Een empathisch persoon wordt in een narcist vaak aangetrokken tot de kwetsbare buitenkant, de sterke behoefte aan hulp, en de intense eerste aandacht. Dit psychologische spel werkt als een magneet door een combinatie van herkenbare valkuilen en diepe verlangens.
Empathie en geweten
Kenmerkend voor narcisten is dat ze egoïstisch zijn en nauwelijks tot geen affectieve (gevoelde) empathie of compassie ervaren. Ze voelen er niet zoveel bij als ze een ander duperen, manipuleren of gebruiken voor hun eigen behoeftebevrediging.
Meestal gelooft de empath (vaak onbewust) dat hij of zij de narcist kan helen en helpen, dus stort hij of zij zich volledig op het tonen van zijn of haar waarde aan de narcist. De narcist zal dit echter nooit inzien. In deze positie zal de narcist misbruik maken van de empath en diens medeleven interpreteren als zwakte.
Narcisten kunnen heel slecht tegen kritiek, gezichtsverlies en genegeerd worden. Dit zijn tien dingen waar ze absoluut niet tegen kunnen:
Narcisten beginnen om jou te veroveren. Ze tonen een bijzondere belangstelling voor je of ze laten je in alles merken hoe bijzonder je eigenlijk bent. Een narcist kan je op een voetstuk zetten op een manier die heel warm aanvoelt.
Een narcist voelt zich in de eerste plaats aangetrokken tot partners met een groot inlevingsvermogen, loyaliteit en de bereidheid om zichzelf weg te cijferen. Zulke personen – vaak 'pleasers' genoemd – bieden precies de bewondering, aandacht en bevestiging waar de narcist verslaafd aan is om zijn eigen ego mee op te krikken.
Ze kiezen voor aardige, empathische, vaak aantrekkelijke, eerlijke en zorgzame mensen. Elke eigenschap die ze zelf niet bezitten, is juist wat ze zoeken.
De grootste angst van een narcist is ontmaskerd worden, afwijzing en het gevoel dat hij of zij waardeloos, zwak of onbelangrijk is. Achter een groot en sterk masker schuilt een diepe onzekerheid.
Narcisten gebruiken vaak manipulatieve zinnen zoals “Je bent veel te gevoelig”, “Dat heb ik nooit gezegd” en “Het spijt me dat jij je zo voelt”. Ze inzetten deze uitspraken om macht te behouden, de schuld bij een ander te leggen en hun eigen gedrag te ontkennen.
De drie belangrijkste en meest bekende typen narcisten zijn openlijk (grandioos) narcisme, verborgen (kwetsbaar) narcisme en maligne (kwaadaardig) narcisme. Hoewel de kenmerken overlappen, uit het gedrag zich op een andere manier.
Zeg geen dingen die hun persoonlijkheid direct aanvallen [5.6], zoals beschuldigingen over egoïsme of arrogantie, en ga niet in de verdediging. Vermijd met anscistachtige precisie uitspraken als: "Je hebt het mis," "Je liegt," en "Je bent egoïstisch."
Maar het zijn juist de gedeelde eigenschappen van empathische mensen en narcisten die de onderliggende onverenigbaarheid verklaren. Zo bezitten jullie beiden waarschijnlijk: Intensiteit: Jullie voelen je beiden aangetrokken tot intense emoties en ervaringen (om verschillende redenen). Empathische mensen zoeken vaak diepe verbindingen, terwijl narcisten hunkeren naar bewondering.
Een narcist ervaart geen verdriet zoals een emotioneel gezond persoon dat zou doen. In plaats daarvan voelt hij of zij woede, leegte, paniek en de drang om een nieuwe bron van bevestiging te vinden. Als ex-partner is het belangrijk om niet in de val van hun acteerwerk te trappen.
De diepste zwakke plek van een narcist is een kwetsbaar, diep verstopt gevoel van minderwaardigheid, een enorme angst voor afwijzing en de vrees om door de mand te vallen. Onder hun sterke masker schuilt een broos ego dat constant bevestiging nodig heeft.
Volgens neuropsycholoog Ronda Freeman hebben narcisten een hersenpatroon dat hypersensitiviteit ten opzichte van zichzelf en ongevoeligheid ten opzichte van anderen weerspiegelt. Dit verklaart hun egocentrische kilheid jegens anderen, narcistisch misbruik en hun extreme gevoeligheid voor elke vermeende belediging of kritiek.
Seks met een narcist voelt vaak leeg, mechanisch en eenrichtingsverkeer, waarbij de nadruk ligt op macht, controle en eigen genot in plaats van echte warmte of liefde.
Een narcist heeft vooral een hekel aan kritiek, genegeerd worden en begrenzing. Achter hun grote ego schuilt een kwetsbaar zelfbeeld, waardoor ze niet tegen hun verlies of een afwijzing kunnen.
Volgens de astrologie wordt de Leeuw het vaakst gelinkt aan narcistische trekjes, gevolgd door de Ram en de Schorpioen. Wetenschappelijk gezien is er echter geen bewijs dat je sterrenbeeld iets te maken heeft met een narcistische persoonlijkheid.
Kan een narcist sorry zeggen? Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Voor iemand met narcistische trekken voelt dit echter niet klein aan. Het raakt hun kwetsbare zelfbeeld en kan leiden tot een woede-uitbarsting. Dit kan zich uiten in zowel explosief gedrag, zoals schreeuwen, schelden of dreigen als in stille agressie, zoals negeren, sarcastische opmerkingen en/of kil gedrag.
Gevaarlijke kenmerken van iemand met een narcistische persoonlijkheid zijn extreem manipulatief gedrag, een totaal gebrek aan inlevingsvermogen en het systematisch omdraaien van de schuldvraag. Deze eigenschappen zorgen ervoor dat ze de controle over een ander kunnen overnemen en diegene emotioneel kunnen uitputten.
De cerebrale narcist
Handelen op het libido van een ander ziet hij als primitief en ordinair. De cerebrale narcist staat volgens zichzelf boven zulke impulsen, dankzij zijn intellect en zelfbeheersing. Hij geniet vaak niet van seks en geeft de voorkeur aan masturbatie of emotieloze seks (prostituees).
Iemand aantrekkelijk, succesvol, rijk of getalenteerd die het zelfvertrouwen of de levensstijl van de narcist versterkt. Iemand die hen bewondert en niet met hen concurreert. Iemand die confrontaties vermijdt, conflicten uit de weg gaat en geen sterke meningen uitspreekt of hen vertelt dat ze ongelijk hebben. Iemand zonder duidelijke grenzen.
Er is geen vaste tijd voor hoe lang een narcist een relatie volhoudt. Dit hangt af van de fase van de relatie, de partner en de situatie. Soms duurt het een paar maanden, maar het kan ook jaren duren.
Hoe hangen narcisme en verslaving samen? Personen met narcistische neigingen grijpen mogelijk naar drugs of alcohol om hun gevoelens van onzekerheid te verwerken of hun zelfvertrouwen op te krikken. Bovendien kan het verlangen naar controle en erkenning, dat doorgaans de drijfveer is achter narcistisch gedrag, ook bijdragen aan verslaving.