Liegen activeert de stressrespons in je brein, waardoor je lichaam direct spanning voelt. Je hartslag stijgt, je ademhaling versnelt en je aanmaak van stresshormonen zoals cortisol en adrenaline neemt toe, vergelijkbaar met een gevoel van angst.
Het vertellen van leugens kan gevolgen hebben voor de relaties en vertrouwensbanden die je aangaat met je omgeving. Het kan bijvoorbeeld leiden tot het verbreken van relaties, ontslagen worden of gebroken banden met vrienden of familie.
Maar naarmate de deelnemers steeds opnieuw logen, vertoonden deze hersengebieden na verloop van tijd steeds minder activiteit. Net zoals bij andere onaangename prikkels – zoals harde geluiden of angstaanjagende beelden – heeft het brein het vermogen zich aan te passen en de prikkels minder intens te maken.
Kenmerken kunnen bijvoorbeeld zijn:
Gezondheidsproblemen: Onderdrukte emoties en stress als gevolg van liegen kunnen leiden tot gezondheidsproblemen, zoals angst, depressie en slapeloosheid. Dit komt door stresshormonen zoals: cortisol, adrenaline en noradrenaline. Dit zijn hormonen die een functie hebben bij het 'overleven' van de situatie.
Omdat pijn door eerlijkheid kan helen, maar pijn door bedrog blijft hangen, vergiftigt en vernietigt. De waarheid kan op dat moment ongemak veroorzaken, maar leugens creëren twijfel, onzekerheid en blijvende schade. Als het vertrouwen eenmaal is geschonden, moet de liefde twee keer zo hard werken om te overleven – en soms herstelt ze zich nooit volledig.
Liegen op zich is geen officiële psychische ziekte of diagnose in de psychiatrie. Wel is het een menselijk gedrag dat kan voortkomen uit psychische problemen, zoals een persoonlijkheidsstoornis.
Er zijn veel signalen die erop kunnen wijzen dat iemand liegt. Zo kan iemand bijvoorbeeld te weinig of juist te veel oogcontact maken, zweten of rood worden, onrustig zijn of ongebruikelijke gebaren maken, moeite hebben met een normaal spraakpatroon en problemen hebben met het beheersen van het volume en de toon van de stem.
Je weet of iemand liegt door te letten op afwijkend gedrag, tegenstrijdigheden in het verhaal en taalgebruik. Er is geen enkele feilloze truc, omdat signalen per persoon verschillen.
Dwangmatig liegen
De oncontroleerbare gewoonte om te liegen, vaak zonder duidelijk motief, kan ertoe leiden dat mensen het moeilijk vinden om de waarheid toe te geven. Dwangmatige leugenaars ervaren een soort 'kick' wanneer ze anderen succesvol bedriegen, vergelijkbaar met andere dwangmatige gedragingen of verslavingen.
Iemand die last heeft van mythomanie of pseudologia fantastica liegt veel en vaak. De leugens zijn meestal groots, ingewikkeld, vol details, levensecht en lijken soms zinloos. Toch blijven ze maar komen. Het kan gaan om fantasieverhalen over werk, gezondheid, prestaties of relaties.
Praat met een professional in de geestelijke gezondheidszorg.
Ook als liegen niet dwangmatig aanvoelt, kan therapie je enorm helpen bij het afleren van deze gewoonte. Dit geldt met name als je merkt dat liegen een negatieve invloed heeft op je dagelijks leven.
Stoppen met liegen begint bij de bewuste keuze voor radicale eerlijkheid en het inzien van de onderliggende oorzaken, zoals angst voor conflicten of een laag zelfbeeld. Doorloop de volgende stappen om je gedrag effectief te veranderen en de controle terug te krijgen.
Als iemand chronisch en dwangmatig liegt zonder direct doel of voordeel, wordt dit pathologisch liegen of mythomanie genoemd. Deze leugens zijn vaak groots en ingewikkeld. Het is geen officiële stoornis, maar kan wel een symptoom zijn van andere problemen, zoals persoonlijkheidsstoornissen.
Wat je reden voor liegen ook is, het is belangrijk om te weten dat leugens een veel grotere impact op je gezondheid kunnen hebben dan je denkt. Ze kunnen je stressniveau verhogen, je zelfvertrouwen negatief beïnvloeden en je relaties verwoesten.
Liegen in een relatie is funest voor het fundament van de verbinding. Het leidt direct tot een vertrouwensbreuk, emotionele afstand, en constante achterdocht, waarbij de bedrogen partner zich genoodzaakt voelt om alles te dubbelchecken. Dit creëert een onveilige basis en kan uiteindelijk de relatie laten stranden.
Het gaat dan niet om bewijs, maar om aanwijzingen die je uitnodigen om beter te observeren.
Omgaan met mensen die liegen doe je best door rustig te blijven, duidelijke grenzen te stellen en niet mee te gaan in het verhaal. Vertrouw op je eigen gevoel, confronteer de persoon op een kalme manier en bescherm vooral je eigen gemoedsrust.
Iemand liegt vaak uit onzekerheid, om straf of problemen te vermijden, of door een dieper psychologisch probleem. Soms is het een gewoonte geworden die in de hersenen minder stress geeft.
Als mensen bedriegen, vertonen ze vaak plotselinge veranderingen in hun lichaamshouding. Vaak verstijven ze en staan beide schouders naar voren gericht. Leugenaars halen hun schouders op, bijvoorbeeld als ze een gerichte vraag beantwoorden. Ook het hoofd kan lichtjes voorovergebogen zijn.
Twijfelachtige inhoud: "Vraag een leugenaar om zijn verhaal te vertellen, en hij zal het doorspekken met veel te veel details op allerlei irrelevante plekken", zegt Meyer. Stemkenmerken: Mensen die liegen, klinken mogelijk gespannen en hun stem kan hoger zijn dan normaal. Sommigen nemen een diepere toon aan.
"Susan Constantines 'Hoe je een leugenaar in 7 seconden of minder herkent' is een openbaring in de wereld van het ontmaskeren van bedrog. Ze ontleedt op briljante wijze de complexiteit van menselijk gedrag en vertaalt dit naar praktische, eenvoudig te gebruiken technieken die voorgoed zullen veranderen hoe je de wereld om je heen ziet en hoort."
Liegen, draaien en komen hun beloftes niet na. Als liegen effectief blijkt, zullen narcisten het blijven doen. Het liegen kan zelfs dwangmatig zijn of een gedragsgewoonte worden. Een van de kenmerken van een narcist is namelijk dat ze niet alleen liegen tegen anderen, maar ook tegen zichzelf.
Pathologisch liegen is de onbedwingbare drang om te liegen. Veel mensen vertellen weleens een leugen, bij kinderen is er ook vaak sprake van fantasie. Pas als liegen tot ernstige problemen leidt in de omgang tussen de leugenaar en zijn omgeving is sprake van pathologisch ofwel ziekelijk gedrag.
Ja, autisten kunnen absoluut liegen. Wel is het zo dat zij dit vaak minder vaak, minder spontaan en op een andere manier doen dan neurotypische mensen. Dit komt onder andere doordat ze vaak een sterke behoefte aan eerlijkheid hebben en communicatie vaak letterlijker opvatten. Mama Vita