Door WereldData · Gepubliceerd op
De beste oefening tegen een burn-out is buikademhaling, direct gevolgd door rustig wandelen en een bodyscan. Deze oefeningen kalmeren je overbelaste zenuwstelsel zonder dat het je extra energie kost.
Behandeling van een burnout
Nog een voordeel van bewegen is dat het ook de aanmaak van endorfines stimuleert, wat je humeur kan verbeteren en stress kan verminderen. Activiteiten zoals yoga, wandelen, krachttraining of zwemmen kunnen: de symptomen van depressie en angst verminderen; de concentratie en cognitieve functies verbeteren.
Tijdens een burn-out draait alles om herstel en rust. Kies voor prikkelarme, ontspannende activiteiten zonder prestatiedruk. Vermijd zware inspanning; focus op korte wandelingen, creatieve hobby's, ademhalingsoefeningen en mindfulness. Accepteer dat niets ‘nuttig’ hoeft te zijn en houd je energieniveau in balans.
In beweging komen bij burn-out en chronische stress
Matig intensieve inspanning, zoals wandelen of rustig fietsen of sjoggen (hierover later meer), helpt om het stresshormoon cortisol te verminderen en bevordert daarbij de aanmaak van brain derived neurotrophic factor (BDNF) [1].
De ontwikkeling van een burn-out wordt vaak beschreven aan de hand van zeven opeenvolgende fasen: de startfase, het begin van stress en chronische stress. Het proces gaat verder met onvrede, apathie, een crisis en mondt uiteindelijk uit in het volledige burn-out syndroom.
Energie opbouwen na een burn-out is een kwestie van doseren en tijd. Bouw je energie op door structuur aan te brengen, wissel 'moeten' af met wat je energie geeft, neem rust voordat je moe bent, en beweeg dagelijks kort en rustig.
Een burn-out ontwikkelt zich vaak in vier opeenvolgende fasen: de opbouwfase (alarmfase), de stressfase (weerstandsfase), de uitputtingsfase (breukfase) en de feitelijke burn-out. Dit is een geleidelijk proces van langdurige overbelasting.
Buitenactiviteiten zoals wandelen, vogels kijken, tuinieren, skiën en de hond uitlaten, zijn goed voor zowel onze geest als ons lichaam. Zelfs tien minuten buiten doorbrengen blijkt de stemming te verbeteren en angst, depressie en stress te verminderen.
Drie belangrijke kenmerken van een burn-out zijn extreme vermoeidheid, mentale afstand tot het werk of taken, en minder zelfvertrouwen of verminderde prestaties.
Daarnaast maakt je lichaam tijdens beweging ook verschillende stofjes aan die je een goed gevoel geven, zoals bijvoorbeeld endorfine. Het blijkt dat mensen die langdurig een halfuur per dag bewegen, zich minder moe en uitgeput voelen, natuurlijk de meest in het oog springende klachten bij burn-out.
Tijdschema voor herstel van burn-out
De volgende tijdlijnen geven een ruwe schatting van wat u kunt verwachten. Milde burn-out: Kan binnen 2 tot 12 weken verbeteren met rust en aanpassingen in de levensstijl. Matige/ernstige burn-out: Vereist doorgaans 3 tot 6 maanden. Chronische burn-out: Kan langer dan een jaar duren en kan uitgebreide langdurige zorg vereisen.
Herstellen van een burn-out duurt gemiddeld 3 tot 12 maanden. De periode is voor iedereen anders en hangt af van hoe ernstig de uitputting is. Het herstel verloopt meestal in stappen: van volledige rust naar langzaam weer opbouwen. Je kunt advies en hulp vragen via je huisarts.
De 12 fasen in het proces naar een burn-out, opgesteld door psychologen Herbert Freudenberger en Gail North, beginnen bij extreme bewijsdrang en eindigen in een volledige fysieke en mentale instorting. De eerste drie stappen zijn bewijsdrang, steeds harder werken en het negeren van eigen behoeften.
Een zware burn-out duurt gemiddeld 8 maanden tot meer dan 2 jaar, afhankelijk van de ernst van de uitputting en je persoonlijke situatie. Het herstel kost erg veel tijd omdat je lichaam en hersenen lang in de stressstand hebben gestaan.
Ontspannen bij een burn-out begint bij het herstellen van de balans in je zenuwstelsel. Omdat je lichaam in de overlevingsstand staat ("continue aan"), werkt geforceerd ontspannen vaak averechts. Focus op zachte, lichaamsgerichte acties en het creëren van een rustige basisstructuur.
Tijdens een burn-out draait alles om herstel en rust. Kies voor prikkelarme, ontspannende activiteiten zonder prestatiedruk. Vermijd zware inspanning; focus op korte wandelingen, creatieve hobby's, ademhalingsoefeningen en mindfulness. Accepteer dat niets ‘nuttig’ hoeft te zijn en houd je energieniveau in balans.
5 praktische tips om een burn-out te voorkomen
Bij een burn-out heb je veel spanning in je leven. Het lukt niet goed om daarmee om te gaan. Je bent vooral moe en uitgeput. Het voelt of je geen controle meer hebt over je leven.
Een burn-out kent geen vaste lijst van exact 73 officiële medische criteria, maar in de praktijk worden klachten verdeeld in drie hoofdcategorieën: lichamelijke, emotionele en mentale signalen. De meest kernachtige symptomen zijn extreme vermoeidheid, slaapproblemen en concentratieverlies.
Fase drie is chronische stress of frustratie. In deze fase ben je van een beetje prikkelbaarheid overgegaan naar apathie ten opzichte van wat er gaande is. Het kan je niet meer schelen. Er kan sprake zijn van aanhoudende vermoeidheid, uitstelgedrag en cynisme.
Door het gevoel van aanhoudende problemen kunt u zich onwel en prikkelbaar gaan voelen, moeite hebben met concentreren en gebrek aan motivatie ervaren. U weet misschien niet eens waardoor deze gevoelens ontstaan. U kunt zich gevangen of vastgelopen voelen. U bent emotioneel uitgeput.
Tegen een burn-out helpt vooral het drastisch verminderen van prikkels, het nemen van diepe rust en het zoeken van professionele hulp zoals bij de Thuisarts. Herstellen vraagt tijd, gedragswijzigingen en een vast ritme.
Je kunt een burn-out tegengaan door vrije tijd te nemen, grenzen te stellen, rust prioriteit te geven en steun te zoeken via zelfzorg en professionele of lotgenotenhulp. Simpele stappen zoals het nemen van korte pauzes gedurende de dag, het delegeren van taken en het gebruiken van copingmechanismen om stress te verminderen, kunnen helpen om de balans te herstellen en een toekomstige burn-out te voorkomen.
Fase 3: Oplossingen uitvoeren
De derde en laatste fase van het herstellen van een burn-out duurt vaak het langst, maar je bent dan al grotendeels fysiek hersteld. Doordat je in de vorige fases veel rust hebt genomen, is jouw energieniveau weer opgebouwd.