Narcisten zijn meestal niet fysiek gevaarlijk, maar ze kunnen je wel diep beschadigen. Het gevaar zit in emotionele pijn, financiële trucs en mentale uitputting. Ze gebruiken vaak handige manieren om je te controleren zonder dat je het doorhebt.
Gevaarlijke kenmerken van iemand met een narcistische persoonlijkheid zijn extreem manipulatief gedrag, een totaal gebrek aan inlevingsvermogen en het systematisch omdraaien van de schuldvraag. Deze eigenschappen zorgen ervoor dat ze de controle over een ander kunnen overnemen en diegene emotioneel kunnen uitputten.
De diepste zwakke plek van een narcist is een kwetsbaar, diep verstopt gevoel van minderwaardigheid, een enorme angst voor afwijzing en de vrees om door de mand te vallen. Onder hun sterke masker schuilt een broos ego dat constant bevestiging nodig heeft.
Bij een narcist moet je nooit in discussie gaan, jezelf uitgebreid verdedigen, of heftige emoties tonen. Dit geeft hen namelijk de controle en voeding om door te gaan met hun gedrag.
Volgens psychologen is het simpel: de gevaarlijkste vorm van narcisme is de kwaadaardige narcist. Deze mensen zijn niet alleen egocentrisch en manipulerend, ze combineren hun narcisme met antisociale én sadistische trekken. Als in: ze halen er plezier uit als jij het moeilijk hebt.
Narcisten kunnen heel slecht tegen kritiek, het woord 'nee' en genegeerd worden. Ze hebben een kwetsbaar ego en verdragen geen afwijzing of verlies van controle. Meer informatie over hun gedrag vind je op platforms zoals Psyned.
Kwaadaardige narcisten proberen vaak anderen te controleren en tegelijkertijd hun eigen ego op te vijzelen. Ze hebben vaak een sterk gevoel van recht en hun gebrek aan empathie stelt hen in staat om manipulatieve methoden te gebruiken om te krijgen wat ze willen.
Tegen een narcist zeg je beter geen beschuldigingen over hun gedrag, zoals "je liegt," "je moet veranderen," of "je bent een narcist." Dit lokt vaak een heftige woedeaanval of ontkenning uit.
Narcisten kunnen heel slecht tegen kritiek, gezichtsverlies en genegeerd worden. Dit zijn tien dingen waar ze absoluut niet tegen kunnen:
Typische uitspraken van een narcist zijn vaak bedoeld om de schuld bij een ander te leggen, zoals “Dat heb ik nooit gezegd”, “Je bent veel te gevoelig” en “Als jij je anders gedroeg, was ik niet zo boos”. Ze gebruiken deze woorden om macht te behouden en jou te laten twijfelen aan de werkelijkheid.
De grootste angst van een narcist is ontmaskerd worden als minderwaardig, zwak en onbelangrijk. Dit diepe angstgevoel wordt zorgvuldig verborgen achter een sterk en groots imago.
De 4 meest bekende typen narcisten zijn de grandioze narcist, de verborgen narcist, de kwaadaardige narcist en de communale narcist. Hoewel psychologen vaak meer subtypen onderscheiden, worden deze vier hoofdvormen het vaakst gebruikt om verschillen in gedrag te verklaren.
Zelfs als ze alleen zijn, doen narcisten aan triangulatie. Deze manipulatietechniek gebruiken ze vaak om drama en verwarring te zaaien in hun sociale kring of familie. Heel zorgvuldig denken ze na over wie ze kunnen gebruiken en hoe ze mensen tegen elkaar kunnen opzetten als ze alleen zijn.
Een voorbeeld daarvan is negeren.
Narcisten willen zich graag belangrijk voelen. Je kunt je wel voorstellen wat er gebeurt als de buitenwereld hem dan negeert. Diep van binnen raakt dit de kern van zijn probleem. Hij raakt de controle over anderen kwijt en voelt zich in het diepst van zijn ziel ontzettend klein.
Een narcist boos maken door een ander aandacht te geven
Je kunt een narcist boos maken door aandacht te geven aan iemand anders dan de narcist. Zelfs al zijn het de eigen kinderen! Zoals bekend moet een narcist zelf altijd in het middelpunt van de belangstelling staan.
Nee, een narcist kan geen (gezonde volwassen) liefde voelen. Narcisten kunnen dit gevoel of die indruk wel heel overtuigend geven, maar het is geen 'echte liefde'.
Als een narcist zijn zin niet krijgt, reageert hij vaak met boosheid, manipulatie of de slachtofferrol. Dit gedrag is bedoeld om de controle en de aandacht direct weer terug te pakken.
Kan een narcist sorry zeggen? Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
Narcisten kunnen er niet tegen als je omringt wordt door positieve mensen. Wanneer je wordt omringt door positieve mensen zoals vrienden of familieleden, dan voelen narcisten zich bedreigd. Ze vinden het moeilijk als je wordt omgeven door anderen buiten hen: ze willen absolute exclusiviteit van hun partner.
Een narcist valt juist op mensen met prachtige eigenschappen
Zorgzaamheid, bijvoorbeeld, zorgt ervoor dat je oog hebt voor de behoefte van anderen. Je bent daardoor van nature al geneigd eerder iets voor de ander te doen dan voor jezelf.
Een narcist 'op zijn plek zetten' doe je niet door de confrontatie of strijd aan te gaan, want dat is precies de aandacht (brandstof) waar ze op gedijen. De meest effectieve manier om ze de wind uit de zeilen te nemen, is door emotioneel afstand te nemen, concrete grenzen te stellen en de zogenaamde 'grijze steen'-methode toe te passen.
De lach van een narcist is heel duidelijk niet verbonden met de ogen. In zijn ogen zie je geen schittering. Hoe groot zijn glimlach ook is of hoe hard hij ook lacht, zijn ogen blijven er koud uitzien. Omdat een narcist zijn gezichtsspieren niet gebruikt, blijven ook de bekende kraaienpootjes uit.
Mensen met narcisme zijn vaak veel energie kwijt aan hun gevoel van minderwaardigheid en hebben weinig oog voor anderen en hun eigen gevoelens. Toch voelen ze zich ook speciaal en uniek, waarbij ze vanuit hun minderwaardigheid kunnen denken dat ze bepaalde dingen niet hoeven doen, gewoon omdat ze er recht op hebben.
Zoals voorspeld, vertoonden grandioos en kwetsbaar narcisme verschillende verbanden met facetten van psychopathie, waarbij grandioos narcisme positief verband hield met het interpersoonlijke aspect van psychopathie en kwetsbaar narcisme positief verband hield met het levensstijlaspect van psychopathie.
Narcisme ontstaat door een combinatie van opvoeding, jeugdtrauma en erfelijke aanleg. Er is niet één enkele oorzaak aan te wijzen, maar het groeit bijna altijd in de vroege kindertijd als een vorm van zelfbescherming.