Religies beschouwen depressie niet als een eenduidig verschijnsel, maar zien het door de lens van menselijk lijden, spirituele beproevingen of mededogen. De visies verschillen per stroming:
De Bijbel ziet depressie niet als een diskwalificatie van geloof, maar erkent het als een zware menselijke emotie. Grote figuren zoals Elia, Mozes en David kenden perioden van diepe duisternis en wanhoop. De Bijbel biedt geen magische genezing, maar wel troost, begrip en de ruimte om je pijn bij God neer te leggen.
De Bijbel laat zien dat zelfs mensen die God het meest liefhadden, zich soms erg ongelukkig of bezorgd voelden. Dat betekent niet dat ze een zwak geloof hadden. Deze voorbeelden kunnen mensen van nu helpen inzien dat depressie veel voorkomt en niets is om je voor te schamen. Deze verhalen tonen aan dat emotionele pijn altijd al deel van het leven is geweest.
Een van de bekendste voorbeelden van depressieve gevoelens in de Bijbel is de profeet Elia. Na een indrukwekkende overwinning op de profeten van Baäl op de berg Karmel (1 Koningen 18), komt Elia in een diepe crisis. Koningin Izebel dreigt hem te doden, en Elia vlucht de woestijn in.
De psalmist van Psalm 42 beschrijft geestelijke neerslachtigheid, de veelvoorkomende oorzaken ervan en hoe je die kunt overwinnen. We ervaren deze neerslachtigheid vaak in tijden van tegenspoed, wanneer we ogenschijnlijke geestelijke tegenstrijdigheden ervaren, wanneer God ver van ons lijkt te zijn en wanneer mensen en Satan ons geloof bespotten.
Depressie overwinnen met God kan door te bidden, troost te zoeken in de Bijbel en hulp te vragen bij mensen om je heen. Het geloof geeft hoop, maar het is ook belangrijk om te weten dat God er juist is in de duisternis en je ook via artsen of hulpverleners wil helpen. Als je denkt aan zelfmoord, bel dan direct met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113.
Depressie is het gevolg van een verlies op spiritueel niveau.
We hebben eerder al aangegeven dat depressie kan worden veroorzaakt door een groot verlies in je leven. Dit grote verlies kan niet alleen een verlies in je familie- of vriendenkring zijn, of het verlies van je baan, maar ook het verlies van Gods Geest.
Het laatste redmiddel bij een ernstige, therapieresistente depressie is elektroconvulsietherapie (ECT), MST (magnetische variant) of een behandeling met ketamine/esketamine. Dit wordt ingezet wanneer eerdere therapieën en medicijnen geen enkel resultaat hebben opgeleverd.
Bekende bijbelteksten over vermoeidheid en het krijgen van nieuwe kracht zijn te vinden in Matteüs 11:28, Jesaja 40:29-31 en Filippenzen 4:13. Deze verzen bieden troost, rust en bemoediging wanneer je moe bent.
Beter niet doen
Depressie is je eigen schuld
Er wordt vaak gedacht dat depressie wijst op een gebrek aan wilskracht, dat het aanstellerij en zelfmedelijden is en daardoor je eigen schuld. Maar een depressie is niet je eigen schuld en wijst niet op aanstellerij. Een depressie overvalt je en is een ernstige aandoening.
Religieuze overtuigingen en gebruiken kunnen mensen helpen beter om te gaan met stressvolle levensomstandigheden, betekenis en hoop geven, en depressieve personen een ondersteunende gemeenschap bieden.
Gebed tegen depressie: "God, ik draag een zware last en ik kom nu tot U voor verlichting. Ik geef al mijn pijn, teleurstellingen en onzekerheden aan U over. Dank U voor Uw Woord, dat mij vertelt over Uw onvoorwaardelijke liefde en genegenheid voor mij."
5.3: Bedenk dat God nabij is.
Psalm 34:18 zegt: " De Heer is nabij de gebrokenen van hart en Hij redt de bedroefden." Nadenken over Gods liefde en beloften kan je hoop geven. Je kunt ook korte Bijbelverzen leren of dingen zeggen zoals: "God is met mij" of "Hij zal mij steunen" om je gesteund te voelen.
Zeg nooit dingen die de ervaring van de ander bagatelliseren, zoals "kop op" of "het valt allemaal wel mee". Goedbedoelde adviezen zoals "ga gewoon even lekker sporten" werken averechts. Ze geven de ander het gevoel dat ze niet gehoord worden of de schuld zijn van hun eigen ziekte.
De zwaarste vorm van een depressie is een ernstige aanhoudende depressie, ook wel een klinische of zware depressieve stoornis (major depressive disorder) genoemd. Hierbij zijn de kenmerken extreem intens en volhardend: een complete verlamming van het dagelijks leven, ernstige wanhoop en vaak gedachten aan de dood.
De Bijbel herinnert ons er ook aan: " Kom naar Mij, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven." – Mattheüs 11:28 En: "Tevergeefs staan jullie vroeg op en blijven jullie laat op, want Hij geeft rust aan hen die Hij liefheeft." – Psalm 127:2 Rust is geen luiheid. Het is wijsheid.
Als je altijd moe bent, kom je vaak ijzer, vitamine B12 of vitamine D tekort. Ook een gebrek aan goede slaap, te weinig ontspanning of te weinig beweging spelen vaak een grote rol.
Psalm 34:19 zegt: "De Here is heel dicht bij mensen met groot verdriet, Hij helpt hen die terneergeslagen zijn." Jouw somberheid schrikt Hem niet af. Hij trekt zich niet terug omdat je twijfelt.
Waarom extra belangrijk bij depressie? Mensen met een depressie hebben vaak een lagere vitamine B6 inname. Een goede B6 status ondersteunt de stofwisseling van homocysteïne en de hersenfunctie. Daarnaast speelt vitamine B6 een rol in de omzetting van tryptofaan in serotonine.
Selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI's) en serotonine- en noradrenalineheropnameremmers (SNRI's) zijn de antidepressiva die het meest waarschijnlijk ontwenningsverschijnselen veroorzaken. Hieronder een lijst, gerangschikt naar het risico op ontwenningsverschijnselen: Met een hoog risico op ontwenning: Desvenlafaxine (Khedezla, Pristiq)
Een stille depressie (ook wel een hoogfunctionerende of verborgen depressie genoemd) is een toestand waarin je je van binnen diep somber, leeg of moe voelt, maar dit naar de buitenwereld toe volledig verborgen houdt. Belangrijke kenmerken zijn dat je doorgaat met je dagelijkse verplichtingen zoals werk en gezin, je gevoelens wegstopt achter een glimlach, en pas laat of nooit hulp zoekt.
Mensen hebben een sombere kijk: het glas is altijd leeg of halfleeg. Mensen hebben het gevoel dat alles hopeloos is. Ze zijn ook vaak vermoeid, ze liggen veel op bed of op de bank. Anderen hebben een 'aangejaagde depressie', die kunnen niet stilzitten en hebben slaapstoornissen.”
Het kan ook verwijzen naar een verlies van iemands eigen, aangeboren spiritualiteit, zoals een verbinding met de natuur of iets dat groter aanvoelt dan het zelf. De behandeling van spirituele depressie kan bestaan uit gesprekken met een spiritueel of religieus leider, bidden of het bestuderen van religieuze geschriften.
In sommige families komt depressie vaker voor. Er is dan een erfelijke aanleg. Lichamelijke ziekte of een achteruitgaande gezondheid. Een depressie kan ook ontstaan door een andere ziekte, zoals bijvoorbeeld kanker, de ziekte van Parkinson of dementie.