Krishnamurti stelde dat angst voor de dood voortkomt uit het scheiden van leven en sterven. Hij pleitte voor een "psychologische dood" — het dagelijks loslaten van het 'ik-bewustzijn', ego, en gehechtheden. Volgens hem is sterven een bevrijding in het tijdloze heden, en is ware dood de beëindiging van de denkstructuur, wat orde schept.
Krishnamurti beschrijft 'psychologische dood' als het loslaten van het geloof in het 'ik-bewustzijn', en 'wedergeboorte' als een bevrijding van de geest in het tijdloze heden, voorbij conflict en angst, en de frustraties van eindeloos zoeken.
De innerlijk zo kalme en zuivergestemde Spinoza heeft geschreven: 'De vrije mens denkt over niets minder dan de dood, en zijn wijsheid is niet een overpeinzing des doods, maar van het Leven'.
Voorbeelden van filosofische vragen
Kun je praten met de dood? Kan iemand die dood is er toch nog zijn? Hebben dieren verdriet als een ander dier/hun baasje dood gaat? Is verdriet in de zomer hetzelfde als in de winter?
God is dood (Duits: Gott ist tot) is een filosofische uitspraak die met name door de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche bekend is geworden. Nietzsche bedoelt met deze uitspraak dat God vervangen is door een andere entiteit, namelijk wetenschap en door een ander geloof, de omnipotentie van technologie.
Martin Luther King Jr.: De dood is niets, maar een leven vol nederigheid en verlies is dagelijks sterven . Wanneer het jouw tijd is om te sterven, wees dan niet zoals zij wier harten vervuld zijn van angst voor de dood, zodat zij, wanneer hun tijd gekomen is, huilen en bidden om nog een beetje meer tijd om hun leven opnieuw te leven, op een andere manier.
15 quotes over het rouwproces
Sommige wetenschappers beweren dat de hersenen mogelijk nog korte tijd na iemands dood actief blijven, misschien wel 7 minuten of langer . Ze weten niet precies wat er in die tijd gebeurt, of het een soort droom is, het zien van herinneringen, of iets anders. Maar als het herinneringen zijn, dan maak je zeker deel uit van die 7 minuten, of hopelijk langer.
Deze socratische methode wordt nog altijd gebruikt als een oefening in kritisch denken. Een beroemde uitspraak van Socrates is dan ook: 'Het enige wat ik weet, is dat ik niets weet. '
Voor Stephen Hawking volgde het universum wetten. En de dood, zo geloofde hij, volgde die wetten ook. Hawking zei dat er geen hemel of hiernamaals bestaat . Hij noemde het "een sprookje voor mensen die bang zijn in het donker".
Voor humanisten is de dood een ondoorgrondelijke gebeurtenis waarover verschillende opvattingen kunnen bestaan. Aangezien de dood in de ogen van humanisten in ieder geval het einde van het menselijk leven in de huidige vorm is, richten zij zich op de eerste plaats op de kwaliteit van het leven.
Hoelter [7] stelde de volgende acht dimensies van doodsangst voor: (1) angst voor het stervensproces, (2) angst voor de doden, (3) angst om vernietigd te worden, (4) angst voor de dood van belangrijke anderen, (5) angst voor het onbekende, (6) angst voor een bewuste dood, (7) angst voor het lichaam na de dood, en (8) angst voor een vroegtijdige dood.
Volgens Radha Rajagopal Sloss was Krishnamurti afhankelijk van zijn volgelingen voor de ondersteuning van zijn levenswijze en moest hij zijn imago als celibataire goeroe hooghouden om deze steun en levenswijze te behouden .
Wanneer iemand sterft, zeggen we: "Deze persoon bestaat niet meer." Dat is niet waar. De persoon bestaat niet meer zoals je hem of haar kende, maar hij of zij is nog steeds springlevend. Het fysieke lichaam vergaat, maar het mentale en pranische lichaam blijven voortbestaan, afhankelijk van de sterkte van het karma.
De stadia die kort na het overlijden volgen zijn: Hoornvliesvertroebeling, een vertroebeling van de ogen. Pallor mortis, een bleekheid die optreedt in de eerste 15 tot 120 minuten na het overlijden. Livor mortis, of lijkvlekken, een ophoping van bloed in het onderste (afhankelijke) deel van het lichaam.
Een stervende persoon kan dingen zien of voelen die anderen niet zien. Bijvoorbeeld: Ze zien of praten met iemand die al dood is. Vaak zijn het al overleden dierbaren.
De hersenen en zenuwcellen hebben een constante toevoer van zuurstof nodig en sterven binnen enkele minuten af zodra je stopt met ademen. Daarna volgt het hart, de lever, de nieren en de alvleesklier, die het ongeveer een uur volhouden. Huid, pezen, hartkleppen en hoornvlies blijven na een dag nog intact.
Laatste fase (minuten voor het overlijden).
In de laatste minuten van het leven wordt de ademhaling oppervlakkiger en kan deze helemaal stoppen . De hartslag vertraagt en stopt uiteindelijk. Het lichaam kan reflexmatige bewegingen maken, zoals kleine spiertrekkingen, maar dit zijn geen tekenen van pijn of nood.
Aanraking kan rustgevend zijn, maar dit verschilt per persoon en per moment. Ook zachtjes praten heeft vaak een rustgevende werking. In de periode voor het overlijden daalt het bewustzijn steeds verder. In de laatste uren glijdt iemand hierdoor meestal weg in een diepe slaaptoestand of coma.
Ik ben dankbaar aan het goede leven dat we samen hebben geleefd en de mooie tijden die we hebben meegemaakt. Je hebt zo lang, zo goed voor ons gezorgd. Dat gaan we missen. Je bent een (heel) belangrijk onderdeel van mijn leven geweest en ik zal je daarvoor voor altijd dankbaar zijn.
Als de stilte komt door Toon Hermans
Toon Hermans schreef het aangrijpende en troostende gedicht 'Als de stilte komt' hierover: “Nu 't rouwrumoer rondom jou is verstomd, de stoet voorbij is, de schuifelende voeten, nu voel ik dat er 'n diepe stilte komt en in die stilte zal ik je opnieuw ontmoeten.”
"Mijn oprechte deelneming." "Ik zal hen altijd met liefde en genegenheid herinneren." "Ik weet dat dit verlies moeilijk te dragen is, maar ik ben er voor je." "Het spijt me zo te horen over je verlies."