Als je doodgaat, stoppen je hart en de bloedstroom. Hierdoor krijgen je hersenen geen zuurstof meer, verliezen mensen binnen 20 seconden het bewustzijn en doven de hersencellen langzaam uit.
De hersenen, die afhankelijk zijn van zuurstofrijk bloed, raken daardoor binnen seconden in de problemen. Binnen 10 tot 20 seconden zonder zuurstof verliest iemand het bewustzijn. Na ongeveer 3 minuten beginnen hersencellen af te sterven. Rond de 6 tot 7 minuten is er meestal geen meetbare hersenactiviteit meer.
Na het stoppen van je hart vallen de hersenen in fases uit. Het bewustzijn verdwijnt binnen 10 tot 20 seconden. Vaak is er na 6 tot 7 minuten geen meetbare hersenactiviteit meer. Biochemische processen kunnen echter nog urenlang doorwerken, zij het zonder bewustzijn.
Sterven zelf doet meestal geen pijn, maar pijn kan wel voorkomen door een ziekte of aandoening in de tijd voor het overlijden. Artsen en verpleegkundigen kunnen pijn en ongemak in de laatste fase goed verlichten met speciale medicijnen.
Nieuw onderzoek suggereert dat een enorme hoeveelheid serotonine in ons brein de bijna-doodervaring veroorzaakt. De bijna-doodervaring is een veelvoorkomend fenomeen. Het overkomt mensen die zeer ernstig ziek zijn en de dood in de ogen kijken. Sommigen vertellen van een helder licht dat ze opeens zien.
Laatste fase (minuten voor het overlijden).
In de laatste minuten van het leven wordt de ademhaling oppervlakkiger en kan deze helemaal stoppen. De hartslag vertraagt en stopt uiteindelijk. Het lichaam kan reflexmatige bewegingen maken, zoals kleine spiertrekkingen, maar dit zijn geen tekenen van pijn of nood.
Als je sterft, voel je meestal extreme slaperigheid, diepe rust en verlies van bewustzijn. Het lichaam schakelt langzaam uit, waardoor pijn en angst vaak plaatsmaken voor wegzakken in een diepe slaap.
Of iemand voelt dat hij of zij gaat sterven verschilt per persoon. Sommige stervenden ervaren een diep innerlijk 'weten' of worden erg onrustig, terwijl anderen juist wegglijden in een diepe slaap of coma zonder bewustzijn van het naderende einde.
De angst voor de dood is vrij algemeen,<sup>1</sup> en de meeste mensen vinden sterven in meer of mindere mate eng. De mate waarin deze angst voorkomt en waar deze specifiek betrekking op heeft, verschilt van persoon tot persoon.
Wetenschappelijk en medisch gezien kan een overleden persoon ons niet zien, omdat de hersenen en zintuigen na de dood stoppen met werken. Er is geen bewijs voor. Verschillende geloven en spirituele stromingen denken hier echter anders over.
De stadia die kort na het overlijden volgen zijn: Hoornvliesvertroebeling, een vertroebeling van de ogen. Pallor mortis, een bleekheid die optreedt in de eerste 15 tot 120 minuten na het overlijden. Livor mortis, of lijkvlekken, een ophoping van bloed in het onderste (afhankelijke) deel van het lichaam.
Het raam openzetten na een overlijden komt door een oud volksgeloof dat de ziel zo naar buiten kan vliegen, maar het helpt in de praktijk ook om de kamer fris te houden. Het is geen verplichte regel, maar een persoonlijke keuze of gewoonetraditie.
Waar je bent als je dood bent, hangt af van je persoonlijke overtuiging, filosofie of religie. Wetenschappelijk gezien stopt je bewustzijn. Er zijn verschillende perspectieven: Assieraden-shop
Onrust en verwardheid
De stervende kijkt dan anders uit zijn ogen en kan een onrustige en verwarde indruk maken. Dit wordt een delier genoemd. Het lijkt alsof iemand van alles beleeft of ziet, maar wat precies is niet duidelijk. Dit komt nogal eens voor in de laatste levensdagen en vooral in de laatste uren.
Een menselijk lichaam begint na ongeveer 24 tot 48 uur merkbaar te ruiken, en de sterke stank ontstaat door gassen die bacteriën en organen produceren tijdens de ontbinding. Dit proces hangt sterk af van de temperatuur en de luchtvochtigheid in de ruimte.
Door middel van elektro-encefalografie (EEG), een techniek die de elektrische activiteit in de hersenen registreert, ontdekten de onderzoekers dat de hersenen van mensen in de stervensfase nog steeds reageren op geluiden van buitenaf.
Er is een periode van "7 minuten" waarin de hersenen, volgens wetenschappers, de verwerking van het zojuist beëindigde leven afronden. Dit noemen we een levensherziening of een flashback.
De stervensfase duurt meestal enkele dagen tot maximaal een week. Gemiddeld duurt dit proces ongeveer 72 uur (drie dagen), maar elk sterfbed is anders.
Niets… Geen enkel deel van het menselijk lichaam blijft “levend” of functioneel 7 dagen na de dood. Hoewel individuele cellen, zoals huidcellen, hoornvliescellen en witte bloedcellen, nog enkele uren tot een paar dagen (tot 3 dagen) na het stoppen van het hart levensvatbaar kunnen blijven, stopt alle biologische activiteit ruim vóór een week.
Vlak voordat mensen overlijden, verandert hun lichaam en gedrag sterk. Drie belangrijke veranderingen zijn: minder contact en dieper slapen, verandering in de ademhaling, en een verminderde behoefte aan eten en drinken.
Veel mensen vragen zich af of hun overleden dierbaren hen na de dood bezoeken. Spirituele overtuigingen lopen sterk uiteen, maar veel culturen en religies geloven dat onze band met de overledenen op een of andere manier voortduurt. Sommigen geloven dat dierbaren na de dood contact kunnen opnemen via dromen, tekenen of andere subtiele manieren.
In Nederland kunnen nabestaanden vooralsnog de privacy rechten van overledenen niet uitoefenen.
Als je doodgaat, voel je meestal extreme slaperigheid, verlies je het bewustzijn en ervaren de meeste mensen een diepe rust. Het stervensproces verloopt in het lichaam heel geleidelijk.
Het gehoor is wellicht een van de laatste zintuigen die hun functie verliezen naarmate mensen sterven.
Niemand weet precies wat mensen voelen als ze sterven. Veel mensen zien er kalm of ontspannen uit als ze sterven, dus het sterven zelf veroorzaakt waarschijnlijk geen pijn. Sommige mensen ervaren pijn of ongemak in hun laatste weken en dagen van hun leven. Dit kan worden veroorzaakt door een ziekte, een behandeling of andere factoren.