Ja, terugtrekking is een veelvoorkomende reactie op trauma. Het wordt gezien als een copingmechanisme of een overlevingsstrategie (vaak aangeduid als 'flight' of 'freeze') die optreedt wanneer iemand overweldigende stress of traumatische ervaringen heeft meegemaakt.
De 4 trauma-reacties
Als je in een gevaarlijke en bedreigende situatie terechtkomt, zoals (de dreiging van of tijdens) (langdurig) seksueel geweld, reageert je lichaam met één van de vier overlevingsstrategieën: fight, flight, feeze of fawn.
Emotionele terugtrekking is een copingmechanisme waarbij individuen zich emotioneel van anderen distantiëren, vaak als reactie op stress, trauma of de wens om zichzelf te beschermen tegen kwetsbaarheid.
Shutdown-dissociatie treedt op wanneer iemand emotioneel of fysiek lijkt te "af te sluiten" als reactie op overweldigende stress of trauma. Het kan plotseling gebeuren en van korte of juist veel langere duur zijn.
Een trauma herkennen
Je hebt last van sombere gevoelens en/of huilbuien en vaak ben je voortdurend gespannen. Een traumatische ervaring kan leiden tot het hebben van flashbacks van de gebeurtenis, herbelevingen van de gebeurtenis overdag of in je slaap.
De vier primaire traumareacties – vechten, vluchten, bevriezen en zich onderwerpen – zijn adaptieve patronen die zich ontwikkelen als reactie op waargenomen bedreigingen en die in de loop der tijd ingeburgerd gedrag kunnen worden.
Wat zijn de symptomen van een trauma?
Naast de gebruikelijke reacties zoals vechten, vluchten, bevriezen en zich onderwerpen, zijn er nog een paar andere reacties waar je misschien niet bekend mee bent. Schrik, verstijven en flauwvallen zijn enkele van de minder bekende traumareacties waarover deskundigen op dit gebied theorieën ontwikkelen.
Vrouwen kunnen emotioneel afgesloten raken als reactie op aanhoudende stress, toxische relaties, een burn-out op het werk of trauma's uit het verleden. Dit wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd als kilheid of onverschilligheid, maar het duidt erop dat de persoon innerlijke problemen heeft.
Terwijl de bevriezingsreactie immobilisatie inhoudt, is een uitschakeling van de dorsale vagale zenuwen een extremere vorm van terugtrekking en dissociatie. Deze reactie, die gekoppeld is aan het parasympathische zenuwstelsel, wordt vaak geactiveerd wanneer het lichaam waarneemt dat er geen mogelijkheid is om te ontsnappen of te overleven.
De 'vecht-of-vlucht'-reactie is de term die mensen soms gebruiken om de automatische reacties van ons lichaam op angst aan te duiden. Er zijn eigenlijk vijf van deze veelvoorkomende reacties, waaronder 'bevriezen', 'in elkaar zakken' en 'vriendschap', naast 'vechten' of 'vluchten'.
Emotionele terugtrekking komt vaak voort uit gevoelens van overweldiging, kritiek of onbegrip, in plaats van een gebrek aan liefde. Veelvoorkomende triggers zijn onder andere onopgeloste conflicten, het gevoel dat er niet aan hun behoeften wordt voldaan, trauma's uit het verleden of hechtingsproblemen, stress door werk of gezin, of angst voor kwetsbaarheid na gekwetst te zijn.
(5) Actie ondernemen. De zesstappenroutekaart voor trauma-integratie (zie afbeelding hieronder) biedt een conceptueel kader ( 1-Routine, 2-Gebeurtenis, 3-Terugtrekking, 4-Bewustwording, 5-Actie, 6-Integratie) voor het verkennen van stappen die kunnen worden genomen in die fasen waarin de overlevende zich verlamd voelt.
Iedereen reageert anders op trauma, en verschillende soorten trauma kunnen bij dezelfde persoon verschillende reacties oproepen. De zes belangrijkste soorten reacties op trauma zijn vechten, vluchten, bevriezen, zich schikken, zich goed voelen en flauwvallen. Alle reacties op trauma zijn geldig, maar trauma moet altijd in therapie worden besproken.
Trauma kan zich op verschillende manieren manifesteren in iemands leven. Psychologische symptomen omvatten flashbacks, nachtmerries, en hyperwaakzaamheid. Emotioneel kunnen mensen met een trauma gevoelens van angst, verdriet, boosheid of schuld ervaren.
Veel mensen die een trauma hebben meegemaakt, vooral degenen die op jonge leeftijd een trauma hebben ervaren, leren nooit een andere manier om met bedreigingen om te gaan. Ze blijven vaak vasthouden aan hun gebruikelijke reactiepatronen wanneer ze zich bedreigd voelen. Ze kunnen impulsief handelen en geen tijd hebben om na te denken.
Soms voelen vrouwen de drang om een relatie te beëindigen wanneer de intimiteit te snel te intens wordt of wanneer het stel "te veel" tijd samen doorbrengt. Op dat moment heeft ZIJ de behoefte om haar gevoel van eigenwaarde en onafhankelijkheid te herbevestigen.
Niet per se. De emotionele impact van een relatiebreuk verschilt van persoon tot persoon, ongeacht ADHD. Factoren zoals individuele copingmechanismen, de aard van de relatie en emotionele veerkracht spelen een belangrijkere rol in hoe snel iemand een relatiebreuk verwerkt.
Afleiding kan een uitstekend middel zijn om met kortstondige stress om te gaan, maar vermijding kan een onaangepast copingmechanisme worden. Wanneer we constant bezig zijn, zelden rusten en de tv en muziek aan hebben staan om de stilte in ons leven te vullen, is die drukte een reactie op trauma.
Alle soorten trauma's veroorzaken stressreacties. Mensen zeggen vaak dat hun eerste gevoel na een traumatische gebeurtenis opluchting is, dat ze nog leven. Dit kan gevolgd worden door stress, angst en woede. Trauma kan er ook toe leiden dat mensen niet meer kunnen stoppen met denken aan wat er is gebeurd.
Soorten ingrijpende gebeurtenissen
De eerste reacties op een trauma kunnen bestaan uit uitputting, verwarring, verdriet, angst, agitatie, gevoelloosheid, dissociatie, lichamelijke opwinding en een afgevlakte emotionele reactie. De meeste reacties zijn normaal in die zin dat ze bij de meeste overlevenden voorkomen en sociaal aanvaardbaar, psychologisch effectief en vanzelf voorbijgaan.