De vraag of Europa "zoveel" asielzoekers wil, is complex en onderwerp van politiek debat. Er is geen eenduidig beleid dat streeft naar een zo hoog mogelijk aantal asielzoekers. De instroom is het gevolg van een combinatie van internationale verplichtingen, humanitaire redenen, geografische factoren en economische behoeften.
De Russische invasie van Oekraïne heeft ertoe geleid dat miljoenen mensen gedwongen zijn hun huis te ontvluchten . Naar schatting 3,7 miljoen mensen zijn binnen Oekraïne ontheemd, terwijl ongeveer 6,9 miljoen mensen hun toevlucht hebben gezocht in Europa en daarbuiten, aldus de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties.
In 2024 immigreerden 316 duizend mensen naar Nederland. Dat waren er 20 duizend minder dan in 2023. Daarnaast emigreerden 209 duizend mensen uit Nederland, 10 duizend meer dan een jaar eerder. In totaal vestigden zich in 2024 dus meer mensen in Nederland dan er vertrokken.
Van de niet-westerse allochtonen hebben Turken en Marokkanen het vaakst een uitkering. Van de Turken had eind vorig jaar 28 procent een uitkering. Bij Marokkanen was dat 27 procent. Maar ook het aandeel onder Antillianen en Arubanen en onder Surinamers was hoog vergeleken met de autochtonen.
Bepaalde landen, zoals Italië, Griekenland en Spanje – de zogenaamde 'frontlinelanden' – hebben beleid en wetten aangenomen die erop gericht zijn migratie te ontmoedigen en asiel te beperken.
Hoeveel asielaanvragen krijgt Nederland vergeleken met Europa? Nederland staat op een zevende plaats met 32.175 aanvragen, achter Duitsland, Spanje, Italië, Frankrijk, Griekenland en België. Je kunt ook kijken naar hoeveel asielverzoeken elk land ontvangt per 1.000 inwoners. Dan staat Nederland op de vijftiende plek.
De hoogste vorm van bescherming geldt voor mensen die in Denemarken zijn opgenomen in het kader van het jaarlijkse vluchtelingenquotum, zoals dat wordt afgesproken met de United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). Het gaat hierbij om vluchtelingen die ernstig ziek of gehandicapt zijn.
Zodra jouw asielprocedure begint, ontvang je vaak ook leefgeld. Dit is voor iedereen even hoog: vanaf 1 januari 2025 €14,87 per week. Dat is 40 cent meer dan in 2024. Op sommige locaties ontvangen bewoners geen leefgeld, maar ontvangen ze verzorgingsproducten van het COA.
Na 5 jaar komt u in aanmerking voor een permanente verblijfsvergunning (vaak afgekort tot 'ILR' of 'vestiging'). Volgens de nieuwe regels krijgen volwassenen die op of na 2 maart 2026 asiel aanvragen, 30 maanden vluchtelingenstatus/humanitaire bescherming (HP) in plaats van 5 jaar.
Joegoslavië is een bekende naam op de lijst van Europese landen die niet meer bestaan. Het idee van een Zuid-Slavische natie bestond al sinds de 16e eeuw. Het was een droom toen het na de Eerste Wereldoorlog werd opgericht.
Italië, Spanje, Frankrijk en Duitsland bleven de landen met het hoogste aantal nieuwe asielaanvragers. In december 2025 waren deze vier landen goed voor 72,2% van alle nieuwe asielaanvragers in de EU (kaart 1).
De nieuwe richtlijnen komen op een moment dat de EU geconfronteerd wordt met complexe crises, waaronder toegenomen geopolitieke spanningen, cyberdreigingen, klimaatverandering en oorlog . "Nieuwe realiteiten vereisen een nieuw niveau van paraatheid in Europa."
Eind 2024 was Iran het land dat de meeste vluchtelingen ter wereld opving. Volgens gegevens van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR bevonden zich bijna 3,5 miljoen vluchtelingen in Iran.
Asielzoekers van wie de asielaanvraag werd afgewezen, hebben het recht een aantal dagen in de asielzoekerscentra te blijven om hun vertrek uit Nederland voor te bereiden. Asielzoekers wier asielaanvraag niet binnen de algemene asielprocedure behandeld kan worden, komen terecht in een verlengde asielprocedure.
Op de EU-lijst met veilige landen staan vanaf 12 juni 2026 Bangladesh, Colombia, Egypte, Kosovo, India, Marokko en Tunesië. En ook landen die lid willen worden van de EU, de zogenoemde kandidaat-lidstaten van de EU. Kandidaat-lid Oekraïne staat niet op de lijst met veilige landen vanwege de oorlog in dat land.
Het zijn vooral Duitsland, maar ook Spanje, Frankrijk en Italië die de grootste aantallen eerste asielaanvragen ontvangen. Griekenland sluit de top 5 af. Samen ontvangen deze vijf landen meer dan 75% van alle asielaanvragen in de EU. In 2023 stond België op de 8e plaats wat betreft het aantal eerste asielaanvragen.
Daarentegen vormden in het buitenland geboren personen minder dan 5% van de bevolking in Polen (2,6% van de inwoners op 1 januari 2025), Roemenië (3,6%), Bulgarije (3,8%) en Slowakije (4,0%).
Onderzoek van Amnesty International heeft China aangewezen als het land met de meest gastvrije houding ten opzichte van vluchtelingen. Het land scoorde hoger dan de 26 andere onderzochte landen wat betreft de positieve houding van de bevolking ten opzichte van vluchtelingen die oorlog of vervolging ontvluchten.
Hoeveel bijstand ontvangt een dakloos persoon? De uitkering van dak- en thuislozen is gelijk aan die van de algemene bijstandsuitkering. Ex. artikel 18 lid 1 Participatiewet kan uw uitkering worden verlaagd als u geen woonkosten of kosten voor nachtopvang heeft.
De gegevens tonen duidelijk aan dat Frankrijk de grootste Marokkaanse gemeenschap van Europa herbergt, met meer dan 1 miljoen in Marokko geboren inwoners. Dit weerspiegelt diepe historische banden, langdurige arbeidsmigratie, gezinshereniging en gedeelde taal.
Van de autochtonen van 15-64 jaar had dertien procent een uitkering, van de westerse allochtonen zestien procent. De niet-westerse allochtonen kwamen uit op 25 procent. Het gemiddelde in de groep van 15-64 jaar bedraagt veertien procent.