Na een deportatie of gedwongen uitzetting (terugkeer) wordt de vreemdeling overgedragen aan de autoriteiten van het land van herkomst of een veilig derde land. Vaak wordt een terugkeerverbod opgelegd, wat betekent dat de persoon voor een bepaalde periode niet meer mag terugkeren naar Nederland of de EU.
Verbanning is het langdurig gedwongen verblijf buiten het eigen land of de eigen streek als strafmaatregel.
Gevolgen migratie in Nederland
Migratie biedt Nederland kansen en mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan migranten en buitenlandse bedrijven die de Nederlandse economie stimuleren. Tegelijkertijd legt het ook druk op voorzieningen zoals huisvesting, onderwijs en de gezondheidszorg.
Mensen zonder geldige verblijfspapieren: niet strafbaar
Verblijf zonder geldige documenten is in Nederland geen strafbaar feit. Mensen zonder geldige verblijfspapieren die worden aangetroffen kunnen wel in vreemdelingendetentie worden gezet. Dat doet de overheid ter voorbereiding van hun uitzetting.
Asielzoekers moeten terug naar hun land van herkomst als de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hun asielaanvraag heeft afgewezen. Ze kunnen dan nog naar de rechter stappen. Heeft de IND hun asielverzoek volgens de rechter zorgvuldig beoordeeld, dan moeten zij Nederland verlaten.
Over een half jaar worden de eerste Syriërs gedwongen terug te gaan naar hun land, verwacht demissionair minister David van Weel (Asiel en Migratie, VVD). Vrijwillige terugkeer gaat hij stimuleren door mensen niet 2800 euro mee te geven als ze vertrekken, maar 5000 euro.
Na 5 jaar komt u in aanmerking voor een permanente verblijfsvergunning (vaak afgekort tot 'ILR' of 'vestiging'). Volgens de nieuwe regels krijgen volwassenen die op of na 2 maart 2026 asiel aanvragen, 30 maanden vluchtelingenstatus/humanitaire bescherming (HP) in plaats van 5 jaar.
Zodra jouw asielprocedure begint, ontvang je vaak ook leefgeld. Dit is voor iedereen even hoog: vanaf 1 januari 2025 €14,87 per week. Dat is 40 cent meer dan in 2024. Op sommige locaties ontvangen bewoners geen leefgeld, maar ontvangen ze verzorgingsproducten van het COA.
Voordat een buitenlander die illegaal in Nederland verblijft en niet vrijwillig vertrekt, wordt uitgezet of gedeporteerd, kan hij of zij in vreemdelingenbewaring worden gehouden als er een risico bestaat dat de betrokkene zich aan het toezicht onttrekt.
In totaal is 46% van de vreemdelingen die Nederland aantoonbaar hebben verlaten, gedwongen vertrokken (2.750 van de 5.990). In totaal 3.240 mensen zonder recht op verblijf die Nederland aantoonbaar hebben verlaten, deden dat zelfstandig.
De hoogste vorm van bescherming geldt voor mensen die in Denemarken zijn opgenomen in het kader van het jaarlijkse vluchtelingenquotum, zoals dat wordt afgesproken met de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). Het gaat hierbij om vluchtelingen die ernstig ziek of gehandicapt zijn.
Mensen met een Nederlands-Caribische, Somalische of Marokkaanse herkomst zijn relatief vaak verdacht van een misdrijf: 3,0 tot 3,2 procent. Dit is 55 tot 60 procent minder vaak dan in 2005. Onder mensen met een herkomst buiten Europa nam het aandeel verdachten met ruim 60 procent af.
In 2022 was Oekraïne de grootste groep buitenlandse immigranten in Nederland, met 99.700 immigranten. Polen, Nederlanders, Syriërs en Turken completeerden de top vijf van buitenlandse nationaliteiten onder de immigranten in Nederland in dat jaar.
De gevolgen van deportatie
Terugkeer naar het land van deportatie wordt vaak voor een bepaalde periode, soms permanent, beperkt . De gedeporteerde kan te maken krijgen met uitdagingen zoals het opnieuw opbouwen van een leven in een onbekende omgeving, emotioneel leed en mogelijke stigmatisering. Legale terugkeer kan mogelijk zijn met de juiste procedures.
Regels straf binnen Nederland uitzitten
De gevangenisstraf die u in het buitenland krijgt, gaat in Nederland door tenzij die straf hoger is dan de maximale straf in Nederland. Als een EU-land besluit u over te dragen, mag dit zonder uw toestemming. Wel kunt u bezwaar aantekenen.
Naast de reguliere procedures bij de immigratierechtbank zijn er drie belangrijke soorten procedures waarin u terecht kunt komen: versnelde verwijdering, herstel van verwijdering en administratieve verwijdering .
Verblijf van iemand met een inreisverbod is strafbaar, de boete is maximaal € 3.900,- of 6 maanden vervangende hechtenis. In de praktijk wordt vaak 2 maanden hechtenis uitgesproken.
Volgens de Nederlandse wetgeving riskeert iemand die zijn visum of visumvrije periode overschrijdt een inreisverbod . De duur van het inreisverbod hangt af van hoe lang de onderdaan van een derde land zijn visum heeft overschreden.
Afhankelijk van de reden van uw deportatie, moet u een bepaalde tijd wachten voordat u het land weer legaal mag binnenkomen . U moet minstens vijf jaar wachten voordat u een verzoek tot herintreding kunt indienen als: u bent gedeporteerd via een uitzettingsprocedure toen u voor het eerst in het land aankwam.
De meeste asielzoekers beginnen met helemaal niets. Ze hebben vaak al hun bezittingen verkocht om de reis naar Europa te betalen. Tijdens hun asielprocedure hebben ze recht op basisvoorzieningen, zoals eten en onderdak. Als ze zelf kunnen koken, krijgen ze eetgeld om boodschappen te doen.
Hoeveel geld krijgen asielzoekers? Tijdens de asielprocedure ontvangt een asielzoeker maximaal 74 euro per week voor eten, kleding en zakgeld. Het leefgeld van €14,47 per week, is bedoeld om kleding en toiletartikelen te kopen en andere persoonlijke uitgaven. Het eetgeld is afhankelijk van de gezinssamenstelling.
De belangrijkste voorwaarde is dat u kinderbijslag ontvangt van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Maar u krijgt alleen kinderbijslag als u in Nederland werkt. Ook moet u aan de andere voorwaarden voldoen. Maar u hebt géén verblijfsvergunning nodig als u een status van tijdelijke bescherming hebt.
Asielzoekers kunnen worden uitgezet vanwege een strafrechtelijke veroordeling en zo worden teruggestuurd naar een land waar ze kunnen worden lastiggevallen, gevangengezet, gemarteld of zelfs gedood. Er staat veel op het spel voor een cliënt aan wie asiel is verleend in een strafzaak.
Na 5 jaar wordt uw verblijfsvergunning doorgaans met nog eens 5 jaar verlengd. U hoeft hiervoor geen verlenging aan te vragen; dit gebeurt automatisch . Het Ministerie van Binnenlandse Zaken stuurt u een e-mail ter bevestiging van de verlenging. Dit gebeurt uiterlijk 2 maanden voordat uw verblijfsvergunning verloopt.
Vanaf 12 juni 2026 gaan nieuwe asielregels gelden in de Europese Unie (EU). Zo moeten er strengere controles aan de buitengrenzen komen, snellere asielprocedures en beperkingen voor asielzoekers om door te reizen naar andere EU-landen om daar asiel aan te vragen.