Het evangelie van Marcus verschilt doordat het het kortste is, geen geboorteverhaal bevat en vol vaart is. Het is het oudste evangelie en richt zich vooral op actie en de daden van Jezus.
Ten eerste is het aanzienlijk korter dan de andere evangeliën – met slechts 16 hoofdstukken vergeleken met Matteüs (28), Lucas (24) en Johannes (21). Maar belangrijker is hoe Marcus zijn evangelie begint en hoe hij het eindigt. Hij beschrijft de maagdelijke geboorte van Jezus niet – of überhaupt de geboorte van Jezus.
De verschillen hebben ze laten bestaan, juist omdat ze zoveel inzicht geven in wie Jezus is. Elke evangelieschrijver beschrijft Jezus vanuit zijn eigen perspectief. Zo krijgen we vier gezichten van Jezus te zien.
Het Evangelie volgens Marcus is het oudste en kortste evangelie in het Nieuwe Testament. Het werd waarschijnlijk rond 65 na Christus geschreven en legt de nadruk op de krachtige daden en het lijden van Jezus als de Zoon van God.
Het evangelie van Marcus is het kortste, omdat het geen geslachtsregister bevat en niets zegt over de geboorte van Jezus of Zijn vroege bediening in Judea. Het evangelie van Marcus is meer actiegericht en gaat snel van de ene scène naar de andere.
Naast de apostel Johannes is er meer Bijbelse informatie over Marcus dan over welke andere evangelist dan ook. Lucas noemt hem meerdere keren in het boek Handelingen. De vroege gemeente kwam zelfs samen in het huis van zijn moeder (Handelingen 12:11-12). Hij was ook mee op de eerste zendingsreis van Paulus en Barnabas, maar keerde uiteindelijk vroegtijdig terug naar huis.
Marcus is het oudste van de vier evangeliën. Het is niet bekend waar dit evangelie is geschreven. Traditioneel werd Rome aangewezen, maar men denkt ook wel aan Palestina of Syrië. In elk geval moet het een omgeving geweest zijn waar joden en christenen steeds meer van elkaar gescheiden werden.
De centrale boodschap van Marcus
De centrale boodschap van het evangelie van Marcus is dat Jezus Christus, de Zoon van God, naar de aarde is gekomen (Marcus 1:1), dat "het koninkrijk van God nabij is" en dat iedereen zich moet "bekeren en in het evangelie moet geloven" (1:15).
Zijn symbool is de gevleugelde mens (engel). Marcus is de eerste evangelist. Hij schreef ook het kortste evangelie. Hij beschikte over veel mondeling of geschreven materiaal over het leven van Jezus.
Men vermoedt dat het Evangelie van Marcus is geschreven door Johannes Marcus tussen 60 en 70 n.Chr., toen hij in Rome of Syrië verbleef. Marcus stond bekend als een uitgesproken volgeling van Jezus die zich inzette om anderen tot het christendom te bekeren, wat hem de bijnaam Marcus de Evangelist opleverde.
Met het risico van oversimplificatie kunnen we zeggen dat Matteüs Jezus presenteert als de Joodse Messias, de vervulling van de oudtestamentische hoop; Marcus portretteert hem als de lijdende Zoon van God, die zichzelf als offer voor de zonden aanbiedt; Lucas' Jezus is de Verlosser voor alle mensen, die redding brengt aan alle volken en naties...
Behalve Mattheüs, Markus, Lukas en Johannes zijn er nog andere evangeliën. Deze boeken zijn in de eerste eeuwen na Christus geschreven, maar niet in het Nieuwe Testament opgenomen. Kritische geleerden en populaire schrijvers zoals Dan Brown beweren dat deze andere evangeliën wel in de Bijbel thuishoren.
Jezus sprak Aramees, omdat dat de gemeenschappelijke taal was die in de regio Galilea werd gesproken, waar Hij opgroeide. Hoewel Hebreeuws de officiële taal van het Joodse volk was in die tijd, werd Aramees in het dagelijks leven gesproken.
De moeilijkheid van het einde van het evangelie van Marcus is dus niet dat de andere discipelen de boodschap nooit begrijpen, maar het abrupte karakter van het einde. Zoals Donald Juel het stelt: "Als lezers hadden we iets anders verwacht dan vers 8" van hoofdstuk 16.
In de moderne tijd hebben kritische geleerden de historische verschillen tussen Johannes en de synoptische evangeliën (Matteüs, Marcus, Lucas) weggewuifd door te beweren dat Johannes eerder een theologische verfraaiing is dan een weergave van de historische herinnering. En toch heeft Johannes meer archeologische en alledaagse kenmerken dan alle andere evangeliën samen – canoniek en anderszins.
Het Evangelie volgens Marcus (vaak kortweg Marcus of Markus genoemd) is, volgens de meeste Bijbelwetenschappers, het oudste evangelie in het Nieuwe Testament van de christelijke Bijbel. Zoals alle teksten in het Nieuwe Testament werd ook Marcus in eenvoudig Grieks geschreven, mogelijk om verspreiding te vereenvoudigen.
Volgens de traditie was de auteur, Marcus, zelf geen apostel. Hij behoorde niet tot de oorspronkelijke discipelen, maar was een volgeling van een van hen. Traditioneel wordt hij beschouwd als een discipel van Petrus. We weten niet precies waar deze Marcus zich bevond of waar hij zijn werk schreef.
Vanuit dit perspectief werd Marcus over het algemeen beschouwd als het meest betrouwbare van de vier evangeliën voor informatie over de historische Jezus, vanwege de vroege herkomst ervan.
Traditioneel wordt hij beschouwd als dezelfde persoon als Marcus de Evangelist, de traditionele schrijver van het Evangelie van Marcus.
In de iconografie wordt Marcus meestal afgebeeld met het attribuut leeuw. De leeuw symboliseert het Marcus-evangelie. Deze leeuw siert ook het wapen van de stad Venetië en de wapens van de pausen die voor hun verkiezing patriarch van Venetië waren: paus Pius X, paus Johannes XXIII en paus Johannes Paulus I.
Mattheüs de mens, Marcus de leeuw, Lucas de os en Johannes de adelaar. Het woord komt van het Grieks voor "vier vormen" of "gestalten". In het Engels kan elk symbool in het enkelvoud worden beschreven als een tetramorf, en een groep als "de tetramorfen", maar meestal alleen in contexten waarin alle vier voorkomen.
De vier evangelisten worden vaak afgebeeld met een van de vier figuren: Matteüs met de mens, Marcus met de leeuw, Lucas met het rund en Johannes met de adelaar.
Je kunt het boek Marcus lezen als een zoektocht naar het antwoord op de vraag wie Jezus is. Marcus vertelt daarom verhalen over de wonderen van Jezus, over discussies tussen Jezus en zijn tijdgenoten, over lijden en dood, over mensen die in Jezus geloven, en over mensen die niet begrijpen wie hij is.
Het evangelie van Marcus is het kortste met slechts 746 verzen, vergeleken met 1068 in Matteüs en 1140 in Lucas. Bijna alle verzen van Marcus zijn opgenomen in de andere twee evangeliën, met uitzondering van slechts 50 verzen die exclusief voor Marcus zijn.
Het Evangelie van Marcus benadrukt hoe de discipelen geleidelijk de ware aard van Jezus leren kennen. De discipelen, die worden afgeschilderd als gebrekkig en onvolmaakt, worstelen om de diepte van Jezus' missie en identiteit te begrijpen.