Ja, het is mogelijk dat schizofrenie (gedeeltelijk) in remissie gaat zonder medicatie, maar dit is zeldzaam en niet de medische norm. Hoewel antipsychotica de standaardbehandeling zijn om symptomen te beheersen en terugval te voorkomen, laten sommige onderzoeken en praktijkervaringen zien dat een kleine groep patiënten op de lange termijn (> 2 jaar) herstelt zonder (voortdurend) medicatiegebruik.
Hoewel er geen natuurlijke genezing voor schizofrenie bestaat, zijn er wel andere manieren om de symptomen draaglijker te maken en een gezonder leven te leiden. Een gezond dieet, stressvermindering, het innemen van vitaminesupplementen of het prioriteren van voedingsmiddelen rijk aan B-vitamines en omega-3-vetzuren kunnen hierbij helpen.
Een deel van de mensen met psychosen doet het op langere termijn (> 2 jaar) beter zonder medicatie dan met, op mate van herstel.
Mensen met schizofrenie ervaren vaak ook aanhoudende problemen met hun cognitieve of denkvaardigheden, zoals geheugen, aandacht en probleemoplossend vermogen. Minstens een derde van de mensen met schizofrenie ervaart volledige remissie van de symptomen (1).
Onbehandeld is schizofrenie een ziekte die tot veel lijden (bij patiënt en omgeving) kan leiden en arbeidsongeschiktheid kan veroorzaken. De stoornis heeft niet alleen gevolgen voor de cognitie, maar veroorzaakt meestal ook chronische problemen op het gebied van gedrag en emotie.
Mentale aandoeningen zoals depressie, schizofrenie of autisme hebben allemaal een eigen kenmerkende neurologische vingerafdruk. Anders gezegd: de hersenen van mensen met bijvoorbeeld depressie, schizofrenie of autisme functioneren anders en dat zie je terug in verschillen in de vorm en grootte van de hersenen.
De '25-regel' voor schizofrenie houdt in dat ongeveer 25% van de mensen bij wie de stoornis is vastgesteld, volledig kan herstellen na hun eerste episode . Dit herstel betekent dat ze mogelijk gedurende hun leven geen verdere episodes of symptomen meer ervaren.
De resultaten van 25 onafhankelijke studies naar mensen met schizofrenie die langer dan 10 jaar aan de ziekte leden, werden geanalyseerd in één literatuuroverzicht. Uit dit overzicht bleek dat tien jaar na een eerste schizofrene episode een kwart van de schizofreniepatiënten volledig symptoomvrij was .
De Amerikaanse gezondheidsautoriteit keurde onlangs het antipsychoticum xanomeline/ trospium, oftewel Cobenfy – voorheen KarXT – goed voor de behandeling van schizofrenie. Dit is het eerste antipsychoticum met een nieuw werkingsmechanisme sinds decennia.
Consistentie kan een gevoel van structuur en stabiliteit bieden, wat vooral nuttig is bij het omgaan met symptomen van schizofrenie zoals verwardheid, onsamenhangend denken of verhoogde angst. Stel regelmatige slaap- en waaktijden in en streef naar 7-9 uur slaap. Een consistent schema kan de stemming en het energieniveau reguleren.
Plotseling stoppen (van 100% naar 0% van de totale dosis) kan leiden tot een terugkeer van een eerdere psychose (terugval of reboundpsychose) of ontwenningsverschijnselen (ongewenste effecten/nieuwe psychotische symptomen bij het afbouwen/stoppen van medicatie). Ontwenningsverschijnselen kunnen vaker voorkomen en/of ernstiger zijn als u abrupt stopt.
Voor sommige mensen is het een chronische aandoening met ingrijpende gevolgen voor zowel de patiënt als de omgeving. De behandeling onderdrukt de symptomen, maar mensen kunnen kwetsbaar blijven voor psychose en 20% van de patiënten reageert minder goed op de behandeling.
