Een hoog emotioneel persoon ervaart en uit gevoelens zeer sterk, waarbij de betekenis vaak afhangt van of het gaat om sterke gevoeligheid (emotionele intensiteit), een gevoelig zenuwstelsel (hoogsensitiviteit) of juist een sterk vermogen om emoties te begrijpen (emotionele intelligentie).
Een hoge Emotionele Intelligentie betekent dat je de juiste woorden kunt gebruiken om je emoties en gevoelens te beschrijven. Je kunt nuanceren en je woordenschat is groter dan alleen 'blij', 'bang', 'boos' of 'verdrietig'. Als je geen woorden hebt voor gevoelens, dan kun je je die gevoelens niet eigen maken.
Je herkent emotioneel onvolwassen mensen aan egocentrisme, een gebrek aan verantwoordelijkheid en moeite met echte empathie. Ze reageren vaak vanuit hun eigen belang en kunnen slecht omgaan met diepe emoties of kritiek.
Drie belangrijke signalen dat je mogelijk hoogsensitief (HSP) bent, zijn dat je snel overprikkeld raakt, emoties intens beleeft, en veel tijd nodig hebt om op te laden.
Hoogsensitieve mensen hebben een gevoeliger zenuwstelsel. Dat betekent dat ze prikkels (geluid, geur, emoties, sfeer) intenser ervaren en dieper verwerken in hun brein. Dat geldt zowel voor prikkels van buitenaf (zoals drukte of fel licht) als voor prikkels van binnenuit (zoals gedachten, emoties of lichaamssensaties).
Hoogsensitieve personen (HSP) kunnen slecht tegen harde geluiden, felle lichten en drukke ruimtes, omdat hun brein al deze prikkels diepgaand verwerkt. Hierdoor raken ze snel overprikkeld.
De eigenschap 'hoogsensitief persoon' (HSP) is genetisch bepaald, erfelijk en aangeboren. Hoogsensitieve personen spelen een essentiële rol in de samenleving: zij zijn vaak de eersten die subtiele veranderingen in de omgeving opmerken die kunnen wijzen op potentieel gevaar of de noodzaak tot actie.
Hoogsensitiviteit is een aangeboren persoonlijkheidskenmerk en geen aandoening die je 'krijgt' door triggers; wel zijn er negen veelvoorkomende situaties en prikkels die bij hoogsensitieve personen (HSP'ers) snel kunnen zorgen voor overprikkeling, zoals harde geluiden, drukke sociale omgevingen en heftige emoties van anderen.
Voor hoogsensitieve personen (HSP) passen banen met veel diepgang, zelfstandigheid en rust, zoals grafisch vormgever, therapeut of programmeur. Beroepen waarin je in alle rust en met oog voor detail kunt werken, sluiten doorgaans goed aan bij een hooggevoelig brein.
Complex denken ontstaat bij HSP doordat hoogsensitieve personen prikkels diepgaand verwerken, details breed oppikken, verbanden leggen en zich sterk inleven. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat je brein hierbij intensiever actief is in gebieden die gaan over verwerking, empathie en betekenis.
Emotionele onvolwassenheid en narcisme zijn sterk met elkaar verbonden [5.8]: alle narcisten zijn emotioneel onvolwassen, maar niet elke emotioneel onvolwassen persoon is een narcist [5.8]. Ze delen kenmerken zoals egocentrisme en moeite met empathie, maar verschillen in diepgang, intentie en manipulatief gedrag.
Opgroeien bij emotioneel onvolwassen ouders kan ontwikkelingstrauma veroorzaken, wat invloed heeft op gedrag als volwassene. Vier types emotioneel onvolwassen mensen zijn: het emotionele type, het gedreven type, het afwijzende type, en het passieve type.
Iemand met weinig empathie herken je aan het negeren van iemands gevoelens, het centraal stellen van de eigen persoon en het tonen van onverschilligheid. Je merkt dit vaak in de manier waarop ze praten en reageren op emoties van anderen.
