Door WereldData · Gepubliceerd op
Als iemand dissocieert, blijf je rustig, zorg je voor een veilige omgeving en help je de persoon terug te keren naar het hier en nu door rustig te praten. Laat de persoon niet alleen en verminder drukte of prikkels.
Raak iemand die gedissocieerd is nooit zomaar aan, en ondertitel steeds wat je doet. Wil of moet je iemand wél aanraken, benoem dit dan: 'Hey Jeroen, ik ga nu even je linkerhand vastpakken. ' Ondertitel jezelf en spreek hardop uit wat je zou willen doen, bijvoorbeeld: 'Ik heb de neiging om naast je te komen zitten.
Dissociatie gaat vaak gepaard met stilvallen, letterlijk en figuurlijk. In beweging komen helpt om weer in beweging te kunnen komen. Bewegen kan in het groot, zoals opstaan, gaan wandelen, of iets overgooien, maar ook in het klein. Soms is voorzichtig een vinger of voet bewegen een eerste haalbare stap.
De belangrijkste oorzaak van dissociatie is een beschermingsmechanisme van de hersenen tegen overweldigende stress, angst of trauma. Het treedt op wanneer vechten of vluchten niet mogelijk is, waardoor het brein zich tijdelijk afsluit van de realiteit.
Om te diagnosticeren of je DIS hebt, zijn vaak verschillende professionals betrokken bij het onderzoek. Zoals een psychiater, psychotherapeut en eventueel een traumatherapeut. Zij kunnen je helpen jezelf beter te begrijpen en samen met jou een plan te maken om je te helpen.
Dissociatie herken je aan het gevoel los te raken van jezelf of de werkelijkheid, vaak door geheugenverlies, een verdoofd gevoel of derealisatie. Je merkt het aan signalen in je gedrag, je gevoel en je lichaam.
Dissociatie is op zichzelf niet direct gevaarlijk en fungeert vaak als een nuttig beschermingsmechanisme van het brein om met stress of trauma om te gaan. Het wordt pas schadelijk of beangstigend wanneer het chronisch wordt, je dagelijks leven verstoort, of leidt tot onveilig gedrag.
Dissociatie kan heel erg kort duren, maar soms ook heel lang. Het duurt meestal enkele seconden tot minuten, uren, of in zeldzame gevallen weken tot maanden. Hoe lang het aanhoudt hangt af van de situatie en de oorzaak.
Wanneer je geconfronteerd wordt met overweldigende gebeurtenissen, kan je geest dissociatie gebruiken als een manier om je te beschermen tegen emotionele pijn. Dit kan gebeuren tijdens de traumatische gebeurtenis of erna. Dissociatie kan ook een onderdeel zijn van andere psychische aandoeningen, zoals angststoornissen of posttraumatische stressstoornis.
Wat is een dissociatieve stoornis?
1) Binnen schizofrenie is dissociatie een epifenomeen van psychotische symptomen. 2) Binnen schizofrenie is dissociatie een symptoom van een comorbide dissociatieve stoornis.
Dissociatie is een manier waarop de geest omgaat met te veel stress, bijvoorbeeld tijdens een traumatische gebeurtenis. Er zijn ook veelvoorkomende, alledaagse ervaringen van dissociatie die je kunt hebben. Een voorbeeld hiervan is wanneer je zo opgaat in een boek of film dat je je bewust wordt van je omgeving.
Behandeling dissociatie
Een psycholoog kan je hierbij helpen. Als je dissociatie wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld een traumatische ervaring, richt de behandeling zich vooral op het verwerken van dat trauma. Je gaat dan aan de slag met EMDR of cognitieve gedragstherapie.
Om uit dissociatie te komen, gebruik je aardende technieken zoals koude prikkels, bewuste beweging en het benoemen van je omgeving om contact te maken met het hier en nu.
Dagdromen: een lichte vorm van dissociatie
Je bent er met je aandacht en bewustzijn dan even niet helemaal bij. Deze lichte vorm van dissociatie is heel alledaags, en kan onder andere ontstaan door vermoeidheid, verveling of een vol hoofd.
Lichamelijke symptomen van dissociatie omvatten een verdoofd gevoel, veranderde zintuiglijke waarneming en motorische problemen. Dit betekent dat je lichaam anders aanvoelt of dat functies tijdelijk uitvallen zonder duidelijke medische oorzaak.
Recent onderzoek naar de relatie tussen posttraumatische stressstoornis (PTSS) en dissociatie heeft uitgewezen dat er een dissociatief subtype van PTSS bestaat, dat voornamelijk wordt gekenmerkt door symptomen van derealisatie (het gevoel alsof de wereld niet echt is) en depersonalisatie (het gevoel alsof het eigen zelf niet echt is) ...
Bij patiënten met PTSS worden, naast depersonalisatie en derealisatie, geregeld andere en meer subtiele of gedifferentieerde vormen van dissociatie gerapporteerd, zoals dissociatie op het gebied van emotie, geheugen, identiteit of veranderingen in de waarneming.
De belangrijkste oorzaak van dissociatie is een beschermingsmechanisme van de hersenen tegen overweldigende stress, angst of trauma. Het treedt op wanneer vechten of vluchten niet mogelijk is, waardoor het brein zich tijdelijk afsluit van de realiteit.
Dissociatie voelt alsof je losraakt van je lichaam of je omgeving. Je kunt het ervaren als een soort 'automatische piloot' of een droomachtige toestand. Het is een mechanisme van je brein om met stress of overweldiging om te gaan.
Tijdens een dissociatieve afsluiting kan iemand onresponsief, gevoelloos of afwezig lijken. Deze symptomen kunnen deel uitmaken van een dissociatieve stoornis of een andere psychische aandoening.
De vier primaire overlevingsreacties op een trauma zijn vechten, vluchten, bevriezen en meebewegen (pleasen). Deze automatische reacties worden door het zenuwstelsel ingezet bij levensgevaar of extreme stress.
Een officiële diagnose voor een dissociatieve stoornis wordt gesteld door een psychiater of klinisch psycholoog via uitgebreide interviews en gevalideerde screeningslijsten. Zelftests, zoals de Dissociative Experiences Scale (DES), kunnen je helpen inzicht te krijgen in de ernst van je klachten, maar zijn onvoldoende voor een definitieve diagnose.
Dissociatie en derealisatie lijken wel wat op elkaar. Een belangrijk verschil is dat derealisatie veel meer een gevolg is van vermoeidheid en dat dissociatie ineens kan gebeuren als je iets meemaakt wat je herinnert aan eerdere erg nare ervaringen.
Dissociatie bij borderline is een beschermingsmechanisme waarbij je loskoppelt van je emoties, lichaam of de realiteit tijdens extreme stress. Veelvoorkomende kenmerken zijn derealisatie, depersonalisatie en geheugenverlies. Meer informatie over deze klachten vind je bij Stichting Borderline.