In Nederland waren er begin 2024 naar schatting 33.000 dakloze mensen (in de leeftijd van 18 tot 65 jaar). Dit komt neer op ongeveer 0,3% van de bevolking in die leeftijdsgroep (uitgaande van circa 10,5 miljoen inwoners tussen 18 en 65 jaar). Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) houdt deze cijfers bij.
Engeland telt maar liefst 354.000 daklozen, maakte hulporganisatie Shelter eind vorig jaar bekend: 1 op de 160 mensen.
Bijna 29.000 daklozen in Nederland, waaronder ook duizenden kinderen. Uit nieuw onderzoek blijkt dat er in 57 Nederlandse gemeenten 28.721 dak- en thuislozen zijn, onder wie vierduizend kinderen. Dat meldt het AD. Deze mensen slapen bijvoorbeeld noodgedwongen bij familie op de bank, in een auto of in een tentje.
De afgelopen jaren is het aantal dakloze mensen in Nederland flink gestegen. Uit een recente schatting van het CBS waren er in Nederland op 1 januari 2024 ruim 33.000 mensen dakloos – dat zijn er 2.400 meer dan het jaar ervoor, en zelfs 6.400 meer dan in 2022.
Finland telt nauwelijks 1.000 daklozen en wil over enkele jaren zelfs op nul uitkomen. De succesformule heeft te maken met een doorgedreven politieke aanpak op basis van een politieke eensgezindheid.
Als dakloze (zwerver) in Nederland heb je recht op een normale Bijstandsvergunning / Bijstandsuitkering via de Participatiewet, maar de hoogte hangt af van je woon- en opvangsituatie: een regulier alleenstaandenminimumniveau is € 1.669,31 bruto per maand, dit kan door het ontbreken van woonkosten met zo'n 20% worden verlaagd, of je krijgt een deel in natura.
Nee, feitelijke dakloosheid is niet automatisch een reden voor urgentie. Gemeenten hanteren strenge regels waarbij alleen dreigende dakloosheid (binnenkort op straat staan door eigen schuld) of uitstroom uit een erkende maatschappelijke opvang soms recht geeft op een voorrangsverklaring.
Een dakloze krijgt in Nederland geen vast bedrag, maar kan recht hebben op een normale bijstandsuitkering van circa € 1.401,50 bruto per maand voor een alleenstaande van 21 jaar of ouder. Dit bedrag kan lager uitvallen door inhoudingen voor maatschappelijke opvang of ontbrekende woonkosten.
Het aantal mensen dat buiten slaapt is hoger in de zomer dan in de winter, wanneer er extra plaatsen beschikbaar zijn in de opvangcentra. Het is illegaal om zonder vergunning op een niet-eigen terrein te slapen, waardoor daklozen regelmatig een boete krijgen.
De meeste bezoekers woonden in een andere stad in Nederland voordat zij dakloos werden. Voordat de respondenten dakloos werden, woonde 29% in Utrecht of in regio Utrecht. Een derde van de respondenten woonde in een andere stad in Nederland. 18% woonde in Utrecht en 11% woonde in regio Utrecht voordat ze dakloos werden.
Meer dan de helft van alle daklozen in het land bevond zich in Californië (51%). De grootste stijging tussen 2007 en 2022 was te zien (32.535 mensen, oftewel een toename van 23,4%). Op één enkele nacht in 2022: Twee op de tien daklozen in de Verenigde Staten bevonden zich in Los Angeles of New York City.
Volgens onderzoeksbureau ABF Research, dat het woningtekort voor de overheid bijhoudt, zijn er in Nederland 315.000 woningen te weinig. Daardoor wonen bijvoorbeeld meer mensen en huishoudens noodgedwongen bij elkaar. Het woningtekort is met afstand de belangrijkste reden voor het feit dat er zoveel mensen dakloos zijn.
Als je dakloos bent, mag je slapen in officiële opvangvoorzieningen zoals de nachtopvang, bij maatschappelijke organisaties zoals het Leger des Heils, of via de gemeente. Slapen in de openbare ruimte of openlucht is op veel plekken via de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) verboden of beperkt, waardoor je aangewezen bent op legale opvangplekken.
Sterfte onder daklozen is 3,5 maal hoger dan bij andere Rotterdammers. 20-jarige dakloze mannen en vrouwen leven respectievelijk 14,3 en 15,8 jaar korter dan de algemene bevolking. In vergelijking met de algemene populatie hebben vooral dakloze vrouwen en jongeren een slechtere levensverwachting.
Een op de zeven dak- en thuislozen is minderjarig. Deze kinderen slapen bijvoorbeeld op de bank bij familie of kennissen, verblijven in een auto of stacaravan of in een gezinsopvang. In de meeste gevallen gaat het over kinderen die samen met een ouder, of beide ouders, dakloos zijn.
Als je dakloos bent, kun je terecht bij de maatschappelijke opvang, de nachtopvang of via het concept Housing First. Je kunt je hiervoor melden bij de lokale overheid of zorgorganisaties.
Dakloze vrouwen kunnen hun veiligheid vergroten door in goed verlichte, drukke gebieden te blijven, afgelegen locaties te vermijden en contact op te nemen met lokale opvangcentra of hulpverleningsdiensten. Het dragen van persoonlijke veiligheidsmiddelen zoals fluitjes of alarmen en het alert blijven op de omgeving zijn ook belangrijk voor de persoonlijke veiligheid.
Dakloosheid kent vele gezichten, maar in de achtergrond van mensen die dakloos worden, herkennen we terugkerende risicofactoren. Trauma's uit de kindertijd, opgroeien in armoede, laaggeschooldheid, psychische kwetsbaarheden en verslavingen verhogen het risico op dakloosheid.
Hoeveel bijstand ontvangt een dakloos persoon? De uitkering van dak- en thuislozen is gelijk aan die van de algemene bijstandsuitkering.
U bent dakloos of thuisloos en u wilt een uitkering aanvragen. Dat kan. U vraagt deze aan bij de gemeente waar u het meest bent.
De netto bijstand per maand hangt af van uw leeftijd en uw gezinssituatie. Sinds 1 juli 2026 is de netto standaardbijstand inclusief vakantiegeld voor een alleenstaande (21 jaar tot AOW-leeftijd) € 1.419,46 per maand en voor gehuwden/samenwonenden samen € 2.027,79 per maand.
Neem zo snel mogelijk contact op met het buurtteam. Vaak is dreigende dakloosheid niet het enige probleem. Je kunt ook last hebben van psychische klachten, een scheiding, huiselijk geweld, werkloosheid, verslaving of iets anders. Wat het probleem ook is, neem contact met het buurtteam in je wijk.
Onder de Wet versterking regie volkshuisvesting en de bijbehorende regeling krijgen alleen dakloze mensen die uit een opvang of instelling komen en dakloze gezinnen met kinderen voorrang. Andere dak- en thuisloze mensen (de overgrote meerderheid) vallen buiten de wet.
Hoe vaak je een huurwoning mag weigeren hangt af van de regels van jouw woningcorporatie of regio, maar meestal mag je een woning 1 tot 3 keer weigeren voordat je een straf krijgt.