De vier belangrijkste stromingen binnen het feminisme zijn het liberaal feminisme, radicaal feminisme, marxistisch/socialistisch feminisme en het intersectioneel feminisme. Deze richtingen verschillen van elkaar in hoe zij de oorzaak van ongelijkheid zien en hoe ze gelijke rechten willen bereiken.
Naast drie feministische golven en postfeminisme, zijn er verscheidene feministische stromingen en richtingen, zoals Marxistische feministen, liberale feministen, cyberfeministen, lesbische feministen, radicaal feministen, enz.
In de feministische theorie zijn er vier (of drie) golven. De eerste vond plaats van 1880 tot 1920. De tweede feministische golf was van 1960 tot 1980. Bij de derde golf, in de jaren negentig, is er vaak discussie over of dit wel echt een feministische golf was.
De zogenaamde eerste golf duurde van het midden van de 19e eeuw tot 1920. De tweede golf strekte zich uit van de jaren 60 tot begin jaren 80. De derde golf begon halverwege de jaren 90 en duurde tot de jaren 2010. Sommigen beweren dat we momenteel een vierde golf meemaken, die halverwege de jaren 2010 begon en nog steeds voortduurt.
De feministische beweging kent vier belangrijke golven: de eerste golf, de tweede golf en de derde en vierde golf. Deze periodes laten zien hoe de strijd voor gelijke rechten door de jaren heen is veranderd.
Vierde feministische golf. In de jaren 2010 en 2020 ontstond een nieuwe, vierde feministische golf. Deze golf is sterk gericht op verkrachtingscultuur, ongewenste intimiteit en body positivity.
Waar de eerste golf zich richtte op wettelijke rechten en kiesrecht, daagde de tweede culturele normen en patriarchale structuren uit. De derde golf omarmt diversiteit en intersectionaliteit en erkent de complexiteit van gender en identiteit in de hedendaagse samenleving.
Vierde golf feminisme. De vierde golf feminisme is een feministische beweging die rond 2012 begon en zich kenmerkt door een focus op de emancipatie van vrouwen, het gebruik van internettools en intersectionaliteit.
Feminisme (of feminismes) is een verzamelnaam voor ideologieën en bewegingen die ongelijkheid op basis van gender en sekse bestrijden en streven naar emancipatie en gelijkheid. Er is niet één feminisme, er zijn meerdere stromingen.
Het recht op anticonceptie en abortus, vrouwelijke lustbeleving en lesbische seksualiteit, maar ook de strijd tegen huishoudelijk geweld en verkrachting vormen enkele belangrijke speerpunten van de tweede feministische golf.
De eerste feministische golf (ca. 1870-1920) was een internationale emancipatiebeweging die streed voor gelijke juridische en politieke rechten. De focus lag concreet op betere onderwijskansen, toegang tot universitaire studies, recht op betaalde arbeid en het verwerven van het vrouwenkiesrecht.
Het feministisch symbool is een cirkel met een kruis aan de onderkant, het alom bekende vrouwenteken (zie kader 1) met daarin een gebalde vuist. Het symbool kent verschillende namen maar wordt vaak het (universele) feministische symbool genoemd, of in het Engels de meer pakkende feminist fist.
De derde feministische golf is de opleving van een hernieuwde vorm van feminisme vanaf het midden van de jaren 1990 waarbij zelf-ontplooiing, keuzemogelijkheden en discriminerende gebruiken uit nieuwe culturen op de voorgrond staan.
Feministen strijden voor gendergelijkheid voor iedereen, inclusief vrouwen, mannen, transgender personen en non-binaire personen. De meeste feministen zijn het eens over vijf basisprincipes: het bevorderen van gelijkheid, het vergroten van de keuzevrijheid, het elimineren van genderongelijkheid, het beëindigen van seksueel geweld en het bevorderen van seksuele vrijheid.
De mannelijke vorm van feminisme is pro-feminisme. Waar feminisme traditioneel is ontstaan vanuit de strijd voor vrouwenrechten, steunen pro-feministische mannen deze strijd. Daarnaast richt de mannenemancipatie zich specifiek op het bevrijden van mannen uit verstikkende, traditionele rolpatronen.
Radicaal feminisme is een stroming binnen het feminisme die streeft naar een radicale reorganisatie van de maatschappij, teneinde alle vormen van mannelijke dominantie uit de sociale en economische structuren te verwijderen.
Over het algemeen kan feminisme worden gezien als een beweging om een einde te maken aan seksisme, seksistische uitbuiting en onderdrukking, en om volledige gendergelijkheid in wet en praktijk te bereiken.
Masculinisme. Masculinisme is een verzameling van maatschappelijke en politieke bewegingen die streven naar de opheffing van achterstelling/discriminatie van mannen en hier (meer) maatschappelijke aandacht voor vragen. De beweging probeert ongelijke verhoudingen tussen mannen en vrouwen kritisch te analyseren.
Elke feminist lijkt er een eigen invulling aan te geven, maar het algemene achterliggende idee is het streven naar gelijke (machts)verhoudingen tussen mannen en vrouwen, op zowel economisch, politiek als sociaal vlak. Dit streven wordt ook wel de emancipatie van de vrouw genoemd.
De vierde feministische golf is een opleving van het feminisme die in de jaren 2010 ontstond en sterk wordt gekenmerkt door sociale media, #MeToo en verzet tegen seksueel geweld. Deze stroming gebruikt het internet om ervaringen te delen en wereldwijd gelijke rechten en veiligheid te eisen.
Het nieuwe feminisme stelt dat vrouwen gewaardeerd moeten worden in hun rol als moeders, dat vrouwen en mannen gelijkwaardige individuen zijn en dat ze in sociaal, economisch en juridisch opzicht gelijk moeten zijn, terwijl de verschillen tussen de seksen worden geaccepteerd.
Tweede feministische golf. De tweede feministische golf was een periode van feministische activiteit die begon in de vroege jaren 60 en ongeveer twee decennia duurde, eindigend met de feministische sekseoorlogen in de vroege jaren 80 en gevolgd door de derde feministische golf in de vroege jaren 90.
Wilhelmina Drucker In Nederland voltrok zich vanaf het laatste kwart van de negentiende eeuw de Eerste Feministische Golf (ca. 1870-1920). Typerend hiervoor waren vooral twee dames, Aletta Jacobs en Wilhelmina Drucker, en de strijd voor het recht op gelijke onderwijskansen en politiek stemrecht voor vrouwen.
Traditioneel wordt het feminisme vaak onderverdeeld in drie hoofdstromingen, soms bekend als de "Grote Drie" van feministisch denken: liberaal/mainstream feminisme, radicaal feminisme en socialistisch of marxistisch feminisme.
Het feminisme is een verzameling van politieke en maatschappelijke bewegingen of stromingen die streeft naar een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen. Dit streven komt voort uit de ongelijke verhoudingen tussen mannen en vrouwen op economisch, politiek, sociaal en persoonlijk gebied.