Racisme in de huidige tijd (2024-2026) in Nederland uit zich zowel in openlijke incidenten als in subtielere, structurele vormen. Volgens recente rapportages ervaart een kwart van de Nederlanders discriminatie, waarbij herkomst en huidskleur de voornaamste gronden zijn.
Er bestaan dan ook verschillende vormen van racisme zoals anti-Zwart racisme, antisemitisme, antimoslimracisme (ook wel moslimdiscriminatie of islamofobie genoemd) en antiziganisme (het racisme tegenover Roma en Sinti).
Een kwart van de Nederlanders ervaart discriminatie en lijdt daaronder. Mensen worden bijvoorbeeld afgewezen of gepest vanwege herkomst, religie, seksuele voorkeur of beperking. Een stevigere aanpak van discriminatie en racisme is in het belang van de hele samenleving.
Het APA Dictionary of Psychology (APA) beschrijft racisme als een systeem in de samenleving dat op basis van uiterlijke kenmerken bepaalt welke kansen iemand krijgt. Denk daarbij aan huidskleur, vorm van neus en haarkleur; kenmerken die vaak met 'ras' worden geassocieerd.
Net als andere vormen van onderdrukking, werkt racisme via verschillende overlappende dimensies: historisch, structureel, institutioneel en individueel .
Mensen die 'modern racistisch' zijn, vinden dat er geen discriminatie is, maar hebben zelf wél een expliciet negatieve reactie ten aanzien van minderheidsgroepen.
Discriminatie is mensen anders behandelen, achterstellen of uitsluiten op basis van persoonskenmerken. Zoals hun godsdienst, levensovertuiging, huidskleur, gender, seksuele geaardheid, leeftijd of chronische ziekte.
Als u bent lastiggevallen, geïntimideerd of erger, kunt u ook aangifte doen bij de politie als er een strafbaar feit is gepleegd . Dat wil zeggen dat het incident discriminatie inhield op grond van ras, geslacht, religie, overtuiging, seksuele geaardheid of handicap.
Uitspraken die duiden op stereotypering of vooroordelen, zoals racistische opmerkingen; een niet-bestaande, tegenstrijdige of steeds veranderende verklaring voor waarom iemand het doelwit was; de situatie verliep anders dan wanneer de persoon blank was geweest; of afwijkingen van normale procedures of onprofessioneel gedrag.
Positieve discriminatie of voorkeursbeleid (Engels: affirmative action; Afrikaans: regstellende aksie) is het opzettelijk bevoordelen van mensen met bepaalde kenmerken bij de toelating tot opleidingen of arbeidsplaatsen om ongelijkheid te verminderen door het aandeel van de mensen met die kenmerken te verhogen.
Discriminatie op verschillende gronden
Alledaags racisme kan subtieler zijn ( een witte leraar die tegen een Afro-Amerikaanse leerling zegt: "Hoe komt het dat je zo goed kunt schrijven?" ); ingebed in institutionele praktijken (vrienden van vrienden aanstellen voor een functie, waardoor de werkplek wit blijft); en niet bewust bedoeld (wanneer lunchtafels in een kantine of ...
Veelvoorkomende voorbeelden van interpersoonlijk racisme zijn pesten, verbale intimidatie en negatieve persoonlijke gedachten over ras . Grand Rapids Community College omschrijft interpersoonlijk racisme als "wat witte mensen mensen van kleur van dichtbij aandoen – de racistische grappen, de stereotypen, de mishandelingen en intimidatie, de bedreigingen."
Het Limburgse Heerlen heeft van alle Nederlandse gemeenten de meeste problemen met ondermijnende criminaliteit zoals drugs- en wapenhandel. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. In de vorige editie van de 'Onderwereldkaart' stond Heerlen ook al op 1. Burgemeester Roel Wever is niet verrast over de harde conclusie.
Volgens nieuwe gegevens van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) betrof meer dan de helft van de misdrijven die vorig jaar bij de Nederlandse politie werden gemeld diefstal of inbraak. De Nederlandse politie registreerde vorig jaar 1,19 miljoen misdrijven, ongeveer evenveel als in 2010.
Volgens de Equality Act 2010 zijn er 9 beschermde kenmerken, namelijk: leeftijd, handicap, genderverandering, huwelijk en geregistreerd partnerschap, zwangerschap en moederschap, ras, religie of overtuiging, geslacht en seksuele geaardheid .
Houd hierbij rekening met in elk geval de volgende 12 discriminatiegronden:
Voorbeelden van hedendaags racisme
Als je bijvoorbeeld een universiteitsstudent met een etnische minderheidsachtergrond vraagt welke beurs hij heeft ontvangen, kan dat de indruk wekken dat etnische minderheden niet over de financiële middelen beschikken om een universitaire opleiding te betalen of niet in aanmerking komen voor een studielening.
Niet zozeer door discriminerende wetten en regels, maar juist door bewuste en onbewuste stereotypen en vooroordelen. Dit komt tot uiting in structurele en collectieve achterstelling van groepen mensen op basis van hun (vermeende) etniciteit. Bijvoorbeeld vanwege je huidskleur, taal, cultuur, nationaliteit of religie.