Zelfzorg is het bewust en actief zorgen voor het eigen fysieke, mentale en emotionele welzijn om gezond te blijven en goed te functioneren. Het omvat alle acties die een persoon onderneemt om in de eigen basisbehoeften te voorzien, variërend van hygiëne en rust tot het stellen van grenzen.
Zelfzorg is de mate waarin een patiënt of zorgvrager voor zichzelf kan zorgen. Zelfzorg is alle zorg die een persoon besteedt aan het opheffen van eigen noden en het voldoen aan eigen behoeften.
De analyse van zelfzorg leverde een verduidelijkte definitie op: het vermogen om voor zichzelf te zorgen door middel van bewustzijn, zelfbeheersing en zelfredzaamheid om een optimale gezondheid en welzijn te bereiken, te behouden of te bevorderen .
Zelfzorg is alle zorg die iemand aan zichzelf besteedt voor het bevorderen van de fysieke en mentale gezondheid. Deze activiteiten kunnen zowel preventief als reactief zijn.
Onder zelfverzorging verstaan we dagelijkse activiteiten die te maken hebben met 'dagelijkse verzorging', zoals eten en drinken, wassen en aankleden. Dit kan variëren van bijvoorbeeld drinken, happen van een lepel, tot zelf eten. Van je laten wassen, zelf handen wassen, tot zelfstandig wassen.
Elke vorm van zelfzorg past binnen een van de zeven pijlers: mentaal, emotioneel, fysiek, omgevingsgericht, spiritueel, recreatief en sociaal . Een evenwichtige zelfzorgroutine omvat al deze pijlers, dus beperk jezelf niet tot slechts één of twee pijlers.
Schrijven, tekenen, knutselen, schilderen, muziek spelen, dansen, fotograferen, zingen of iets creëren: wat je ook ligt, creatief zijn is een goeie vorm van zelfzorg.
De stappen hebben betrekking op zeven leefgebieden: zingeving, wonen, financiën, sociale relaties, lichamelijke gezondheid, psychische gezondheid, werk en activiteiten. Middels oplossingsgericht werken worden deelnemers in staat gesteld om hun problemen samen met begeleiders of mensen uit hun omgeving op te lossen.
De vier elementen van zelfregie kunnen hierbij helpen: eigenaarschap, motivatie, kracht en contacten.
Teken een cirkel en verdeel deze in vier kwadranten: fysiek, mentaal, emotioneel en sociaal. Noteer in elk kwadrant activiteiten of gewoontes die bijdragen aan jouw welzijn.
Welke onderdelen kun je aan het eind van de dag afvinken?
Zelfzorg betekent tijd nemen voor dingen die bijdragen aan een goed leven en die zowel je fysieke als mentale gezondheid verbeteren . Dit kan je helpen stress te beheersen, je risico op ziekte te verlagen en je energie te verhogen. Zelfs kleine vormen van zelfzorg in je dagelijks leven kunnen een groot verschil maken.
Zelfzorg als idee met vier dimensies
Onder zelfzorg verstaan wij een idee met vier dimensies: fysieke, emotionele, psychologische en spirituele zelfzorg. Fysieke zelfzorg betreft zorg voor je lichaam. Je zorgt ervoor dat je genoeg slaapt, eet voldoende gezonde voeding, doet elke dag een wandelingetje buiten.
Het doel van zelfzorg is om inzicht te krijgen in waar jij als persoon behoefte aan hebt en hier vervolgens aandacht aan te geven. Denk hierbij aan de belasting van je lichaam, maar ook van de geest. Door de focus te leggen op jezelf, weet jij steeds beter wat je aan kan en wat je moet doen om in balans te blijven.
Zelfredzaamheid is een term die in de ouderenzorg en thuiszorg (care) en welzijn gebruikt wordt. Zelfredzaamheid gaat meer over algemene dagelijkse activiteiten: jezelf wassen, je huis verzorgen en contacten met anderen onderhouden.
Zelfzorg voor zorgverleners: 5 belangrijke tips
Er is sprake van een zelfzorgtekort als er bijvoorbeeld bij de algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) zoals wassen, aankleden of eten hulp nodig is van een familielid, bekende of een zorgverlener en deze de ADL ondersteunt of volledig overneemt.
Het model dient als vertrekpunt om gedrag te analyseren. In het model worden drie factoren genoemd die bij elk gedrag een rol spelen: capaciteit, omgeving en motivatie. Deze drie factoren interacteren voortdurend met elkaar en bepalen of je een bepaald gedrag wel of niet uitvoert. * Opportunity betekent gelegenheid.
Zelfmotivatie is doen wat nodig is om doelen te bereiken zonder aansporing of toezicht . Een hoge mate van zelfmotivatie leidt tot een hoog zelfbeeld, geluk, levenslust en succes. Intrinsieke motivatoren worden gedreven door interne beloningen, zoals een gevoel van welzijn.
Je hecht geen waarde aan jouw zelf. Zelfverwaarlozing kan leiden tot: jezelf waardeloos voelen, jezelf overbodig voelen, jezelf minderwaardig voelen. Je kunt er depressief van worden. Je kunt je neerslachtig gaan voelen.
Welzijn omvat 8 onderling afhankelijke dimensies: fysiek, intellectueel, emotioneel, sociaal, spiritueel, beroepsmatig, financieel en ecologisch (Tabel 1) (1).
Fysieke zelfzorg: Activiteiten zoals bewegen, sporten, een evenwichtige voeding, voldoende slaap en regelmatige medische controles. Mentale zelfzorg: Activiteiten die je geest stimuleren, zoals lezen, puzzelen of nieuwe vaardigheden leren.
Zelfzorg is een breed begrip dat eigenlijk alles omvat dat een mens nodig heeft om dagelijks te kunnen functioneren. Dit betekent niet alleen de dagelijkse verzorging, maar ook eenvoudige bezigheden zoals de boodschappen doen. Ieder individu zal zo lang mogelijk zelfstandig willen functioneren.
Zelfzorg houdt in dat je activiteiten onderneemt die je fysieke en emotionele gezondheid ten goede komen . Deze activiteiten kunnen bestaan uit lichaamsbeweging, ontspanning, tijd nemen voor plezier of aandacht besteden aan je persoonlijke hygiëne. Zelfzorg kan je helpen om beter om te gaan met diverse fysieke gezondheidsproblemen.
Persoonlijke zelfzorg: tijd nemen om aan jezelf te werken, aan je tevredenheid en je levensdoelen, bijvoorbeeld door een dagje alleen naar de spa te gaan . Zelfzorg in je omgeving : meer zelfvertrouwen en geluk creëren in de ruimte om je heen, van je thuisomgeving tot je buurt, bijvoorbeeld door je huis schoon te maken.