Bij een zelfzorgtekort is men tijdelijk of blijvend, niet in staat voor zichzelf te zorgen. Door het zelfzorgvermogen en het ontstane zelfzorgtekort juist in te schatten kan er zorg op maat worden geboden. 'Als het zelfzorgvermogen en zelfzorgbehoeften niet in evenwicht zijn, is er sprake van een zelfzorgtekort.
Er is sprake van een zelfzorgtekort als er bijvoorbeeld bij de algemene dagelijkse levensverrichtingen (ADL) zoals wassen, aankleden of eten hulp nodig is van een familielid, bekende of een zorgverlener en deze de ADL ondersteunt of volledig overneemt.
Volgens de theorie van Orem is er sprake van een zelfzorgtekort wanneer mensen niet in staat zijn tot zelfzorg en verpleegkundige zorg nodig hebben. De theorie van het zelfzorgtekort stelt dat een verpleegkundige moet beoordelen of de patiënt niet in staat is tot zelfzorghandelingen. Verpleegkundige zorg is nodig wanneer een volwassene niet in staat is tot zelfzorghandelingen.
Zelfzorg is een breed begrip dat eigenlijk alles omvat dat een mens nodig heeft om dagelijks te kunnen functioneren. Dit betekent niet alleen de dagelijkse verzorging, maar ook eenvoudige bezigheden zoals de boodschappen doen. Ieder individu zal zo lang mogelijk zelfstandig willen functioneren.
Een tekort aan zelfzorg is een aandoening waarbij iemand moeite heeft met zelfzorgactiviteiten, zoals aankleden, persoonlijke verzorging, baden, eten en toiletbezoek , als gevolg van een lichamelijke of cognitieve beperking.
Zelfzorgtekort op het gebied van wassen en uiterlijke verzorging kan verschillende oorzaken hebben, zoals fysieke beperkingen, cognitieve problemen of een gebrek aan motivatie. Het is belangrijk om eerst de oorzaak van het zelfzorgtekort te achterhalen voordat er interventies worden ingezet.
Elke vorm van zelfzorg past binnen een van de zeven pijlers: mentaal, emotioneel, fysiek, omgevingsgericht, spiritueel, recreatief en sociaal . Een evenwichtige zelfzorgroutine omvat al deze pijlers, dus beperk jezelf niet tot slechts één of twee pijlers.
Je hecht geen waarde aan jouw zelf. Zelfverwaarlozing kan leiden tot: jezelf waardeloos voelen, jezelf overbodig voelen, jezelf minderwaardig voelen. Je kunt er depressief van worden. Je kunt je neerslachtig gaan voelen.
Schrijven, tekenen, knutselen, schilderen, muziek spelen, dansen, fotograferen, zingen of iets creëren: wat je ook ligt, creatief zijn is een goeie vorm van zelfzorg.
Oorzaken. Zelfverwaarlozing kan het gevolg zijn van hersenletsel, dementie of een psychische aandoening . Het kan het gevolg zijn van elke mentale of fysieke ziekte die de fysieke mogelijkheden, het energieniveau, de aandacht, de organisatorische vaardigheden of de motivatie van de persoon beïnvloedt.
Het voorbeeld 'zelfzorgtekort in wassen/lichaamsverzorging' is een voorbeeld van een probleemdiagnose. De diagnose 'risico op vallen' is een voorbeeld van een risicodiagnose.
ADHD kan het moeilijk maken om aan basisbehoeften te denken – en ze ook te willen doen – vanwege onze gebruikelijke problemen met prioriteren en afleidbaarheid . Mensen met ADHD hebben gemeld dat ze dingen vergeten zoals eten, douchen en naar het toilet gaan.
2° verminderd zelfzorgvermogen : toestand van een persoon van wie de mogelijkheden tot zelf- zorg zijn aangetast.
Fysieke zelfzorg: Activiteiten zoals bewegen, sporten, een evenwichtige voeding, voldoende slaap en regelmatige medische controles. Mentale zelfzorg: Activiteiten die je geest stimuleren, zoals lezen, puzzelen of nieuwe vaardigheden leren.
In moeilijke tijden is zelfzorg essentieel. Een aantal psychologische pijlers kunnen helpen om de voorwaarden te scheppen voor veerkracht, vreugde en zingeving, met name de vier C's: Verbinding, Mededogen, Moed en Creativiteit . Elke C weerspiegelt een manier van omgaan met onszelf, met anderen en met de wereld.
Zo kan je een laag zelfbeeld herkennen.
We zijn vaak zo druk met dingen zoals werk, huishoudelijke taken en de zorg voor anderen, dat het ontzettend moeilijk kan zijn om tijd voor onszelf vrij te maken. Het is misschien niet opzettelijk, maar als we zelfzorg verwaarlozen, kunnen we ons angstig, gestrest en prikkelbaar voelen. We kunnen ook moeite hebben met concentreren en slapen.
Volg de 3-3-3-regel.
Kijk om je heen en noem drie dingen die je ziet. Noem vervolgens drie geluiden die je hoort. Beweeg tot slot drie lichaamsdelen: je enkel, vingers of arm.
Zelfzorgtekort. Wanneer het zelfzorgvermogen en de zelfzorgbehoeften in evenwicht zijn, is sprake van een gezond bestaan. Als dit niet het geval is, is er sprake van een zelfzorgtekort. Bij een zelfzorgtekort is men tijdelijk of blijvend, niet in staat voor zichzelf te zorgen.
De 3-3-3-regel voor gewichtsverlies is een eenvoudige, op gewoontes gebaseerde aanpak: eet drie evenwichtige maaltijden per dag, drink drie flessen (ongeveer 1,5-2 liter) water rond het midden van de middag en beweeg drie uur per week .
Tips voor zelfzorg
Wandelen, tuinieren, zwemmen en lopen in je eentje, of met vrienden. Het kan versterkend werken en je de energie geven die je nodig hebt. Maar wanneer sporten een competitie wordt, kan het zelfzorgeffect snel verdwijnen. Anderzijds is 'bankhangen' of een uurtje tekenen zeker ook een vorm van zelfzorg.
Zelfverwaarlozing . Zelfverwaarlozing is een algemene term die wordt gebruikt om een kwetsbare volwassene te beschrijven die leeft op een manier die zijn of haar gezondheid, veiligheid of welzijn in gevaar brengt. Zelfverwaarlozing door kwetsbare volwassenen is een ernstig probleem.
Een slechte hygiëne of onvoldoende kennis van hygiëne kan besmettingen en infecties veroorzaken bij cliënten, medewerkers en derden. Een infectieziekte-uitbraak kan grote gevolgen hebben voor een organisatie; bepaalde activiteiten kunnen wellicht (tijdelijk) niet worden gecontinueerd.