Een dakloze persoon kost de samenleving gemiddeld tussen de 30.000 en 85.000 euro per jaar. Dit bedrag bestaat uit uitgaven voor noodopvang, medische zorg, politie-inzet, justitie en maatschappelijke begeleiding.
Hoeveel bijstand ontvangt een dakloos persoon? De uitkering van dak- en thuislozen is gelijk aan die van de algemene bijstandsuitkering.
Als u dakloos bent kunt u leefloon of – in andere woorden – een bijstandsuitkering aanvragen. Dat is geld dat u van de overheid krijgt als u zelf geen geld hebt. Iedereen moet daarbij altijd voldoen aan bepaalde regels om recht te hebben op een bijstandsuitkering.
Een dakloze heeft recht op hulp van het OCMW. Zij kunnen op verschillende manieren helpen. Wanneer een dakloze aan de wettelijke voorwaarden voldoet, heeft hij bijvoorbeeld recht op maatschappelijke integratie (het leefloon).
Ongeveer 27% van de mensen met een Marokkaanse achtergrond in Nederland heeft een uitkering, zoals bijstand, WW of arbeidsongeschiktheid. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
U bent dakloos als u geen vast adres hebt om te wonen. U slaapt 's nachts buiten, of in een Utrechtse opvang, of u hebt steeds wisselende tijdelijke logeeradressen. U kunt dan niet op de normale manier een bijstandsuitkering aanvragen.
Sommige mensen maken zich zorgen dat ze het geld aan drugs of alcohol zullen uitgeven. Maar de feiten spreken dat tegen: de meeste mensen besteden geld aan voedsel en andere basisbehoeften. De realiteit is dat overleven als dakloze uitputtend, eenzaam en traumatisch is.
U bent dakloos of thuisloos en u wilt een uitkering aanvragen. Dat kan. U vraagt deze aan bij de gemeente waar u het meest bent.
Voor de berekening van het leefloon houdt het OCMW rekening met het spaargeld. Onder spaargeld wordt verstaan: het totale bedrag van de tegoeden op zicht- en spaarrekeningen (geld uit een erfenis, gespaard geld, effecten, aandelen, obligaties, belastingteruggaven enzovoort).
Ja, dreigende dakloosheid is vaak een reden voor urgentie, maar complete dakloosheid leidt in de praktijk lang niet altijd automatisch tot een urgentieverklaring. Gemeenten hanteren strenge regels en bepalen zelf de voorwaarden.
De sociale diensten kunnen je waarschijnlijk beter helpen en bieden doorgaans meer ondersteuning. Als je recent in een zorginstelling hebt gewoond, moet je meestal een aanvraag indienen bij de sociale diensten. Kijk hoe je via de sociale diensten hulp kunt krijgen als je dakloos bent.
Iedereen die in Nederland woont is verplicht om een zorgverzekering te hebben. Bent u dakloos? Ook dan sluit u in ieder geval een basiszorgverzekering af. Met deze verzekering hebt u toegang tot zorg en voorkomt u dat u hoge zorgkosten zelf moet betalen.
Een asielzoeker in een opvanglocatie krijgt wekelijks een vergoeding voor eten en leefgeld. Dit komt gemiddeld neer op een bedrag tussen de €𝟗 en €𝟏𝟔 per dag voor een volwassene, afhankelijk van de mate waarin de opvanglocatie maaltijden verzorgt.
Het leven van een dakloze is strafbaar gemaakt: je mag niet bedelen, je mag je niet te lang ophouden op dezelfde plek, je mag niet in het openbaar drinken, je mag niet wildplassen, je mag niet wildkamperen, je mag niet buiten slapen.
Een nacht in de nachtopvang van het Leger des Heils kost meestal tussen de 5 en 10 euro, afhankelijk van de plaats en je eigen situatie. In sommige steden is de opvang gratis, en tijdens strenge vorst geldt vaak de gratis winterkouderegeling.
Dak- en thuislozen die geen geld of aandacht hebben voor een zorgverzekering, of geen verzekering kunnen afsluiten omdat ze geen (post)adres hebben. Mensen die zonder verblijfsvergunning in Nederland zijn, en daardoor geen zorgverzekering kunnen afsluiten.
Als dakloze (zwerver) in Nederland heb je recht op een normale Bijstandsvergunning / Bijstandsuitkering via de Participatiewet, maar de hoogte hangt af van je woon- en opvangsituatie: een regulier alleenstaandenminimumniveau is € 1.669,31 bruto per maand, dit kan door het ontbreken van woonkosten met zo'n 20% worden verlaagd, of je krijgt een deel in natura.
Vormen van opvang
Dak- en thuisloze mensen kunnen overdag terecht in de dagopvang. Hier zijn ze welkom voor een praatje, een kop koffie, een douche en dagbesteding. 's Avonds en 's nachts kunnen ze in de nachtopvang een warme maaltijd krijgen en een plek om te slapen.
Sommige steden hebben programma's waarbij mensen betaald worden voor het inzamelen en recyclen van materialen zoals karton, papier en aluminium blikjes. Deze programma's kunnen een goede manier zijn om wat extra geld te verdienen. Sommige daklozen verdienen geld door op straat op te treden, muziek te spelen, te zingen of andere vormen van entertainment te bieden.
Veel mensen die dakloos zijn, voelen zich geïsoleerd en genegeerd door de maatschappij. Door geld te geven, toon je ook je medeleven en laat je zien dat je meeleeft met hun situatie.
De gemiddelde levensverwachting van daklozen ligt 15 tot 20 jaar lager dan die van mensen met een vaste woonplaats. Volgens Health Care for the Homeless is de gemiddelde levensverwachting onder daklozen 48 jaar. Daklozen hebben bovendien twee keer zoveel kans op een hartaanval of beroerte.
Als u dakloos bent of dreigt te worden, kunt u terecht bij de maatschappelijke opvang van uw gemeente. Neem direct contact op met het Centrale Toegangspunt of het Sociaal Loket van uw gemeente, of zoek contact met hulporganisaties zoals het Leger des Heils of Humanitas Onder Dak.
Een dakloze leeft op straat of in een opvangcentrum en heeft letterlijk geen vaste slaapplek of eigen adres. Een thuisloze heeft vaak wél tijdelijk een dak boven het hoofd—zoals bij vrienden op de bank of in een instelling—maar mist de zekerheid van een eigen, veilige woning.