De 5 conflictstijlen volgens het bekende model van Thomas-Kilmann zijn vermijden, toegeven en forceren (plus compromis sluiten en samenwerken). Ze beschrijven hoe we omgaan met eigen belangen versus de relatie met de ander.
De 5 conflictstijlen van Thomas-Kilmann
Volgens het Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI), dat wereldwijd door HR-professionals wordt gebruikt, zijn er vijf belangrijke stijlen van conflicthantering: samenwerken, concurreren, vermijden, toegeven en compromissen sluiten.
Vijf stappen om conflicten op de werkvloer aan te pakken
Uitleg van van de conflictstijlen
Conflicten ontstaan wanneer belangen, wensen of overtuigingen tussen mensen botsen. Volgens wetenschappers Kenneth W. Thomas en Ralph H. Kilmann bestaan er vijf basisstijlen om met conflicten om te gaan: vermijden, doordrukken, toegeven, compromis sluiten en samenwerken.
De zeven belangrijkste soorten conflicten in de literatuur zijn: persoon tegen persoon, persoon tegen zichzelf, persoon tegen de natuur, persoon tegen technologie, persoon tegen het bovennatuurlijke, persoon tegen het lot en persoon tegen de maatschappij. Kan een verhaal meer dan één soort conflict bevatten? Ja, een verhaal kan meer dan één soort conflict bevatten.
Elke fase biedt een kans om in te grijpen, bij te sturen en problemen op te lossen voordat ze blijvende schade toebrengen aan werkrelaties en productiviteit. De vijf fasen zijn: latent conflict, waargenomen conflict, gevoeld conflict, manifest conflict en de nasleep van het conflict.
Bij een conflict moet je niet schreeuwen, niet meteen in de verdediging schieten en niet de schuld bij de ander leggen. Deze reacties maken het probleem groter in plaats van kleiner.
Het verloop van een conflict
Fase 1: latent aanwezig. Fase 2: bewustwording. Fase 3: stellingname. Fase 4: escalatie.
Wanneer een conflictueus persoon een van de vijf meest voorkomende persoonlijkheidsstoornissen heeft – borderline, narcistische, paranoïde, antisociale of histrionische persoonlijkheidsstoornis – kan hij of zij in gevaarlijke, extreme emotionele uitbarstingen en agressie uitbarsten. En als een conflictueus persoon eenmaal besluit je als doelwit te kiezen, is het moeilijk om van hem of haar af te komen. Maar er zijn manieren om jezelf te beschermen.
De rol van emoties in conflicten
Denk eens aan hoe makkelijk het is om boos, verdrietig of gefrustreerd te raken wanneer je wordt geraakt door een actie of uitspraak van iemand. Dat komt omdat onze emoties dienen als een soort alarmbel: ze laten ons weten dat er iets belangrijks op het spel staat.
Wanneer bijen met elkaar in conflict zijn, proberen ze doorgaans snel tot een besluit te komen waarbij beide partijen bereid zijn samen te werken of kleine concessies te doen om een doel te bereiken.
De conflict theorie is een theorie die stelt dat elke samenleving in een voortdurende staat van conflict verkeert omdat het concurreert over schaarse middelen.
Het Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI) is een veelgebruikte conflictstijlen test dat vijf fundamentele conflictstijlen identificeert: Doordrukken (Competing), Samenwerken (Collaborating), Compromis Sluiten (Compromising), Vermijden (Avoiding) en Toegeven (Accommodating).
Bij een conflict is er sprake van:
De drie C's – Samenwerking, Compromis en Communicatie – bieden een eenvoudig stappenplan om conflicten binnen een team op te lossen. Samenwerking: Laten we de krachten bundelen, toch? Het doel is om een oplossing te vinden waar iedereen tevreden mee is.
Bij een conflict wil je een oplossing bedenken waar je allebei tevreden mee bent. Je zoekt naar win-win oplossingen. Conflicten horen bij het leven. Wanneer conflicten met geweld gepaard gaan, spreken we van ruzie.
Antwoord: Conflicten binnen een samenleving kunnen leiden tot: wijdverspreide onveiligheid, sociale verdeeldheid, economische ontwrichting, verdrijving van mensen en een vertrouwensbreuk, wat vaak resulteert in beschadigde relaties en een slechte geestelijke gezondheid bij individuen binnen de gemeenschap.
Zoals we hierboven beschreven, kent het Thomas Kilmann Conflict Mode-instrument 5 modi: concurreren, vermijden, toegeven, samenwerken en – de ideale middenweg – compromissen sluiten. Laten we elk van deze Thomas Kilmann Conflict Modes eens wat nader bekijken! Aan de rand van weinig assertiviteit en weinig bereidheid tot compromissen bevindt zich de modus 'vermijden'.
Nadat een conflict is aangepakt of opgelost, volgt een periode van gevolgen. Deze gevolgen kunnen veranderingen in relaties, machtsverhoudingen of zelfs organisatiebeleid met zich meebrengen. De nasleep kan leiden tot een oplossing die relaties versterkt, of juist de basis leggen voor toekomstige conflicten.
Als er een meningsverschil ontstaat, krijgt elke partner 5 minuten spreektijd terwijl de ander luistert. De laatste 5 minuten gebruiken ze vervolgens om het uit te praten. "Mijn taak is om te luisteren, zij luistert en ik praat 5 minuten, en dan bespreken we het in de laatste 5 minuten," zegt Clarke.
De archetypen van conflicten leren kennen: Er zijn vier archetypen in een conflict: het slachtoffer, de krijger, de leider/genezer en de schepper.
Sociaal-emotionele conflicten gaan over hoe mensen met elkaar omgaan en de normen en waarden die ze hebben. De persoonlijke en psychologische kanten van zo'n conflict komen hierbij vaak naar voren. Onder deze conflictsoort kunnen we de conflictvormen waardenconflicten en relationele conflicten onderscheiden.
In organisaties doen zich met name drie soorten conflicten voor: taakconflicten, relatieconflicten en waardenconflicten.