Stress symptomen zijn te herkennen aan signalen in je lichaam en je hoofd, zoals vermoeidheid, slecht slapen en hoofdpijn. Iedereen reageert anders op spanning, maar de klachten vallen meestal op in een lichamelijke, mentale en emotionele categorie.
Psychische stress symptomen
Symptomen van emotionele stress
Je voelt je emotioneler dan normaal, vooral chagrijnig, huilerig of boos. Je voelt je angstig, overweldigd, nerveus of gespannen. Je voelt je verdrietig of depressief. Je voelt je rusteloos.
De 10 meest voorkomende symptomen van stress zijn vermoeidheid, slaapproblemen en prikkelbaarheid. Daarnaast merk je stress aan hoofdpijn, hartkloppingen, concentratieproblemen, spierpijn, maag- en darmklachten, een gejaagd gevoel en somberheid.
De vier meest bekende soorten stress (vaak ingedeeld naar duur en impact) zijn acute stress, episodische acute stress, chronische stress en eustress (positieve stress).
Stress heeft een enorme impact op zowel lichaam als geest. Hans Selye, een pionier in stressonderzoek, onderscheidde drie belangrijke fasen van stress: de alarmfase, de weerstandsfase en de uitputtingsfase.
Symptomen van te veel stress zijn onder andere vermoeidheid, slecht slapen en hoofdpijn. Te veel spanning brengt zowel lichamelijke als mentale klachten met zich mee.
Stress veroorzaakt spierspanning, vooral in je nek, schouders en bovenrug, omdat deze spieren automatisch aanspannen bij mentale druk. Dit gebeurt onbewust als reactie op stresshormonen, waardoor deze gebieden het meest gevoelig zijn voor chronische pijn en stijfheid.
Stresssymptomen kunnen uw gezondheid beïnvloeden, ook al bent u zich daar misschien niet van bewust. U wijt die vervelende hoofdpijn, uw slaapproblemen, uw algehele malaise of uw concentratieproblemen op het werk wellicht aan ziekte. Maar stress kan in werkelijkheid de oorzaak zijn.
De stressreactie loopt via het sympathische zenuwstelsel (snelle reactie) en de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (langzame reactie). Deze reguleren de aanmaak van o.a. adrenaline, cortisol en dopamine, welke effect hebben op de hersenen, andere organen, het immuunsysteem en het gedrag.
Er zijn zes belangrijke gebieden die tot werkgerelateerde stress kunnen leiden als ze niet goed worden beheerd. Dit zijn: eisen, controle, ondersteuning, relaties, rol en verandering.
Zeker, je kunt absoluut stress hebben zonder dat je dit direct door hebt. Dit wordt ook wel sluimerende of onbewuste stress genoemd. Omdat de spanning zich heel geleidelijk opbouwt, past je lichaam zich ongemerkt aan de situatie aan. Je voelt geen directe paniek, maar je lichaam staat wel continu ‘aan’.
Vreemde geluiden onder de motorkap, startproblemen en soms rookontwikkeling zijn signalen dat onderhoud nodig is. Net als een auto geeft ons lichaam ook signalen af wanneer we voor onszelf moeten zorgen. Deze signalen worden soms 'stresssignalen' genoemd. We ervaren soms fysieke, emotionele, mentale en gedragsmatige signalen.
Je krijgt stress uit je lichaam door te bewegen, diep adem te halen en voldoende rust te nemen. Je kunt hiervoor advies nalezen bij Thuisarts of de Hersenstichting.
De 5 F's: vechten, vluchten, bevriezen, neervallen en vriend. De 'vecht-of-vlucht'-reactie is de term die mensen soms gebruiken om de automatische reacties van ons lichaam op angst aan te duiden. Er zijn eigenlijk 5 van deze veelvoorkomende reacties, waaronder 'bevriezen', 'neervallen' en 'vriend', naast 'vechten' of 'vluchten'.
Het is een bekend feit dat stress een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van vrijwel alle ernstige depressieve stoornissen. Bovendien kan langdurige stress bij mensen leiden tot ernstige neurologische aandoeningen, hartproblemen (waaronder hartaanvallen), maagzweren, astma, diabetes, hoofdpijn, versnelde veroudering en vroegtijdig overlijden.
Praten met een vertrouwde vriend kan stress verlichten en een positiever perspectief op je situatie bieden. Dit kan leiden tot een gezond plan van aanpak. Gebruik stressmanagement- en ontspanningstechnieken. Visualisatietechnieken, meditatie en yoga zijn voorbeelden van ontspanningstechnieken die angst kunnen verminderen.
Veelvoorkomende tekenen van chronische stress zijn: spijsverteringsproblemen zoals constipatie, een opgeblazen gevoel, diarree of misselijkheid; prikkelbaarheid of ongeduld; een toegenomen behoefte aan suiker, koolhydraten of zout voedsel.
Altijd stress ontstaat meestal doordat je draaglast (wat er van je gevraagd wordt) langduriger hoger is dan je draagkracht (wat je aankunt). Dit kan komen door een stapeling van factoren zoals hoge werkdruk, geldzorgen of persoonlijke eigenschappen.
Stress kan ervoor zorgen dat je spieren zich aanspannen, en na verloop van tijd kan dit leiden tot pijn en stijfheid in vrijwel je hele lichaam. Vaak voel je stressgerelateerde pijn in je nek, rug en schouders.
Hoe lang stress in je lichaam blijft, verschilt enorm en hangt af van de duur en de heftigheid van de spanning: van enkele uren bij een korte schrik tot vele maanden of jaren bij langdurige overbelasting. Charlotte Labee
Medicijnen tegen extreme stress of spanning zijn voornamelijk kalmeringsmiddelen (zoals oxazepam) en antidepressiva (zoals SSRI's). Deze middelen zijn op recept verkrijgbaar bij de huisarts, omdat ze vaak bijwerkingen en verslavingsrisico's hebben.
Enkele fysieke signalen dat je stressniveau te hoog is, zijn: pijn of spanning in je hoofd, borst, buik of spieren. Je spieren hebben de neiging zich aan te spannen als je gestrest bent, en na verloop van tijd kan dit hoofdpijn, migraine of problemen met het bewegingsapparaat veroorzaken. Spijsverteringsproblemen.
Stress verlaat je lichaam wanneer je zenuwstelsel overschakelt van de 'vecht-of-vluchtmodus' naar rust. Je merkt dit direct aan fysieke veranderingen: je ademhaling wordt dieper en rustiger, je hartslag daalt, je spieren ontspannen (je zakt letterlijk door je schouders) en je spijsvertering (zoals je maag) komt weer op gang.
Als je heel veel stress hebt, helpt het om rustig te ademen, je zorgen op te schrijven en te bewegen. Het is belangrijk om direct te ontspannen en hulp te zoeken als het te lang duurt.