In de Bijbel wordt er over de wijzen gesproken in het Evangelie volgens Matteüs, en wel in Mattheüs 2:1-12.
In het gedeelte van Matteüs 2:1-18 komen wijzen uit het Oosten naar Jeruzalem om de pasgeboren koning der Joden te zoeken. Koning Herodes is verontrust door dit nieuws en vraagt de hogepriesters en schriftgeleerden waar de Messias geboren zal worden. Zij vertellen hem dat de Messias in Bethlehem geboren zal worden.
Bekende wijsheidspreuken uit de Bijbel komen vooral uit het boek Spreuken, zoals het belang van inzicht boven rijkdom, ontzag voor God als bron van wijsheid, en de waarde van goede raad. Je kunt de volledige Bijbelteksten opzoeken via De Bijbel.
Drie wijzen
Ze vertegenwoordigen de drie takken van het menselijk geslacht, volgens de Bijbel het nageslacht van de drie zonen van Noach: Sem, Cham en Jafet. De mannen vertegenwoordigen drie leeftijden van de mens. Volgens de legende werden de koningen later gedoopt door Sint-Thomas.
Maar volgens andere verhalen, bijvoorbeeld van de Engelse monnik Bede, waren de drie Wijzen koningen uit verschillende landen. Caspar zou de koning van India zijn. Balthasar wordt vaak koning van Arabië genoemd, en in andere verhalen is hij koning van Ethiopië. De derde Wijze, Melchior, zou de koning van Perzië zijn.
Hun drie cadeaus zijn bijzonder. Jezus krijgt goud, wierook en mirre. Goud is voor een koning, wierook is voor een god en mirre is voor een dode.
Uit de tekst kunnen we afleiden dat deze mannen waarschijnlijk astrologen waren, aangezien hun studie van de hemel hen naar Jezus leidde (Numeri 24:17, Matteüs 2:9). Ze vertelden koning Herodes dat ze op zoek waren naar de nieuwe "koning der Joden" (Matteüs 2:2). In het verhaal wordt aangenomen dat ze niet beseften wat voor soort koning Jezus zou zijn.
Salomo was de wijste man die ooit heeft geleefd, begiftigd met grote wijsheid zodat hij wijs kon regeren. En wijs regeerde hij. Tijdens zijn leven kende Israël ongekende vrede en voorspoed, respect en bewondering.
Volgens de overlevering bezochten drie wijzen het kindje Jezus, een overtuiging die voortvloeit uit het feit dat er drie geschenken werden gegeven: goud, wierook en mirre.
In de Bijbel staat het getal 777 symbool voor goddelijke volmaaktheid, de volheid van God en de Heilige Drie-eenheid.
De bekendste en meest geciteerde tekst over wijsheid in de Psalmen is Psalm 111:10. Deze vers stelt dat ontzag voor God de basis is van alle wijsheid. De Bijbel kent ook specifieke 'wijsheidspsalmen' (zoals Psalm 1, 37 en 73) die praktische levenslessen geven over het maken van de juiste keuzes in een wereld vol onrecht.
"Volgens Jakobus 3:15-17 zijn er vier soorten wijsheid: aardse wijsheid, intellectuele wijsheid, duivelse wijsheid en de wijsheid van boven," legde hij uit.
De bekende volkswijsheid is dat de zin "Wees niet bang" (of varianten zoals "Vrees niet") 365 keer in de Bijbel staat – één keer voor elke dag van het jaar.
De Drie Koningen (Caspar, Melchior en Balthasar) brachten volgens de christelijke traditie drie symbolische geschenken mee voor het pasgeboren kindje Jezus in Bethlehem:
Het Evangelie van Matteüs zegt eenvoudigweg dat "wijzen uit het oosten" Jezus kwamen bezoeken. Er worden wel drie geschenken genoemd – goud, wierook en mirre – maar er staat nergens dat er drie mannen waren die ze brachten. Het zouden er meer kunnen zijn geweest. De Schrift geeft daar geen uitsluitsel over.
Deze maand: Als Jezus geboren wordt, geven de wijze mannen hem goud, wierook en mirre. Waarom geven ze juist die cadeaus? Goud, wierook en mirre waren heel speciale cadeaus. Daarmee lieten de wijze mannen dus zien hoe belangrijk ze Jezus vonden.
Het goud past bij een koning; wierook wordt gebruikt om goddelijke eer te bewijzen en mirre wordt gebruikt om een overledene te balsemen, al een toespeling op de dood van Jezus. De Driekoningen kregen een naam en leeftijd aangemeten: Caspar (20 jaar, mirre), Melchior (40 jaar, goud) en Balthazar (60 jaar, wierook).
De meeste geleerden geloven dat Jezus ongeveer twee jaar oud was toen de wijzen kwamen.
Ze laat Jezus geboren worden in een Esseense nederzetting bij Qumran aan de Dode Zee. Daar zou ook een Bethlehem hebben gelegen. Jozef en Maria waren lid van deze Esseense gemeenschap. Jezus trouwde later met Maria Magdalena. Ze kregen een dochter en na de kruisiging twee zoons.
Ethan de Ezrachiet, kleinzoon van Juda, de zoon van Jakob, een man zo wijs dat hij gunstig werd vergeleken met Salomo; de auteur van Psalm 89.
Een wijze wordt nog wijzer als je hem berispt, een rechtvaardige vergroot zijn inzicht door wat je hem leert. Wijsheid begint met ontzag voor de HEER, inzicht is vertrouwdheid met de Heilige.
De Schrift vertelt ons dat Salomo de wijste man was die ooit geleefd heeft (1 Koningen 3:12; 4:29-31), maar uiteindelijk was hij ook de oorzaak van zijn eigen ondergang. Toen koning Salomo Gods wegen bewandelde en Zijn geboden naleefde (3:14), deed hij wonderbaarlijke dingen om het koninkrijk van God te bevorderen.
Waarom duurde het zo lang om daar te komen? De wijzen vonden Jezus door de ster te volgen die aan hen verscheen. Nadat ze de ster hadden gezien, hebben ze wellicht even gewacht op koninklijke toestemming en het verzamelen van benodigdheden voor hun reis. De wijzen kwamen uit het oosten (Matteüs 2:1), mogelijk uit Babylon.
Volgens de auteurs zou het in het geval van Jezus kunnen gaan om: paranoïde schizofrenie, bipolaire stoornis en schizoaffectieve stoornis. Ze veronderstelden dat Jezus mogelijk de dood zocht door middel van "zelfmoord via een tussenpersoon" (indirecte zelfmoord).
De wijzen of magiërs vormden een priesterkaste onder de Perzen en Meden, die zich voornamelijk bezighield met de geheimen van de natuur, geneeskunde en astrologie. Daniël was het hoofd van zo'n orde in Babylon ( Daniël 2:48).