Calvinisten en evangelische christenen verschillen vooral in Godsverhouding, de doop en kerkstructuur. Drie hoofdzaken zijn predestinatie, de persoonlijke geloofsbeleving en de doop.
(Dus alle calvinisten zijn evangelisch, maar niet alle evangelischen zijn calvinisten.) Enkele belangrijke kenmerken van het calvinisme die niet alle evangelischen delen, zijn: Gods soevereiniteit over alles wat er gebeurt, de geestelijke doodsheid van de mens in de zonde, en de vraag wie uitverkoren is en wat dat precies inhoudt.
Calvinisme is van oudsher een aanduiding voor een protestantisme kerkelijke stroming, waarin het gedachtegoed van kerkhervormer Johannes Calvijn centraal staat.
Een belangrijk leerstuk van het calvinisme, dat verschilt van het lutheranisme, is dat God alleen de 'uitverkorenen' redt, een voorbestemde groep individuen, en dat deze uitverkorenen in principe gegarandeerd gered zullen worden, terwijl alle anderen verdoemd zijn.
Maarten Luther en Johannes Calvijn waren beiden 16e-eeuwse hervormers die de Katholieke Kerk wilden veranderen. Hun theologie verschilde echter fundamenteel. Luther legde de nadruk op geloof, genade en Gods liefde. Calvijns theologie draaide om Gods almacht en de predestinatieleer (de voorbestemming).
Uit deze korte samenvatting blijkt een klein verschil tussen Luthers en Calvijns visie op God. Luther erkende weliswaar de toorn van God, maar legde de nadruk op Gods liefde. God is in de eerste plaats een alom liefdevolle vader. Bij Calvijn daarentegen staan rechtvaardigheid en macht centraal in zijn godsbeeld.
Overeenkomsten Luther en Calvijn
Luther is de grondlegger van het lutheranisme, Calvijn is de oprichter van de stroming die calvinisme wordt genoemd. Zowel het lutheranisme als het calvinisme is een vorm van het protestants-christelijke geloof, maar er zijn grote verschillen tussen het lutheranisme en het calvinisme.
Hoewel sommige evangelische christenen, zoals Edwards en Newton, zich lieten calvinisten noemen, verwierpen anderen elke associatie met de naam Calvijn en wilden ze simpelweg als christen bekendstaan.
Calvinisten zijn mensen die in alles vanuit God, Zijn eer en Zijn soevereiniteit willen denken en ook daaruit willen leven. Deze visie op God heeft consequenties voor je hele theologie. Maar die grote God komt toch vooral tot uitdrukking in de leer van zonde en genade.
Het calvinisme leert dat God zichzelf verheerlijkt door mensen vanaf hun geboorte willekeurig te veroordelen tot eeuwige kwelling in de hel. De Bijbel zegt dat God geen behagen schept in de dood van de goddelozen, maar mensen de reële mogelijkheid geeft om voor het leven te kiezen.
In Nederland wordt de bevindelijk gereformeerde stroming, met kerken zoals de Gereformeerde Gemeenten en de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland, in de in de volksmond vaak als het "zwaarste" christelijke geloof gezien. Dit komt door de strenge leer, de soberheid in het dagelijks leven en de nadruk op de zonde van de mens.
De kritiek van Johannes Calvijn op de Rooms-Katholieke Kerk richtte zich met name op het gezag van de paus, de hiërarchische en corrupte structuur, en de onbijbelse gebruiken.
Waarom hebben jullie geen Jezus aan het kruis (crucifixen)?
Protestanten zijn tegen het afbeelden van 'God' en 'Jezus'. Omdat vroeger aan de crucifix ook magische kracht werd toegeschreven en het als een uitgesproken rooms symbool werd ervaren, hebben de protestanten zich hier uit 'protest' tegen gekeerd.
Het regulatieve principe van de eredienst is een leer die door sommige calvinisten en anabaptisten wordt gedeeld over hoe de Bijbel de openbare eredienst regelt. De kern van deze leer is dat God in de Schrift alles vastlegt wat Hij voor de eredienst in de kerk vereist en dat al het andere verboden is.
Zowel het lutheranisme als het calvinisme zijn vormen van het protestants-christelijk geloof.
Evangelisme (evangelisch christendom) is een stroming binnen het protestantse christendom die gekenmerkt wordt door een nadruk op het gezag van de Bijbel, een relatie met Jezus Christus en bekering. Evangelische christenen zijn over het algemeen conservatiever in hun theologie en maatschappelijke opvattingen dan andere stromingen binnen het christendom.
De vijf punten van het calvinisme
De uitverkorenen ontvangen verlossing door Christus alleen. De niet-uitverkorenen ontvangen de rechtvaardige toorn die hen toekomt voor hun zonden tegen God. De leer van de beperkte verzoening (ook wel definitieve verzoening genoemd) stelt dat Jezus' plaatsvervangende verzoening definitief en zeker was in haar doel en in wat zij bewerkstelligde.
Maarten Luther en Johannes Calvijn waren beiden 16e-eeuwse hervormers die de Katholieke Kerk wilden veranderen. Hun theologie verschilde echter fundamenteel. Luther legde de nadruk op geloof, genade en Gods liefde. Calvijns theologie draaide om Gods almacht en de predestinatieleer (de voorbestemming).
Sommige evangelische denominaties hebben een neutrale positie ingenomen en laten de keuze voor het homohuwelijk over aan de plaatselijke kerken. Andere zijn fel gekant tegen het homohuwelijk, homoseksuele activiteiten en het uiten van een homoseksuele/lesbische/biseksuele identiteit in het algemeen.
Echte calvinisten volgen de geboden van Jezus. Ze bidden vol vertrouwen, vaak en spontaan , omdat God de touwtjes in handen heeft en graag naar zijn kinderen luistert terwijl hij op zijn troon zit. Of, met andere woorden, ze "bidden voortdurend" (1 Thessalonicenzen 5:17, CSB).
Het antwoord is natuurlijk nee. Het calvinisme ontstond pas aan het einde van Luthers leven. Het arminianisme ontstond lang na Luthers dood. Luther zelf heeft zich dus nooit bemoeid met de controverse die het gereformeerde protestantisme na de Reformatie verdeelde.
Protestanten geloven in God, Jezus Christus en de Bijbel. Zij vinden dat de Bijbel het belangrijkste boek is en dat je zelf contact hebt met God, zonder een paus of priester.
In de soteriologie verwierpen de gereformeerde kerken in het vijfde leerstuk van de Canons van Dort (1619) de confessionele Lutherse leer van de weerstaanbaarheid van de genade ten gunste van de volharding der heiligen. De Lutherse orthodoxen ontkennen het tweede leerstuk van de Synode van Dort, namelijk de definitieve verzoening.