Seksueel misbruik kan op latere leeftijd zorgen voor langdurige mentale en fysieke klachten, zoals posttraumatische stressstoornis (PTSS), angst en moeite met relaties. Soms komen de klachten pas na vele jaren naar voren.
Gevolgen van seksueel grensoverschrijdend gedrag
Zelfs bij de kinderen of jongeren die zeggen geen 'problemen' te ervaren kan het meemaken van seksueel overschrijdend gedrag leiden tot verdriet, ongelukkig voelen, kwaad worden op zichzelf, schaamte en het zich niet meer goed bij seks voelen.
Effecten op brein en gedrag
En worden ze vaak zelf slachtoffer of pleger van misbruik, dan wel geweld. 'Door een onveilige omgeving en slechte jeugdervaringen ontwikkelen jonge slachtoffers een negatief zelfbeeld en vijandelijk wereldbeeld. Ook raakt hun gevoel uitgeschakeld, er ontstaat “emotional numbness”.
Gevolgen bij volwassenen
Als ze volwassen zijn, hebben mensen die seksueel misbruik hebben meegemaakt vaak moeite met grenzen stellen. Ook kunnen zij een afkeer van zichzelf hebben, wat zich kan uiten in depressies, verslaving en eetproblemen.
Lichamelijke signalen van seksueel misbruik bij kinderen
Symptomen en langetermijngevolgen van seksueel misbruik uit het verleden die op latere leeftijd (opnieuw) naar boven komen, bestaan vaak uit posttraumatische stress (PTSS), angst en depressie, en langdurige lichamelijke klachten. Dit kan getriggerd worden door veroudering, pensioen of verlies.
Herbelevingen bij seksueel misbruik zijn intense, onvrijwillige herinneringen waarbij het voelt alsof het misbruik op dat moment opnieuw gebeurt. Slachtoffers ervaren hierbij dezelfde angst, beelden en lichamelijke pijnen. Dit is een veelvoorkomend kenmerk van een posttraumatische stressstoornis (PTSS).
Iemand die misbruikt is, kan zich op heel verschillende manieren gedragen. Er is niet één vaste reactie, maar veelvoorkomende signalen zijn plotseling ander gedrag, angst en vermijding.
Na het meemaken van een nare seksuele ervaring kan het zijn dat je psychische problemen gaat ervaren. Denk aan een posttraumatische stressstoornis, een persoonlijkheidsstoornis, angststoornis, en een stemmingsstoornis. Voor jou is dit natuurlijk heel vervelend en het kan zijn dat je je hier enorm voor schaamt.
Symptomen van verdrongen seksueel misbruik zijn onbewuste signalen en klachten zoals angst, vage lichamelijke pijn en moeite met relaties, die ontstaan doordat een heftige gebeurtenis is weggestopt. Omdat de herinnering niet bewust is, uit het trauma zich vaak via het lichaam en gedrag.
Het blijkt, het kan. Herinneringen aan seksueel misbruik, die een tijd verdwenen en verdrongen zijn, kunnen inderdaad weer terug komen. Ook is het mogelijk dat patiënten zich bijvoorbeeld incest herinneren, terwijl incest in de jeugd helemaal niet heeft plaatsgevonden.
De dader van seksueel misbruik is in de meeste gevallen een bekende van het slachtoffer, zoals een familielid, vriend of leraar, en heeft vaak een [twee-gezichten-profiel] waarbij manipulatie en machtsmisbruik centraal staan. Er bestaat geen eenduidig uiterlijk profiel; daders komen voor in alle lagen van de bevolking en van alle geslachten of leeftijden.
Mensen die seksueel misbruikt zijn, voelen vaak schaamte, schuldgevoelens en angst. Soms bestaan tegenstrijdige gevoelens, zoals woede en loyaliteit, naast elkaar. Deze emoties kunnen je belemmeren in de dingen die je graag wilt doen of ervaren. Voor het eerst praten over wat je is overkomen kan spannend zijn.
De straffen voor aanranding, verkrachting en seksueel misbruik lopen uiteen van een taakstraf tot een langdurige gevangenisstraf. In zeer ernstige gevallen wordt een gevangenisstraf gecombineerd met TBS met dwangverpleging. In de wet is bepaald welke maximum gevangenisstraf er opgelegd kan worden.
Verkrachting kan niet kan verjaren
Slachtoffers van zedenmisdrijven durven er vaak pas jaren later mee naar buiten te komen. Dan moet tijdsdruk geen rol spelen. Verkrachting verjaart niet.
Seksueel misbruik zorgt vaak voor intimiteitsproblemen, bindingsangst, moeite met vertrouwen en triggers die herinneringen oproepen. Slachtoffers worstelen geregeld met eenzaamheid, PTSS, of depressie. Voor de partner kan dit zwaar zijn, wat leidt tot secundaire traumatisering of onbegrip.
Personen kunnen ook last hebben van flashbacks, nachtmerries en een verhoogde gevoeligheid voor triggers die hen aan het misbruik herinneren. Een lichaamsdeel dat bijzonder gevoelig is voor seksueel trauma is het bekken, waar trauma kan worden opgeslagen in het weefsel van de genitaliën en de bekkenbodemspieren.
De lange termijn gevolgen van seksueel misbruik omvatten vaak psychische, fysieke en sociale klachten zoals posttraumatische stressstoornis (PTSS), depressie en relatieproblemen. De impact verschilt per persoon en hangt af van de duur, de aard van het misbruik en de leeftijd waarop het plaatsvond.
De freeze-reactie (bevriezen) is een automatisch overlevingsmechanisme waarbij het lichaam bij extreme angst of levensgevaar volledig verstijft, zodat iemand niet meer kan bewegen, praten of zich kan verzetten. Ongeveer zeventig procent van de slachtoffers van seksueel geweld ervaart deze verlamming, wat een onvrijwillige reflex is en geen bewuste keuze of instemming.
Tien tips
Je weet of je seksueel misbruikt bent doordat er handelingen met je zijn gedaan die je niet wilde, zoals ongewenste aanrakingen, verkrachting of het delen van naaktfoto's, vaak gepaard met angst, schaamte of verwarring. Soms merk je het pas later aan psychische of lichamelijke klachten, of doordat herinneringen terugkomen.
Bij opzetfeiten weet iemand dat de ander geen seksueel contact wil, maar doet diegene het toch. Of iemand neemt het risico dat de ander geen seks wil. Als er dwang, geweld of bedreiging wordt gebruikt, is dat ernstiger.
Triggers die verband houden met seksueel misbruik kunnen onder andere zijn: Intieme aanrakingen: een aanraking die lijkt op het misbruik kan een heftige emotionele reactie veroorzaken. Geuren en smaken: parfums, lichaamsgeuren of voedsel dat tijdens het misbruik aanwezig was, kunnen sterke herinneringen oproepen.
Seksueel misbruik omvat elk ongewenst seksueel contact of gedrag, onderverdeeld in fysiek seksueel misbruik, online misbruik en seksuele intimidatie. Heb je hulp nodig? Neem contact op met het Centrum Seksueel Geweld via 0800-0188 of raadpleeg Slachtofferhulp Nederland.
Slachtoffers van seksueel misbruik in hun jeugd hebben een grotere kans op het ontwikkelen van problemen als (chronische) posttraumatische stressstoornissen (PTSS), angststoornissen, depressie, verslavingen, sociale fobieën, eetproblemen en persoonlijkheidsstoornissen, in het bijzonder borderline- ...