Psychose kan van korte duur zijn of onderdeel uitmaken van een langdurige psychische aandoening. Sommige mensen herstellen volledig na één episode, terwijl anderen gedurende meerdere jaren herhaalde episodes kunnen ervaren . Vroege ondersteuning door professionals in de geestelijke gezondheidszorg kan het herstel bevorderen.
Wat betreft de symptoomvariabelen (Tabel 2), rapporteerde de groep zonder medicatie meer positieve symptomen dan de groep met medicatie; ze vertoonden echter ook minder emotionele afvlakking . Er waren geen significante verschillen tussen patiënten met en zonder medicatie wat betreft functioneren zoals gerapporteerd op de SLOF of UPSA.
Schizofrenie is een psychotische aandoening die zeer verontrustende symptomen kan veroorzaken, zoals hallucinaties en wanen, die het dagelijks leven moeilijk maken. Zonder behandeling kan het leiden tot isolement, arbeidsongeschiktheid, schooluitval, depressie, zelfmoord en andere complicaties.
Je krijgt bij schizofrenie vaak medicijnen die helpen tegen psychoses. De belangrijkste medicijnen zijn antipsychotica. Zij werken kalmerend en gaan de wanen en hallucinaties tegen. Het medicijn wordt voorgeschreven bij acute psychoses en bij mensen met schizofrenie.
Bij ongeveer 75% van de patiënten die op enig moment tijdens de follow-up in remissie gingen (alleen qua ernst of qua ernst en duur), blijft de remissie stabiel . De frequentie van remissie is hoger bij patiënten die de follow-upbeoordelingen hebben voltooid in vergelijking met patiënten die de studie/behandeling hebben afgebroken.
Op 20 februari 2026 heeft de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) Bysanti (milsaperidon) tabletten goedgekeurd voor de behandeling van acute manische of gemengde episodes geassocieerd met bipolaire stoornis type I en schizofrenie bij volwassenen, wat een belangrijke vooruitgang in de psychiatrische therapie betekent.
Het domein van negatieve symptomen bestaat uit vijf belangrijke constructen: afgevlakte emoties, alogie (vermindering van het aantal gesproken woorden), avolitie (verminderde doelgerichte activiteit als gevolg van verminderde motivatie), asocialiteit en anhedonie (verminderde beleving van plezier).
Na een psychose kun je ook last blijven houden van bepaalde klachten, dat noemen we restverschijnselen. Je kunt problemen hebben met je concentratie, je geheugen of extra gevoelig zijn voor prikkels. Ook sombere, verdrietige gevoelens en angsten komen voor.
De fundamentele symptomen, die vrijwel gedurende het hele verloop van de stoornis aanwezig zijn (7), staan ook bekend als de beroemde vier A's van Bleuler: Alogie, Autisme, Ambivalentie en Affectieve afvlakking (8). Wanen worden beschouwd als een van de bijkomende symptomen omdat ze episodisch voorkomen in het verloop van schizofrenie.
Blijf gezond
Een gezonde levensstijl, met onder andere een evenwichtig dieet met veel groenten en fruit en regelmatige lichaamsbeweging , is goed voor je en kan het risico op hart- en vaatziekten of diabetes verlagen. Probeer ook stress te vermijden en zorg voor een regelmatig slaapritme.
Een verband tussen IQ en psychose wordt vooral gezien bij ernstige vormen van psychose, dat wil zeggen, bij mensen die de diagnose schizofrenie hebben gekregen. Bij andere vormen van psychose is het verband er eigenlijk niet.
Dit kan een passieve vorm van afleiding zijn, bijvoorbeeld televisiekijken, naar muziek luisteren, een koptelefoon gebruiken of ontspannen . De afleiding kan ook bestaan uit een activiteit zoals een instrument bespelen, schrijven, lezen, tuinieren, wandelen of een andere vorm van lichaamsbeweging.
Mensen met een hoge IQ-score hebben minder kans op schizofrenie dan de algemene bevolking . Als intelligentie het best gemeten wordt met IQ-tests, suggereert een onderzoek uit 2006 dat mensen met schizofrenie over het algemeen lagere scores behalen dan de rest van de bevolking, zelfs voordat de diagnose gesteld is.