Het is niet erg om een stervend familielid niet te bezoeken, want iedereen gaat op zijn eigen manier om met verlies en verdriet. Schuldgevoelens zijn heel normal, maar er spelen vaak geldige redenen zoals zelfbescherming, angst of een ingewikkelde relatie.
Een bezoek aan iemand die stervende is, biedt je de mogelijkheid om die persoon te laten weten dat je er voor hem of haar bent. Het kan hen laten weten dat ze geliefd en verzorgd worden, en het kan jou ook helpen om hun dood te verwerken. Voor sommige mensen is persoonlijk afscheid nemen bovendien een belangrijk onderdeel van het rouwproces.
Eerlijkheid, oprechte aandacht en liefde zijn het belangrijkst. Je kunt zeggen dat je het verschrikkelijk vindt, wees niet bang om toe te geven dat je geen woorden hebt, en maak vooral duidelijk dat je er gewoon wilt zijn.
Of praat helemaal niet over de dood en het sterven, als dat niet hun onderwerp is. Lachen mag. Als ze je hun gevoelens toevertrouwen, corrigeer ze dan niet, geef geen preken en praat niet over jouw gevoelens.
Volgens hem beginnen deze ervaringen meestal weken voor het overlijden en nemen ze in frequentie toe naarmate het einde nadert. Hij zegt dat hij mensen belangrijke momenten uit hun leven heeft zien herbeleven, waarbij ze moeders, vaders, kinderen en zelfs huisdieren zagen en spraken die enkele jaren eerder waren overleden.
Neem afscheid op een manier die de ander laat weten dat hij of zij altijd belangrijk voor je zal blijven. Als je voor langere tijd weggaat en de persoon waarschijnlijk niet meer terugziet, mag je afscheid emotioneler zijn. Je zou openlijk kunnen toegeven dat je niet weet of jullie elkaar ooit nog zullen zien.
Patiënten spreken veeleer over relaties met de mensen van wie ze houden en die van hen houden; wat het leven voor hen betekent en hoe ze herinnerd zullen worden; de realiteit van de dood; hun hoop dat ze geen last voor anderen zullen zijn; hun zorgen over hoe degenen die ze achterlaten het zonder hen zullen redden; en een angst voor het proces...
In de laatste dagen en uren kan iemand 'wachten' op de komst van iemand, of loslaten wanneer iedereen de kamer heeft verlaten. Hospiceverpleegkundige Barbara Karnes, RN, legt uit hoe beperkt onze controle is over het tijdstip waarop we sterven.
De vier dingen die je moet zeggen
Ik hou van je. Het spijt me. Vergeef me alsjeblieft. Dank je wel.
Afscheid nemen van een stervende draait vooral om oprechte aanwezigheid en het uitspreken van de belangrijkste dingen: dankbaarheid, liefde en vergeving. Focus op nabijheid in plaats van grote woorden; zeg dat je er bent en laat de ander merken dat het goed is om los te laten.
Spreek kalmerende woorden.
Hier zijn een paar voorbeelden van zinnen uit dit artikel van Renaissance Funeral Home and Crematory die enorm veel betekenen voor vrienden en familie die een aanstaand verlies moeten verwerken: " Ik hou van je, voor altijd." "Ik ben er voor je, wat er ook gebeurt." "Je bent niet alleen; we zitten hier samen in."
Voorbeelden
Dit zei ik zo liefdevol en geruststellend mogelijk tegen mijn angstige, stervende kind: " Je zult niet alleen zijn. Je zult geen pijn voelen. Het komt goed." Hij had elk van deze woorden meer nodig dan "Ik hou van je."
Of je een bezichtiging wilt inplannen, is een persoonlijke keuze, maar kan beïnvloed worden door culturele en religieuze overtuigingen. Andere factoren die een rol kunnen spelen zijn: wanneer je je dierbare voor het laatst hebt gezien, of hij of zij plotseling is overleden en hoe hecht je band met hem of haar was.
Onthoud dat er in deze situaties geen goed of fout antwoord is. Ieders pad is uniek, en het belangrijkste is dat je vrede vindt in je beslissing en de tijd die je met je geliefde hebt koestert.
Foto's van dierbaren, geliefde huisdieren, favoriete plekken of bijzondere momenten kunnen een verbindingspunt vormen en de ruimte van de persoon opfleuren. Je zou bijvoorbeeld een fotoalbum kunnen meenemen om tijdens je bezoek door te bladeren, of een paar favoriete kiekjes om naast het bed te leggen.
Het openen van een raam na een overlijden is een oud gebruik dat te maken heeft met het loslaten van de ziel, frisse lucht en symboliek. Het is geen verplichte regel, maar een traditie of een praktisch gebaar.
Vitale functies
Over het algemeen geldt dat als het zuurstofgehalte 79% of lager is, de kans groot is dat ze binnen 24 uur overlijden. Let wel: ik heb een patiënt gehad met een zuurstofsaturatie van 96% die een uur later overleed, en een andere patiënt leefde maandenlang met een zuurstofgehalte in de 70%.
De drie meest opvallende symptomen die vaak in de laatste 24 uur voor het overlijden optreden, zijn veranderingen in de ademhaling, een sterk dalend bewustzijn en een verminderde bloedsomloop.
Een zin als: “Ik weet eigenlijk niet wat ik moet zeggen, maar ik wil je laten weten dat ik aan je denk,” is eerlijk én troostend. Nabestaanden hebben vaak geen behoefte aan perfecte woorden, maar aan oprechte aandacht. Een verlies meemaken is zwaar, en steun geven aan iemand die rouwt voelt soms onzeker.
Ze zullen waarschijnlijk meer tijd slapen en vaak slaperig zijn, zelfs als ze wakker zijn. Ze kunnen ook af en toe het bewustzijn verliezen. Sommige mensen raken volledig bewusteloos voordat ze overlijden - dit kan een korte periode zijn of zelfs meerdere dagen duren.
De vijf dingen die je tegen iemand kunt zeggen die stervende is, zijn: "Ik vergeef je", "Vergeef mij", "Dank je wel", "Ik hou van je" en "Tot ziens". Deze vijf zinnen, afkomstig uit onderzoek naar het levenseinde van Dr. Ira Byock, voorzien in de fundamentele emotionele behoeften van zowel de stervende als diens naasten.
Laatste fase (minuten voor het overlijden).
In de laatste minuten van het leven wordt de ademhaling oppervlakkiger en kan deze helemaal stoppen. De hartslag vertraagt en stopt uiteindelijk. Het lichaam kan reflexmatige bewegingen maken, zoals kleine spiertrekkingen, maar dit zijn geen tekenen van pijn of nood.
Ze kunnen helemaal niet meer gewekt worden, maar kunnen mogelijk nog wel horen en zich bewust zijn van de mensen om hen heen. Ieders dood is uniek, net zoals ieders leven dat is. Voor sommige mensen kan het stervensproces gepaard gaan met rusteloosheid.
Houd de kamer zo licht als de patiënt wenst, ook 's nachts. Onthoud dat het gehoor meestal het laatste zintuig is dat het begeeft, dus blijf uw gedachten delen met uw naaste. Er kunnen zich slijmresten achter in de keel ophopen die ratelen of borrelen wanneer de patiënt door de mond ademt. De patiënt kan proberen te hoesten.