Langdurige stress zorgt bij een baby voor een verhoogde hartslag, een verstoorde hersengroei en hechtingsproblemen. Dit komt doordat het stresshormoon cortisol de prille ontwikkeling van organen, het immuunsysteem en het jonge brein negatief beïnvloedt.
Zoals gezegd is kortdurende stress niet direct nadelig voor je ongeboren baby. Langdurige en/of ernstige stress kan wel schadelijk zijn. Het verhoogt het risico op groeivertraging, een laag geboortegewicht en vroeggeboorte; complicaties die tot allerlei gezondheidsproblemen kunnen leiden.
Uit sommige onderzoeken is gebleken dat een hoge mate van stress tijdens de zwangerschap bepaalde problemen in de kindertijd kan veroorzaken, zoals concentratieproblemen of andere psychische aandoeningen. Het is mogelijk dat stress ook de hersenontwikkeling of het immuunsysteem van de baby beïnvloedt.
Stress bij de baby is te herkennen aan een hoge hartslag en een snelle ademhaling op de monitor. Verder kunt u stress bij uw kindje herkennen aan ongecontroleerde, schrikachtige bewegingen, het afwenden van het hoofdje, gestrekte en gespreide vingers, overstrekken en hoog huilen.
Een af en toe flinke ruzie kan de baby geen kwaad en veroorzaakt geen miskraam, maar langdurige en heftige stress door aanhoudende conflicten is wel schadelijk voor de gezondheid.
Kortdurende of alledaagse stress kan doorgaans geen kwaad en is niet schadelijk voor je baby. Langdurige of chronische stress tijdens de zwangerschap kan echter leiden tot vroeggeboorte, een lager geboortegewicht en een verhoogde kans op gedrags- of concentratieproblemen op latere leeftijd.
Wanneer je stress, angst of verdriet ervaart, maakt je lichaam stresshormonen aan, zoals cortisol. Kleine hoeveelheden van deze hormonen passeren op natuurlijke wijze de placenta. Dit is niet schadelijk voor je baby, maar het geeft hem of haar wel subtiele signalen over je emotionele gesteldheid.
Door te huilen kunnen ze laten merken dat zij iets nodig hebben en aandacht willen. Bijvoorbeeld omdat zij honger, een vieze luier of pijn hebben, zich niet lekker voelen, of gewoon moe zijn en willen slapen. Vanaf ongeveer tien weken kunnen baby's ook huilen uit verveling.
Overlaad je baby met liefde en aandacht.
Knuffel, raak aan, lach, moedig aan, praat tegen, luister naar en speel vaak met je kleintje. Lichamelijke nabijheid werkt rustgevend voor baby's, en veel baby's vinden het heerlijk om dicht tegen je aan te liggen in een draagzak, draagdoek of sling.
Belangrijke symptomen van stress zijn vermoeidheid, hoofdpijn en slaapproblemen. Stress beïnvloedt je lichaam, je gedrag en je gedachten.
Er is steeds meer bewijs uit onderzoek bij mensen en dieren dat blootstelling aan prenatale stress de gezondheid, ontwikkeling en het functioneren op lange termijn van het nageslacht kan beïnvloeden via zowel directe als indirecte wegen (Figuur 1).
Af en toe stress is niet direct schadelijk. Langdurige of hevige stress tijdens de zwangerschap kan echter leiden tot een verhoogde bloeddruk bij de moeder, een grotere kans op vroeggeboorte (vóór de 37 weken) en een lager geboortegewicht van de baby.
Mannelijke foetussen investeren veel in groei, maar zijn minder goed in staat zich aan te passen aan omgevingsuitdagingen in de baarmoeder. Vrouwelijke foetussen daarentegen reageren beter op omgevingsstresssignalen en kunnen zich beter aanpassen aan prenatale verstoringen (bijvoorbeeld een tekort aan voedingsstoffen) [13, 15, 16, 20, 21].
Chronische stress kan ook problemen veroorzaken voor je baby. Als stress niet goed wordt beheerst, kan dit gevolgen hebben voor de groei van je ongeboren baby en de duur van je zwangerschap. Het risico op problemen in de toekomstige fysieke en mentale ontwikkeling van je baby kan ook toenemen, evenals gedragsproblemen in de kindertijd.
Stress bij zwangeren hangt samen met het ontwikkelen van autisme kenmerken bij hun kind. Moeders die afkomstig zijn van landen buiten Europa en tijdens hun zwangerschap stress ervaren door bijvoorbeeld discriminatie en eigen mentale problemen, hebben meer kans dat hun kinderen autismekenmerken ontwikkelen.
Als baby's worden blootgesteld aan hoge concentraties van het stresshormoon cortisol, is de kans groter dat ze later in hun leven gedragsproblemen en stressgerelateerde ziekten ontwikkelen (Zijlmans et al 2015; Sanchez et al 2015; Asok et al 2013). In het ergste geval kan toxische stress de hersengroei verstoren en de levensduur verkorten.
Knuffelen en masseren, gekke liedjes zingen, kusjes geven – het helpt je baby allemaal om in een staat te komen waarin hij/zij klaar is om te leren over relaties en zijn/haar eigen innerlijke wereld. Geef hem/haar liefde – wees nooit bang om te reageren op het huilen van je baby en help hem/haar om zich weer veilig te voelen.
Titel
De 'blije babyhouding' is vaak een favoriete houding voor volwassenen, maar baby's doen het van nature. Baby's leren vaak rond de vier of vijf maanden op hun voeten staan, maar zelfs dan kunnen ze deze houding al aannemen.
De zwaarste periode voor de verzorging van een baby is doorgaans de eerste drie maanden, ook wel het vierde trimester genoemd, vanwege extreem slaaptekort, het ontbreken van een dag-nachtritme en de piek in ontroostbaar huilen.
Bel bij een ernstig zieke baby direct de huisarts of de huisartsenpost. Belangrijke alarmsignalen zijn sufheid (reageert niet goed of is moeilijk wakker te krijgen), benauwdheid (kreunen of heel snel ademen) en uitdroging (geen natte luier meer hebben voor een lange tijd).
Boos: Baby's kunnen boos zijn omdat ze een natte of vieze luier hebben, of omdat ze in een andere positie willen liggen en zich niet zelf kunnen verplaatsen. Baby's huilen ook als ze overprikkeld zijn of als er iets in hun lichaam niet goed aanvoelt. Eenzaam: Baby's huilen om troost en verbondenheid met hun ouders te zoeken.
Onderzoekers in Schotland vergeleken de reacties van foetussen wanneer zwangere vrouwen tegen hun baby's praatten of over hun buik wreven. "De algemene resultaten suggereren dat aanraking van de buik door de moeder een krachtige prikkel was, die een reeks gedragsreacties bij de foetus teweegbracht ", schrijven de onderzoekers.
Drink voor de zekerheid geen alcohol. Denk goed na over de risico's. Alcoholgebruik tijdens de zwangerschap verhoogt het risico op een miskraam en doodgeboorte. Het kan ook leiden tot het foetaal alcoholsyndroom.
Baby's pikken de gezichtsuitdrukkingen en de toon van de stem van hun verzorgers op, of die nu verdrietig, boos, angstig of blij zijn, en reageren daarop. Gezonde manieren om met stress om te gaan, kunnen ouders helpen om te gaan met stress op een manier die de impact op hun baby minimaliseert.