Armoede veroorzaakt chronische stress en een 'tunnelvisie' (bandbreedtearmoede), waardoor hersenen zich focussen op korte-termijnproblemen. Dit leidt tot een effectief lager IQ, minder mentale ruimte voor langetermijnplanning, verminderde zelfcontrole en fysieke veranderingen in de hersenstructuur, vooral bij kinderen. Het maakt ontsnappen uit armoede moeilijker.
Gevolgen van armoede voor mentale gezondheid
Ze zijn gemiddeld minder gelukkig en hebben vaker problemen met hun psychische gezondheid. Slaapproblemen, depressie en angstklachten komen bijvoorbeeld vaker voor bij mensen met een laag inkomen. Ze voelen zich vaker machteloos en hebben gemiddeld ook minder zelfvertrouwen.
Veelvoorkomende (lichamelijke) problemen bij een functionele neurologische stoornis zijn:
We willen graag geloven dat intelligentie niet afhankelijk is van financiële status – dat pure denkkracht kan floreren ongeacht inkomen. Maar de wetenschap vertelt een ander verhaal: armoede beperkt niet alleen kansen, maar vermindert ook daadwerkelijk de cognitieve prestaties . En de effecten zijn zowel biologisch als psychologisch.
Armoede signaleren
Teken nummer 1 van een geest van armoede: Chronisch, langdurig gebrek . Veel mensen hebben wel eens korte periodes van financiële krapte meegemaakt. Maar als je vastzit in een chronisch, langdurig patroon van gebrek, is de kans groot dat een geest van armoede (of zelfs van beperking) je onderdrukt.
Hoe is het om in armoede te leven?
Kinderen die in armoede opgroeien, vertonen een verhoogde activiteit in de amygdala als reactie op bedreigende prikkels . Onderzoekers hebben ook een verband gevonden tussen armoede op jonge leeftijd en veranderingen in hersencircuits die belangrijk zijn voor het ervaren van emoties, het genereren van adaptieve gedragspatronen en leren.
Afmeting van het brein heeft invloed op de intelligentie
Mensen met een hoog IQ hebben een groter brein. Ze hebben grotere hersencellen en meer verbindingen tussen de hersencellen. Bij hen communiceren de hersencellen optimaal met elkaar.
Het effect van armoede op voelen, denken en doen
Ze ervaren meer stress, wat negatieve langetermijneffecten heeft maar ook beslissingen beïnvloedt. In veel levens van mensen in armoede spelen schaamte en stigmatisering een belangrijke rol, wat een verlammende werking kan hebben op gedrag.
Hoofdpijn , epileptische aanvallen , aanhoudend misselijk gevoel, overgeven en slaperigheid . Mentale of gedragsveranderingen, zoals geheugenproblemen of persoonlijkheidsveranderingen .
Je hersenen hebben, net als de andere organen, voedingsstoffen nodig om goed te werken. Wanneer je niet gezond en gevarieerd eet heb je sneller last van vergeetachtigheid en een verminderde concentratie.
Heb je een inkomen onder de 1.200 euro per maand, dan ben je volgens de officiële cijfers van het CBS iemand die in armoede leeft. Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), de organisatie die de sociale stand van het land bijhoudt, kijkt daarentegen naar iemands uitgaven om armoede te definiëren.
Net als het hersenvolume is het totale volume grijze stof positief gecorreleerd met intelligentie. Meer specifiek is een hogere intelligentie bij volwassenen in verband gebracht met een groter volume grijze stof in de prefrontale en posterieure temporale cortex.
Het wordt steeds duidelijker dat een van de mechanismen waardoor armoede de gezondheid en het welzijn van kinderen en volwassenen beïnvloedt, de toxische effecten van stress op de hersenen zijn.
Onderzoek wijst uit dat leeftijdsgebonden veranderingen in de hersenstructuur, zoals een afname van het volume van de hippocampus, de frontale kwab en de temporale kwab, veelvoorkomende aspecten van veroudering zijn die bijdragen aan bepaalde cognitieve veranderingen . Niet alle denkvermogens nemen echter af met de leeftijd.
Moldavië is het armste land van Europa. Het is ongeveer even groot als Nederland, maar telt veel minder inwoners.
(Verborgen) armoede is relatief hoog onder eenoudergezinnen met alleen minderjarige kinderen en eenpersoonshuishoudens. Eenpersoonshuishoudens vormen hierbij de meest omvangrijke groep verborgen armen. Voor kinderen en ouderen is het risico op armoede het grootst.