Nee, Nederland is als land niet officieel agnostisch, maar een meerderheid van de bevolking hangt geen geloof meer aan. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek beschouwt meer dan de helft van de Nederlandse bevolking zich als niet-religieus, waaronder atheïsten en agnosten.
Het grootste deel van de gelovigen van 15 jaar en ouder is nog altijd rooms-katholiek (17 procent van de bevolking), gevolgd door protestants (14 procent) en moslim (6 procent). 7 procent had een ander geloof. Onveranderd zijn vrouwen (46 procent) vaker lid van een geloofsgemeenschap dan mannen (42 procent).
Groei van agnosticisme en atheïsme
In 2020 gaf ongeveer 33% van de Nederlandse bevolking aan niet in God te geloven. Ook agnosticisme bestaat. Dit is het idee dat niemand met zekerheid kan weten of er een hogere macht bestaat. Veel mensen in Nederland denken er zo over.
Het strengste geloof in Nederland is niet één enkele religie, maar de stroming der bevindelijk gereformeerden binnen het protestantisme, vaak aangeduid als de 'zwartekousenkerken'. Deze groepen staan bekend om hun zeer strenge interpretatie van de Bijbel en een behoudende leefwijze.
Ongeveer 58 procent van de Nederlandse bevolking rekent zich niet tot een geloofstrooming, waarbij specifiek overtuigde atheïsten, agnosten en niet-religieuzen samen een grote meerderheid vormen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en culturele studies blijkt dat ongeveer een kwart van de bevolking zichzelf expliciet atheïst noemt, terwijl de overige niet-gelovigen vallen onder agnosten of niet-specifiek ongelovigen.
Het minst religieuze land ter wereld is China, met 61 procent overtuigde atheïsten, op ruime afstand gevolgd door Hongkong (34 procent) en Japan (31 procent). In deze landen is respectievelijk 7, 34 en 31 procent religieus.
Nederland is over het algemeen erg tolerant ten opzichte van religie, maar we geven er de voorkeur aan dat mensen hun geloof voor zichzelf houden. We zijn zeer tolerant ten opzichte van religies, zolang je maar niet probeert je overtuigingen aan ons op te dringen.
Deze bijzondere groep mensen belijdt een religie die wel het pastafarisme wordt genoemd. Ze hebben een eigen kerk, die ze de 'Kerk van het Vliegende Spaghettimonster' (FSM: Flying Spaghetti Monster) noemen. Het vergiet is voor de pastafari's een heilig object en wordt vaak als hoofddeksel gebruikt.
De 'zwarte kousen kerk' is een bekende volksnaam voor streng protestantse, bevindelijk gereformeerde kerken. De term verwijst naar de sobere, donkere kleding die de gelovigen vaak dragen, zoals vrouwen in een rok of jurk en met een hoedje op.
De top 3 religies in Nederland zijn het rooms-katholicisme, het protestantisme en de islam. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hangt meer dan de helft van de bevolking in Nederland echter geen geloof aan.
De zes landen met het hoogste percentage van de bevolking dat zich als atheïst identificeert, zijn: • China 90% • Zweden 73% • Tsjechië 72% • Verenigd Koninkrijk 69% • Nederland 66% Ongeveer 40-49% van de Chinese bevolking zegt atheïst te zijn. Dit is het hoogste percentage atheïsten ter wereld.
Ietsisme, oftewel spiritualiteit, neemt toe volgens onderzoek uit 2015. In 2017 vormden niet-religieuze mensen voor het eerst de meerderheid. Slechts 49% van de mensen ouder dan 15 jaar identificeerde zich als religieus, vergeleken met 54% in 2012. De grootste stroming was nog steeds het katholicisme met 24%, terwijl 5% zich identificeerde met de islam.
