun aanvraag na het interview niet wordt goedgekeurd door USCIS, kunnen ze alsnog een nieuwe aanvraag indienen via de verdedigingsprocedure. Voor een gedetailleerdere beschrijving van de positieve procedure kunt u terecht op de website van USCIS.
Van de miljoenen mensen die op de vlucht zijn, komen er jaarlijks ook enkele duizenden naar Nederland. Eind 2020 waren er volgens de UNHCR in Nederland 78.911 vluchtelingen. Dat is nog geen 0,5 procent van de bevolking.
Onderzoek van Amnesty International heeft China aangewezen als het land met de meest gastvrije houding ten opzichte van vluchtelingen. Het land scoorde hoger dan de 26 andere onderzochte landen wat betreft de positieve houding van de bevolking ten opzichte van vluchtelingen die oorlog of vervolging ontvluchten.