Emotionele intelligentie is niet alleen een waardevolle eigenschap op de werkvloer, maar ook in relaties. Het regelmatig gebruiken van vier zinnen kan erop wijzen dat je over de volgende eigenschappen beschikt: zelfbewustzijn (verantwoordelijkheid), sociaal bewustzijn, empathie en motivatie.
Hoogsensitieve mensen (HSP) voelen de emoties van anderen sterk aan doordat hun hersenen en zenuwstelsel prikkels diepgaand verwerken, non-verbale signalen supersnel opmerken en spiegelneuronen extra actief zijn. Dit proces gebeurt via subtiele signalen, diepe inlevingsbeving en onbewuste emotionele besmetting.
Golemans theorie over emotionele intelligentie (EQ) bestaat uit vijf kerncomponenten: empathie, effectieve communicatie of sociale vaardigheden, zelfbewustzijn, zelfregulatie en motivatie. Het is niet moeilijk om vertrouwd te raken met de vaardigheden waaruit EQ bestaat. Kennis alleen is echter van weinig nut als je die niet toepast in je leven.
Een hoogsensitief persoon (HSP) kan slecht tegen drukte, harde geluiden en onrecht. Doordat hun brein alle indrukken heel diep verwerkt, raken ze snel overprikkeld.
De eigenschappen van een hoogsensitief persoon kunnen levenservaringen verrijken, maar het kan het soms ook moeilijker maken om je weg te vinden in een wereld die vaak te prikkelend aanvoelt. Zo kan een hoogsensitief persoon zich bijvoorbeeld overweldigd voelen door fel licht, sterke geuren en harde geluiden, maar diep ontroerd raken door delicate klanken, subtiele smaken of verfijnde kunstwerken.
Een hoogsensitieve partner (HSP) beleeft prikkels, emoties en de wereld om zich heen heel intens. Dit zorgt voor veel diepgang en inlevingsvermogen in de liefde, maar kan ook leiden tot snelle overprikkoldheid en vermoeidheid.
Hoogsensitieve personen (HSP) vangen meer prikkels op en verwerken deze diepgaand. Nadelen zijn vooral overprikkeling (vermoeidheid), emotionele uitputting door het sterk aanvoelen van anderen, een grotere kans op burn-out, perfectionisme en moeite met het aangeven van grenzen en verandering.
Je kunt niet op latere leeftijd hoogsensitief worden, wel gevoeliger. Kortom er zijn allerlei omstandigheden waardoor je gevoeliger kunt worden en emotioneler gaat reageren, zowel als HSP als niet-HSP.
Om jouw HSP-profiel te bepalen, moet je eerst antwoord vinden op de vraag: ''Welk type HSP ben ik?'' Over het algemeen wordt er onderscheid gemaakt tussen 4 types HSP: de introverte rustzoeker, de extraverte rustzoeker, de introverte sensatiezoeker en de extraverte sensatiezoeker.
Volgens dr. Childs kan ongeveer 15% tot 20% van de wereldbevolking worden geclassificeerd als hooggevoelig persoon. "Het percentage zou iets hoger kunnen liggen, omdat we het niet per se als zodanig diagnosticeren, aangezien het geen psychische stoornis is", voegt ze eraan toe. Maar over het algemeen hoeft het niet als iets negatiefs te worden beschouwd om jezelf als hooggevoelig persoon te identificeren.
Tips als je hoogsensitief bent
Omring jezelf met positieve mensen en probeer negatieve situaties te veranderen waar dat mogelijk is. Goede zelfzorg is belangrijk: goed slapen, eten en bewegen, en neem genoeg rust.
Kenmerken van een hooggevoelig persoon
Ze kunnen diep ontroerd raken door kunst, muziek of literatuur en hebben een sterk empathisch vermogen jegens anderen. Overprikkeling: Een hooggevoelig persoon raakt gemakkelijk overweldigd door harde geluiden, fel licht, sterke geuren en drukke omgevingen.