Kwart gelooft zonder twijfel in God
Over het bestaan van een God zijn de meningen van Nederlanders verdeeld. Zo zegt 1 op de 3 (33 procent) niet in God te geloven, terwijl bijna een kwart (24 procent) zonder twijfel wel in het bestaan van God gelooft. Het overige deel zegt het niet te weten of twijfelt.
Het land met de hoogste percentage christenen is Vaticaanstad (100%), maar als je kijkt naar de meest christelijke geschiedenis is dat Armenië en qua totale aantal christenen zijn de Verenigde Staten de grootste westerse natie.
Wanneer de migratie 'gemiddeld' toeneemt, groeit de moslimbevolking volgens PEW Research in Europa tot 11,2 procent (58,8 miljoen) moslims in 2050 en in Nederland tot 12,5 procent (2,2 miljoen moslims) tellen.
Katholieken volgen de leer van het Vaticaan, terwijl Protestanten zich uitsluitend baseren op de Bijbel (Sola Scriptura). Dit heeft invloed op geloofspraktijken, zoals de biecht, waarbij katholieken een priester raadplegen voor vergiffenis, terwijl Protestanten rechtstreeks tot God bidden.
De titel van 'strengste kerk' in Nederland is subjectief, maar wordt in de volksmond doorgaans toegekend aan de meest behoudende stromingen binnen de bevindelijk gereformeerden, ook wel bekend als de 'zwartekousenkerken'. De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN) en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN) gelden over het algemeen als de zwaarste in de leer.
Als je gereformeerd bent, hangt wat wel of niet mag sterk af van de specificiteit en de zwaarte van de stroming. Er is een groot verschil tussen vrijere gereformeerde kerken en strengere, bevindelijk gereformeerde kerken. Belangrijke richtlijnen en gebruiken binnen orthodoxe of zwaardere stromingen betreffen de zondagsrust, kleding en leefregels.
In Nederland wordt de bevindelijk gereformeerde stroming, met kerken zoals de Gereformeerde Gemeenten en de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland, in de in de volksmond vaak als het "zwaarste" christelijke geloof gezien. Dit komt door de strenge leer, de soberheid in het dagelijks leven en de nadruk op de zonde van de mens.
De term 'zwaarste geloof' is subjectief en heeft geen officiële of feitelijke definitie, maar in Nederland wordt de bevindelijk gereformeerde stroming binnen het protestantisme, zoals de Oud Gereformeerde Gemeenten en de Gereformeerde Gemeenten, vaak zo genoemd vanwege de strenge en behoudende leer. Wat 'zwaar' of streng is, hangt af van hoe streng de regels en de leer worden beleefd.
Het alleroudste geloof ter wereld is het animisme, gevolgd door het sjamanisme en – als oudste nog actieve wereldgodsdienst met geschreven teksten – het hindoeïsme.
Het christendom was er het eerst. Het christendom ontstond rond het jaar 30 n. Chr. De islam zag pas ruim zeshonderd jaar later, in het jaar 610 n. Chr., het levenslicht toen de profeet Mohammed zijn eerste openbaringen ontving.
De landen waar de meeste mensen aangeven niet in een geest, god of hogere macht te geloven, zijn Frankrijk (40%), Tsjechië (37%), Zweden (34%), Nederland (30%), Estland (29%), Duitsland (27%), België (27%) en Slovenië (26%).
Sterkst gegroeide religies in Nederland zijn hindoeïsme en boeddhisme. Tussen 2010 en 2020 is het aantal hindoes en boeddhisten het meest toegenomen. Beide religies kende een groei van 25 procent naar respectievelijk 100.000 en 50.000 praktiserende leden. Dat stelt het Amerikaanse onderzoeksbureau Pew Research.
Deze pragmatische tolerantie heeft ook een historische reden.
Joden uit Spanje en Franse protestanten vonden eeuwen geleden een veilige haven in Amsterdam. Belangrijker nog, Amsterdam is een stad waar handel altijd belangrijker is geweest dan ideologie of religie – te sterke opvattingen zouden de relaties alleen maar schaden.