De bekendste uitspraak van de Nederlandse filosoof Baruch Spinoza is "God, oftewel de natuur" (Deus sive Natura). Hiermee bedoelde hij dat God en het heelal één en dezelfde werkelijkheid zijn.
De bekendste uitspraak van de filosoof Baruch Spinoza is "God, oftewel de natuur" (Deus sive Natura), vaak aangevuld met zijn bekende levenswijsheid om menselijk gedrag "niet te bespotten, niet te betreuren, niet te veroordelen, doch te begrijpen".
Enkele van de bekendste en meest gebruikte citaten wereldwijd zijn "Ik denk, dus ik ben" van René Descartes, "Elk nadeel heb zijn voordeel" van Johan Cruijff, en "Wees de verandering die je in de wereld wilt zien" van Mahatma Gandhi. Red Bull
En Spinoza bedenkt nog een filosofie over de mens. Hij zegt: mensen kunnen eigenlijk niet zelf kiezen, ze hebben geen 'vrije wil'. Spinoza zegt: je lichaam bepaalt wat jij moet doen. Als jij bijvoorbeeld heel erg dorst hebt, dan moet je drinken.
Spinoza is vooral bekend als filosoof van het rationalisme. Hij was echter ook een belangrijk voorvechter van vrijheden in de jonge Republiek der Verenigde Nederlanden.
Banvloek 1656
Op de handelsbeurs maakte hij kennis met vrijzinnige christenen. Zijn dissidente denkbeelden en ook het feit dat hij de schulden uit de erfenis van zijn vader († 1654) niet aanvaardde, leidden ertoe dat op 27 juli 1656 in de synagoge een banvloek over de 24-jarige Baruch werd uitgesproken.
Einstein zelf verklaarde: "Ik ben geen atheïst, en ik denk niet dat ik mezelf een pantheïst kan noemen... Ik geloof in de God van Spinoza, die zich openbaart in de ordelijke harmonie van wat bestaat, niet in een God die zich bezighoudt met het lot en de daden van mensen."
De essentie van Spinoza's filosofie is te vatten in drie kernpunten: God is de natuur (Deus sive Natura), de mens heeft geen vrije wil, en ware vrijheid bereik je door rede en kennis. De Nederlandse filosoof Baruch Spinoza (1632-1677) zag het heelal als één enkele, goddelijke en eindeloze werkelijkheid.
Vrije wil is dus een illusie, geboren uit onwetendheid. In een correspondentie met Schüller schetst Spinoza een treffend beeld van de illusie van vrije wil. Hij schrijft dat een steen, als hij zou kunnen oordelen, zichzelf vrij zou achten om te bewegen, hoewel hij door externe krachten wordt bepaald.
God zit niet buiten de materie, maar er in. Het vormgevende principe van de materie zit dus volgens Spinoza in de materie zelf. Je moet de oorzaak van alles, van het materiebegrip en van het heelal, immanent denken. Er is geen transcendentie.
Een jury bestaande uit 1500 filmkunstenaars, critici en historici heeft " Frankly, my dear, I don't give a damn ", uitgesproken door Clark Gable als Rhett Butler in de Amerikaanse Burgeroorlog-film Gone with the Wind uit 1939, verkozen tot het meest memorabele Amerikaanse filmcitaat aller tijden.
Een goed levensmotto helpt je om positief te blijven. Populaire en krachtige keuzes zijn: "Het leven is een feestje, je moet alleen zelf de slingers ophangen", "Wie geniet van kleine dingen, leeft een groots leven", en "Achter de wolken schijnt de zon".
De 10 beste wijsheidscitaten:
"Een vogel zingt niet omdat hij een antwoord heeft, hij zingt omdat hij een lied heeft." "We zijn niet wat we weten, maar wat we bereid zijn te leren." "Goede mensen zijn goed omdat ze wijsheid hebben verworven door mislukkingen." "Uw woord is een lamp voor mijn voeten, een licht op mijn pad."
De belangrijkste filosofische werken van de zeventiende-eeuwse Nederlandse denker Baruch Spinoza zijn de Ethica, de Tractatus theologico-politicus en de Korte verhandeling over God, de mens en zijn welzijn. Spinoza schreef heldere en radicale boeken over God, de natuur, politiek en menselijke vrijheid.
De innerlijk zo kalme en zuivergestemde Spinoza heeft geschreven: 'De vrije mens denkt over niets minder dan de dood, en zijn wijsheid is niet een overpeinzing des doods, maar van het Leven'.
Enkele van de meest bekende filosofische uitspraken aller tijden zijn "Ik denk, dus ik ben" van René Descartes, "Al wat ik weet, is dat ik niets weet" van Socrates, en "God is dood" van Friedrich Nietzsche. Deze uitspraken gaan over het menselijk bestaan, kennis en geloof. Woorden.org
De aard van de vrije wil kan worden verklaard aan de hand van drie redeneringen: determinisme, compatibilisme en libertarisme. Lees meer over vrijheidsfilosofie en het verschil tussen situationele en metafysische vrijheid.
Spinoza beschouwt de vrije wil als een illusie. Alles in de natuur – inclusief de mens – maakt deel uit van één allesomvattend systeem (God of de Natuur). Omdat al ons handelen en denken het noodzakelijke gevolg is van eerdere oorzaken, bestaan er geen toevalligheden en is er geen ruimte voor een autonome vrije wil.
Dat is tenminste wat de Amerikaanse neurowetenschapper en filosoof Sam Harris je zou vertellen. In zijn korte maar overtuigende boek 'Free Will' schrijft Harris: Vrije wil is een illusie.
Zonder de Geest van Christus zijn volgens Spinoza gerechtigheid en naastenliefde onmogelijk. In een brief aan ene Albert Burgh zegt hij: "Gerechtigheid en naastenliefde zijn de enige onfeilbare kenmerken van het ware geloof en de vrucht van de Heilige Geest. Waar deze gevonden worden, daar is Christus.
28 'Mauvais Juif' – Voltaire, die er geen twijfel over had dat Spinoza een goed mens was, vond hem een 'slechte Jood' in dezelfde zin als waarin men Voltaire een slechte christen zou kunnen noemen. Maar natuurlijk speelt zijn antisemitisme hier ook een rol.
Volgens Spinoza ben je dom bezig als je je emoties niet de baas bent. Van emoties zoals begeerte, vreugde, verdriet, haat en liefde word je niet gelukkig. Ze sleuren je alleen mee zodat je je verstand niet meer goed gebruikt. Spinoza noemt deze emoties dan ook 'aandoeningen'.
Spinoza betoogt met name dat de auteurs van de Schrift geen wetenschappelijk wereldbeeld hadden, en dat verklaart de vele meldingen van wonderen in hun verhalen. Spinoza doet sommige van deze meldingen af als ingevoegde ficties, maar hij interpreteert ze doorgaans naturalistisch.
De Ethica van Benedictus de Spinoza (1632-1677) wordt vaak opgevat als de kraamkamer van de Radicale Verlichting en daarmee ook van het moderne humanisme.
Werken van Baruch Spinoza
Einstein was een groot bewonderaar van Baruch Spinoza, een 17e-eeuwse Nederlandse filosoof wiens geschriften over God, natuur en werkelijkheid een blijvende indruk op hem maakten.