Er is geen specifiek land of moment aan te wijzen als de uitvinder van slavernij. Slavernij is zo oud als de menselijke beschaving en ontstond duizenden jaren vóór het ontstaan van moderne landen.
Er is geen eenduidig antwoord, omdat het afhangt van wat je precies als 'afschaffen' rekent en of je kijkt naar eigen grondgebied of overzeese koloniën.
Haïti werd in 1804 het eerste land in de moderne geschiedenis dat de slavernij volledig en definitief afschafte, als resultaat van een succesvolle opstand door tot slaaf gemaakten. In Europa was Denemarken in 1803 het eerste land dat een verbod instelde op de trans-Atlantische slavenhandel.
Vanaf de 16e eeuw zetten Europese kooplieden, met name handelaren uit Portugal, de transatlantische slavenhandel in gang.
Slavenhandel is zo oud als de mensheid en bestond al in de oude geschiedenis bij volken zoals de oude Egyptenaren, Grieken en Romeinen. Er is daarom niet één specifiek volk of één persoon aan te wijzen als de allereerste slavenhandelaar ter wereld.
Ondanks zijn onvermoeibare inzet voor de oprichting van een nieuwe natie gebaseerd op de principes van vrijheid en gelijkheid, bezat Jefferson tijdens zijn leven meer dan 600 tot slaaf gemaakte mensen, het hoogste aantal van alle Amerikaanse presidenten.
In de geschiedenis ontving Brazilië de meeste tot slaaf gemaakten; tussen 1501 en 1866 werden hier ongeveer 4,8 tot 5 miljoen Afrikanen naartoe verscheept.
Het eerste land dat de slavernij volledig verbood, was Frankrijk in 1315, hoewel het later nog wel in de koloniën werd toegepast. Spanje was het eerste land dat de slavernij voor inheemse bevolkingsgroepen afschafte en bestrafte met de Nieuwe Wetten in 1542.
De slavernij behoort tot het wrange verleden van Nederland: zeshonderdduizend mannen, vrouwen en kinderen zijn als handelswaar van Afrika naar de nieuwe wereld verscheept, verkocht en onder dwang aan het werk gezet.
Het is bekend dat de Vikingen mensen die ze tijdens hun rooftochten in christelijk Europa gevangen namen, via Arabische handelaren in Rusland langs de Wolga-handelsroute verkochten aan de islamitische wereld. Deze slaven werden via Centraal-Azië naar het Midden-Oosten gesmokkeld en vormden een belangrijke aanvoerbron voor de slavenhandel in Buchara.
Kindsoldaten in Colombia en Afrika zijn voorbeelden van moderne slavernij. Verder werken kinderen als slaaf in steengroeven, in de tapijtindustrie in India, en op cacaoplantages in Ivoorkust. Op Haïti werken ten minste 400 duizend kinderen als slaaf, restaveks genoemd.
Afschaffing in Suriname
Deze maatregel was vooral bedoeld om te voorkomen dat de voormalige slaven massaal de plantages zouden verlaten, waardoor de plantage-economie zou instorten.
Ja, vroeger waren er ook blanke slaven. Slavernij bestond in bijna elke oude cultuur en was lange tijd niet gebonden aan iemands huidskleur. Mensen werden slaaf door oorlog, armoede of misdaad.
Ja, Marokkanen waren door de eeuwen heen zowel slachtoffer als dader in de slavernij.
Tijdens de trans-Atlantische slavernij heeft Portugal de meeste mensen verhandeld. Portugese handelaren verscheepten in totaal ruim 5,8 miljoen tot slaaf gemaakten, waarmee zij verantwoordelijk waren voor bijna de helft van de gehele trans-Atlantische slavenhandel. Wikipedia
Mauritanië is het laatste land ter wereld dat de slavernij officieel heeft afgeschaft en strafbaar heeft gesteld.
Jochem Matthijs en zijn zoon Coenraad Smitt waren in de achttiende eeuw de grootste slavenhandelaren in Amsterdam. Ze verscheepten 11.000 tot 13.000 slaafgemaakten.
Nederlandse Republiek
In de 18e eeuw namen plantage-eigenaren ook slaven mee, maar het waren er maar weinig. Hoewel onvolledige archieven tonen aan dat tussen 1729 en 1775 ongeveer 500 mensen van Afrikaanse afkomst vanuit Suriname naar Nederland reisden, waarvan de meesten na een kort verblijf terugkeerden.
De slavernij in de Verenigde Staten werd afgeschaft door Abraham Lincoln, de zestiende president van het land. Wikipedia
De meeste slaven waren mensen van de Swahili-kust en Ethiopiërs. Tijdens de reis was de sterfte zelfs nog hoger dan bij de beruchte trans-Atlantische slavenhandel. De Arabische slavenhandel in het Midden-Oosten en Noord- en Oost-Afrika vond voornamelijk plaats tussen 650 en 1900.
Slavernij kwam in Afrika en Oost-Indië al sinds de oudste geschiedenis voor en was geen uitvinding van Nederlanders of andere Europeanen. In Afrika werd slavernij als een normaal verschijnsel beschouwd, een gevolg van vele oorlogen waarbij de overwinnaars hun krijgsgevangenen als slaven verkochten.
De wettelijke afschaffing van de trans-Atlantische slavernij door Nederland was 163 jaar geleden, op 1 juli 1863. Na die datum moesten de mensen in Suriname en de Caribische koloniën overigens nog tien jaar lang verplicht doorwerken, tot 1 juli 1873.
In landen als Mali, Mauritanië en Guinee is deze slavernij nog veel te vinden.
Leslie Harris: De eerste elf tot slaaf gemaakte mensen, allemaal mannen, die naar Nieuw Amsterdam kwamen, werden meegebracht door de Nederlandse West-Indische Compagnie. Ze waren eigendom van de compagnie, niet van individuen. Het waren dus slaven van de compagnie.
Slavernij bij de VOC
Tot het einde van de achttiende eeuw werden in VOC-gebieden zowel meer slaven verhandeld als gehouden dan in WIC-gebieden. Rond 1750 waren er in vestigingen onder VOC-bewind naar schatting 75.500 slaven, tegen 64.000 slaven in gebieden onder WIC-bewind.