Door WereldData · Gepubliceerd op
Het herkennen van een leugen is lastig, maar let voornamelijk op afwijkend gedrag, verbale spanning en inconsistendies in het verhaal. Er is geen enkele feilloze leugendetector; het draait om het opmerken van plotselinge veranderingen ten opzichte van iemand zijn normale doen en laten.
Je weet of iemand liegt door te letten op afwijkend gedrag, tegenstrijdigheden in het verhaal en taalgebruik. Er is geen enkele feilloze truc, omdat signalen per persoon verschillen.
Iemand die last heeft van mythomanie of pseudologia fantastica liegt veel en vaak. De leugens zijn meestal groots, ingewikkeld, vol details, levensecht en lijken soms zinloos. Toch blijven ze maar komen. Het kan gaan om fantasieverhalen over werk, gezondheid, prestaties of relaties.
Kenmerken kunnen bijvoorbeeld zijn:
Als mensen bedriegen, vertonen ze vaak plotselinge veranderingen in hun lichaamshouding. Vaak verstijven ze en staan beide schouders naar voren gericht. Leugenaars halen hun schouders op, bijvoorbeeld als ze een gerichte vraag beantwoorden. Ook het hoofd kan lichtjes voorovergebogen zijn.
Er zijn veel signalen die erop kunnen wijzen dat iemand liegt. Zo kan iemand bijvoorbeeld te weinig of juist te veel oogcontact maken, zweten of rood worden, onrustig zijn of ongebruikelijke gebaren maken, moeite hebben met een normaal spraakpatroon en problemen hebben met het beheersen van het volume en de toon van de stem.
Het gaat dan niet om bewijs, maar om aanwijzingen die je uitnodigen om beter te observeren.
Volgens hoogleraar pedagogische wetenschappen Rianne Kok liegen we het meeste tegen mensen die heel dicht bij ons staan. Ze zegt dat de moeder in een gezin het vaakst wordt blootgesteld aan het terreur van de leugen. Ook onderzoeker Sophie van der Zee ziet leugens het meest in het gezin.
Twijfelachtige inhoud: "Vraag een leugenaar om zijn verhaal te vertellen, en hij zal het doorspekken met veel te veel details op allerlei irrelevante plekken", zegt Meyer. Stemkenmerken: Mensen die liegen, klinken mogelijk gespannen en hun stem kan hoger zijn dan normaal. Sommigen nemen een diepere toon aan.
Dwangmatig liegen
De oncontroleerbare gewoonte om te liegen, vaak zonder duidelijk motief, kan ertoe leiden dat mensen het moeilijk vinden om de waarheid toe te geven. Dwangmatige leugenaars ervaren een soort 'kick' wanneer ze anderen succesvol bedriegen, vergelijkbaar met andere dwangmatige gedragingen of verslavingen.
Liegen, draaien en komen hun beloftes niet na. Als liegen effectief blijkt, zullen narcisten het blijven doen. Het liegen kan zelfs dwangmatig zijn of een gedragsgewoonte worden. Een van de kenmerken van een narcist is namelijk dat ze niet alleen liegen tegen anderen, maar ook tegen zichzelf.
Je weet of iemand liegt op WhatsApp door te letten op een langere reactietijd,vallend korte berichtjes en erg vage antwoorden. Uit onderzoek blijkt dat leugenaars in chatberichten vaak meer tijd nodig hebben om te antwoorden, terwijl de uiteindelijke tekst korter is omdat ze hun verhaal zorgvuldig bedenken of aanpassen.
Ja, mensen met autisme kunnen zeker liegen. Het idee dat autistische mensen absoluut niet kunnen of durven liegen is een hardnekkig misverstand. Ze zijn technisch en cognitief prima in staat om de waarheid te verdraaien.
Aan deze 10 indicaties zie je of iemand liegt
Omgaan met mensen die liegen doe je best door rustig te blijven, duidelijke grenzen te stellen en niet mee te gaan in het verhaal. Vertrouw op je eigen gevoel, confronteer de persoon op een kalme manier en bescherm vooral je eigen gemoedsrust.
Liegen is geen op zichzelf staande diagnose, maar kan een belangrijk symptoom zijn van een onderliggende gedragsstoornis (zoals een aandoening binnen het opstandige of normoverschrijdende spectrum), of samenhangen met impulsbeheersing, ADHD of persoonlijkheidsproblematiek.
Onderzoeken naar wat mensen geloven over liegen en bedrog hebben een aantal non-verbale signalen geïdentificeerd die met liegen worden geassocieerd (Vrij, 2000, 2008; The Global Deception Research Team, 2006): het vermijden van oogcontact, friemelen, rusteloze voet- en beenbewegingen en frequente veranderingen in lichaamshouding.
In plaats van te zeggen: "Ik heb het niet gedaan", zou een bedrieger de aandacht kunnen afleiden met een protestuitspraak als: " Waarom zou ik zoiets doen?" of "Je kent me, ik zou zoiets nooit doen." Anderen zouden een vraag letterlijk herhalen, waardoor ze tijd winnen om een antwoord te formuleren.
"Susan Constantines 'Hoe je een leugenaar in 7 seconden of minder herkent' is een openbaring in de wereld van het ontmaskeren van bedrog. Ze ontleedt op briljante wijze de complexiteit van menselijk gedrag en vertaalt dit naar praktische, eenvoudig te gebruiken technieken die voorgoed zullen veranderen hoe je de wereld om je heen ziet en hoort."
Pathologisch liegen of dwangmatig liegen kan ook een symptoom zijn van een antisociale persoonlijkheidsstoornis of een narcistische persoonlijkheidsstoornis. Mensen met deze persoonlijkheidsstoornissen liegen mogelijk om sympathie of sociale status te verkrijgen, of om een vals zelfbeeld in stand te houden.
Mensen liegen om zichzelf te beschermen, straf te ontlopen, of anderen niet te kwetsen. Het is vaak een snelle manier om met stress of moeilijke situaties om te gaan.
Tekenen van liegen zijn onder meer afwijkend gedrag, zoals het aanraken van het gezicht, vaker of minder knipperen met de ogen, en een veranderde lichaamshouding. Er is geen enkele feilloze manier om een leugen direct aan te wijzen, maar je kunt letten op specifieke signalen.
Vormen van non-verbale communicatie
Het idee dat je iemands oogbeweging kunt aflezen als een leugendetector, is achterhaald. Onderzoeken tonen aan dat de stelling "naar rechts kijken is waarheid, naar links is liegen" (of vice versa) niet klopt. Oogbewegingen zeggen iets over hoe iemand informatie ophaalt (visueel of auditief), niet of iemand de waarheid spreekt.
Dat hebben onderzoekers van de universiteit in Portsmouth vastgesteld. Leugenaars bewegen hun oogleden volgens de onderzoekers opvallend weinig op het moment dat ze een onwaarheid vertellen. Ná een leugen blijken de meeste mensen echter veel meer met hun ogen te knipperen.