Een vreselijke nachtmerrie ontstaat meestal door stress, heftige emoties en trauma's die je brein tijdens de slaap probeert te verwerken.
Nachtmerries kunnen verschillende oorzaken hebben. Vaak zijn ze het gevolg van stress. Als je overdag gestrest bent, kan dit je brein beïnvloeden en tijdens je slaap nachtmerries veroorzaken. Ook veranderende hormonen, bijvoorbeeld tijdens een zwangerschap, kunnen nachtmerries oproepen.
Wat te doen tegen nachtmerries?
Nachtmerries zijn geen gewone dromen. Vaak dragen ze een diepere betekenis met zich mee. Mensen die geplaagd worden door nachtmerries kunnen diepgewortelde angsten, onbeantwoorde zorgen of onderdrukte emoties met zich meedragen. In feite is een nachtmerrie een soort emotionele uitlaatklep.
Dat je ineens zoveel droomt, komt meestal doordat je onrustiger of lichter slaapt. Hierdoor word je vaker wakker tijdens je REM-slaap (de droomfase), waardoor je de dromen de volgende ochtend nog helder weet. Dit wordt vaak veroorzaakt door:
De neurocognitieve theorie stelt dat dromen slechts een bijproduct zijn van de natuurlijke evolutie van de hersenen. Geen enkele theorie over dromen wijst erop dat onze dromen (of nachtmerries) waarschuwingen zijn voor mogelijk of dreigend onheil.
Ja, dromen kunnen functioneren als psychologische waarschuwingen doordat je hersenen onbewuste spanningen, stress of vroege fysieke signalen verwerken, hoewel ze geen magische voorspellingen zijn van de toekomst.
Als je de laatste tijd veel droomt, komt dat waarschijnlijk doordat je 's nachts vaker of lichter slaapt. Hierdoor word je wakker tijdens of net na je REM-slaap (de droomfase), waardoor je dromen direct in je kortetermijngeheugen worden opgeslagen en je ze de volgende ochtend nog levendig weet.
Los van psychische stoornissen worden nachtmerries vaak in verband gebracht met slaapproblemen zoals een langere inslaaptijd, een slechtere slaapkwaliteit en slaperigheid overdag.
Meest voorkomende dromen en nachtmerries
Uit onderzoek blijkt dat dit over de hele wereld kan verschillen. Zo dromen mensen wereldwijd het meest over honden, zwanger zijn, slangen, op reis gaan en vreemdgaan. Nederlanders dromen daarentegen het vaakst over hun ex-partner.
Medicatie kan zowel de oorzaak zijn van vervelende dromen als worden ingezet als behandeling. Bepaalde middelen zoals bètablokkers en slaapmiddelen lokken vaak nachtmerries uit, terwijl specifieke medicijnen in zeldzame gevallen helpen bij ernstige klachten zoals PTSS.
Cognitieve gedragstherapie voor nachtmerries (CGT-N)
De actieve ingrediënten van deze interventie richten zich op het veranderen van hyperarousal en het remmen van angstextinctie. CBT-N omvat interventies om de slaapcontinuïteit te verbeteren, hyperarousal te verminderen en de nachtmerrie om te zetten in een nieuwe droom.
Nachtmerries kunnen op verschillende leeftijden voorkomen maar zijn vaak heel aanwezig bij kinderen tussen de 3 en de 6 jaar oud. De voorwaarde om van een nachtmerrie te kunnen spreken is dat het verbeeldingsvermogen van je kindje goed ontwikkeld moet zijn.
Een verlaagd vitamine D-gehalte in het serum en een verminderde calciumconsumptie kunnen daarom indirect verband houden met het ontstaan van nachtmerries en nare dromen, via hun samenhang met psychische symptomen en MSP.
Steeds wakker worden tussen 3 en 4 uur 's nachts wordt meestal veroorzaakt door een dip in je bloedsuikerspiegel, een vroege piek in het stresshormoon cortisol, of doordat je slaap in de tweede helft van de nacht van nature lichter is.
Neurologische oorzaken
Neurologische aandoeningen kunnen de oorzaak zijn van een slaapstoornis. Ziekten als epilepsie, hoofdpijn en de ziekte van Parkinson kunnen slaapproblemen veroorzaken. Ook kunnen medicijnen ervoor zorgen dat iemand slechter slaapt.
Er zijn veel verschillende soorten dromen, zoals nachtmerries, dagdromen en lucide dromen (waarbij je bewust bent dat je droomt en je de controle kunt nemen over wat er gebeurt). Elk soort droom kan zijn eigen betekenis hebben, afhankelijk van wat er gebeurt en hoe je je voelt tijdens de droom.
De droom brengt je dichter bij God, niet in angst (Jakobus 4:8). Wanneer God waarschuwt, is Zijn doel je te leiden naar bekering, wijsheid of bescherming, niet om je gevangen te laten zitten in paniek. Als de terugkerende droom je aanzet tot gebed, het zoeken naar God en een trouwer leven, kan het een geestelijke wake-up call zijn.
Een droom vertelt je over je verborgen emoties, onverwerkte gebeurtenissen van de dag en diepe angsten of verlangens. Volgens de Psychologie over Dromen gebruikt je brein dromen als een soort spiegel om je innerlijke wereld te tonen.
De meeste deskundigen zijn van mening dat lucide dromen de zeldzaamste vorm van dromen zijn. Tijdens het dromen ben je je ervan bewust dat je droomt, maar je blijft dromen. Volgens onderzoekers ervaart 55% van de mensen dit soort dromen minstens één keer in hun leven.
Een korte samenvatting: dromen kunnen emoties bij je oproepen overdag, maar door dromen op zichzelf raak je niet vermoeid. Als je merkt of onthoudt dat je droomt, dan slaap je licht. Lichte slaap zorgt wel voor een vermoeid gevoel.
#1) Om ons te waarschuwen: In Job 33 staat dat God "hen in het oor fluistert en hen met waarschuwingen angst aanjaagt". Soms stuurt God ons subtiele waarschuwingen via dromen om ons te helpen gevaar te vermijden. In het Nieuwe Testament zien we ook hoe God Jezus' familie waarschuwt via een droom die is opgetekend in Matteüs 2:13.
Nachtmerries komen het meest voor bij kinderen, maar volwassenen kunnen ze ook hebben. Ze kunnen door veel dingen worden veroorzaakt, zoals stress, trauma of psychische/lichamelijke aandoeningen. Bij sommige mensen is er geen bekende oorzaak. Je denkt misschien dat ze onschadelijk zijn, maar ze kunnen zo vaak voorkomen dat je 's nachts niet genoeg slaap krijgt.
Paniekaanval in slaap
Toch worstelen veel mensen met nachtelijke paniekaanvallen. Als je veel last hebt van stress komen je hersenen ook 's nachts niet tot rust. Je schiet dan ineens wakker, helemaal in paniek. Hartkloppingen, zweten, hyperventileren: allemaal symptomen van een nachtelijke paniekaanval.
Je kunt nachtmerries verminderen door te ontspannen voor het slapengaan, een ander einde aan je droom te bedenken, en minder stress te hebben. Voor meer informatie en advies kun je terecht bij Mentaal Vitaal.