Door WereldData · Gepubliceerd op
Als een vluchteling in Nederland aankomt, volgt een vaste procedure: aanmelding in Ter Apel, opvang door het COA, en een beoordeling door de IND.
Een asielzoeker krijgt bij aankomst onderdak, maaltijden en zaken zoals toiletartikelen en wasmiddel. Tijdens de asielprocedure ontvangt een asielzoeker weekgeld voor eten, kleding, toiletartikelen en andere persoonlijke uitgaven.
In Nederland start de asielprocedure bijna altijd in Ter Apel. Hier melden asielzoekers zich aan, worden hun papieren gecontroleerd en dienen zij formeel een asielverzoek in. Daarna start de algemene asielprocedure. De wachttijd voor de behandeling van de asielaanvraag is in juni 2026 opgelopen tot ruim 29 maanden.
Na de algemene asielprocedure
Als de IND heeft besloten dat een asielzoeker recht heeft op de vluchtelingenstatus, dan krijgt hij een tijdelijke verblijfsvergunning die 5 jaar geldig is. Hij is dan statushouder. Statushouders hebben recht op huisvesting.
Als een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt (een statushouder wordt) en naar een sociale huurwoning verhuist, ontvangt die een inrichtingskrediet, een bijstandsuitkering en begeleiding bij de inburgering.
Een asielzoeker in een opvanglocatie krijgt geen vast maandsalaris, maar ontvangt wekelijks leef- en eetgeld van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Per maand komt dit neer op een totaalbedrag van ongeveer 260 tot 310 euro voor een alleenstaande volwassene, afhankelijk van of de opvang voor maaltijden zorgt.
Tijdens de asielprocedure krijgen asielzoekers in Nederland basisvoorzieningen, waaronder onderdak, medisch noodzakelijke zorg en wekelijks leef- en eetgeld. Wie geld of inkomen heeft, moet zelf meebetalen. Officiële informatie hierover vind je via het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de Rijksoverheid.
Sinds 12 juni 2026 gelden er ingrijpende nieuwe asielregels in Nederland en de Europese Unie. Deze regels vloeien voort uit het Europese Asiel- en Migratiepact en zijn bedoeld om de instroom te beperken en procedures te versnellen.
Uit onderzoek blijkt dat de meeste vluchtelingen bij vertrek niet weten waar ze naar toe vluchten, maar dat onderweg bepalen of hier per toeval terecht komen. De aanwezigheid van familie en bekenden, veiligheid en kansen spelen een rol.
Wat gebeurt er na de vluchtelingenstatus? Na 5 jaar kom je in aanmerking voor een permanente verblijfsvergunning (vaak afgekort tot 'ILR' of 'vestiging').
Overlast en crimineel gedrag van asielzoekers
Sommige asielzoekers zorgen voor overlast. Denk hierbij aan winkeldiefstal, geweld, bedreigingen en vernielingen. In 2025 verbleven 112.745 asielzoekers enige tijd in een opvanglocatie. Hiervan was 11% betrokken bij een incident en werd 3% verdacht van een strafbaar feit.
Denemarken staat algemeen bekend als het land met het strengste en meest restrictieve asielbeleid in West-Europa, met daarnaast zeer harde grensmaatregelen in landen zoals Polen en Hongarije.
Sinds 12 juni 2026 gelden er nieuwe asielregels in Nederland en de rest van de Europese Unie door de invoering van het Europese Asiel- en Migratiepact. Dit pact brengt strengere grenscontroles, snellere procedures en een nieuwe verdeling van verantwoordelijkheden binnen de EU.
De zorg aan asielzoekers is zorg in natura. Dit betekent dat zorg alleen vergoed wordt wanneer de zorgaanbieder een contract heeft met RMA Healthcare. Voor asielzoekers geldt geen eigen bijdrage of eigen risico.
Een asielzoeker in Nederland krijgt een vast leefgeld van ongeveer €15 per week voor persoonlijke uitgaven, aangevuld met wekelijks eetgeld dat kan oplopen tot ongeveer €58 per week wanneer ze zelf voor maaltijden moeten zorgen. Dit geld wordt verstrekt door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).
Het bedrag van dat een vluchtelingengezin krijgt verschilt per gemeente. Dit wordt namelijk door de gemeente zelf bepaald. Gemiddeld gezien krijgt een gezin met vier personen rond de 6000 euro. Vluchtelingen die in Oisterwijk worden geplaatst krijgen ver uit het meeste geld 10.000 euro.
Een asielzoeker in een Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) opvanglocatie krijgt per week maximaal ongeveer € 74,00 aan leef- en eetgeld, wat neerkomt op ongeveer € 320,00 per maand. Dit bedrag hangt af van de gezinssamenstelling en of de opvang voor maaltijden zorgt.
De hoogte van de leefvergoeding is voor iedereen gelijk.
Zodra je asielprocedure is gestart, ontvang je vaak een leefgeld. Dit is voor iedereen hetzelfde: vanaf 1 januari 2025 € 14,87 per week.
Hoe lang een asielzoeker in Nederland mag blijven hangt af van de uitslag van de aanvraag: de asielprocedure duurt maximaal 6 maanden, een goedgekeurde verblijfsvergunning is 3 jaar geldig, en een afgewezen aanvraag verplicht vertrek binnen 28 dagen.
Volgens de nieuwe regels krijgen volwassenen die op of na 2 maart 2026 asiel aanvragen, 30 maanden vluchtelingenstatus/humanitaire bescherming (HP) in plaats van 5 jaar.
Afgewezen asielzoekers moeten Nederland verlaten, maar verblijven in de praktijk op verschillende plekken afhankelijk van hun situatie: terugkeer naar het herkomstland, een speciale vrijheidsbeperkende locatie (VBL), vreemdelingendetentie, of illegaal 'ongedocumenteerd' in de samenleving.
Asielzoekers hebben in Nederland geen recht op gratis openbaar vervoer. Voor de reguliere bus- en treintreizen moeten zij, net als alle andere reizigers, zelf een vervoersbewijs betalen.
De gemiddelde kosten voor de opvang van een individuele asielzoeker zijn € 91,00 per dag voor reguliere opvang en € 184,00 per dag voor noodopvang. Daarnaast geeft de overheid geld uit aan het registeren en beveiligen van asielzoekers.
Een gemeente krijgt eenmalig 30.000 euro van het Rijk wanneer zij een asielzoeker met een verblijfsvergunning (een statushouder) een zelfstandige woning toewijst. Gaat het om een tijdelijke op alunoong- of hoteloplossing, dan is de vergoeding hoger en bedraagt deze 38.000 euro.
Een asielzoeker in Nederland krijgt basisvoorzieningen, waaronder onderdak, maaltijden of geld voor eten, en leefgeld. Dit wordt geregeld via het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).