Een woord voor het gevoel dat je door iemand gecontroleerd wordt is paranoia, achterdocht of onbehagen.
Een ander woord voor controlfreak is controlefanaat, bediller of controlemaniak.
Het is een patroon van misbruikend, controlerend gedrag dat tot geweld kan leiden. Een andere naam ervoor is intiem terrorisme. Dwingende controle is wanneer iemand – meestal een intieme partner zoals een date of een huidige of voormalige partner – probeert je leven te domineren.
Het woord 'controlfreak' zegt het eigenlijk al. Je probeert de wereld om je heen te beheersen en te controleren. De dingen moeten gaan op jouw manier, anders bezorgd het jou veel stress. Je wilt de touwtjes ten aller tijde in de hand houden en je kan moeilijk loslaten.
Extreem controlerend gedrag (ook wel dwingende controle of coercive control genoemd) is een schadelijk patroon van psychologisch misbruik waarbij iemands vrijheid, autonomie en keuzes stap voor stap worden beperkt. Dit gedrag uit zich vaak in sociale isolatie, het controleren van de telefoon of financiën en constante kritiek.
Wat is een narcistische controlefreak? Een narcistische controlefreak is iemand die een obsessieve drang naar controle combineert met narcistische eigenschappen zoals een opgeblazen ego, een behoefte aan bewondering, en een gebrek aan empathie.
Tekenen van dwangmatige controle
Iemand die dwangmatige controle ervaart, kan zich terugtrekken en angstig zijn. Hij of zij kan geïsoleerd raken van familie en vrienden. Slachtoffers beseffen zich niet altijd dat ze met dwangmatige controle te maken hebben.
Hoewel 'controlfreak' zeker geen medisch erkende term is, kan het gedrag dat eraan ten grondslag ligt soms voortkomen uit dieperliggende psychologische problemen, zoals: angststoornissen of een obsessief-compulsieve stoornis (OCS).
De behoefte aan controle komt vaak voort uit angst en onzekerheid. We willen ons beschermen tegen onverwachte situaties en nare ervaringen. Controle geeft een gevoel van zekerheid, maar dit is niet altijd de realiteit. Het is niet mogelijk om elke situatie te controleren.
Een controlerende partner zal vaak proberen het slachtoffer te isoleren van diens sociale netwerk. Je vertellen met wie je wel en niet mag omgaan of praten is een voor de hand liggende manier om dit te doen. Maar een subtielere vorm van controlerend gedrag is proberen je mening over een geliefde te beïnvloeden door negatief over hem of haar te praten.
Kies een antwoord
Negeer ze en loop weg: Als iemand probeert iemand te vernederen, zal rustig weglopen de aandacht vestigen op hun problematische gedrag in plaats van ze daarin te steunen.
Controlerend gedrag komt vaak voort uit angst en vrees. Wanneer je het gevoel hebt dat je de controle kwijt bent, is het natuurlijk om die controle te willen behouden om je veilig (of gelukkig of tevreden) te voelen. Maar we kunnen andere mensen en situaties natuurlijk niet controleren. Dus onze pogingen zorgen er uiteindelijk niet voor dat we ons beter voelen.
De enige reden waarom iemand je probeert te controleren, je leven, je situaties of je emoties, is omdat die persoon geen controle over zichzelf heeft en waarschijnlijk erg ongelukkig is in zijn of haar eigen leven. Wees je ervan bewust dat als je te maken hebt met een controlerend persoon, je te maken hebt met iemand die erg onzeker is en controlerend gedrag vertoont...
Synoniemen voor het bijvoeglijk naamwoord gecontroleerd zijn gecheckt, getoetst en nagekeken.
Controlfreak is een informele term voor iemand die een psychologische behoefte voelt om voortdurend de controle te hebben over de dingen en mensen om zich heen.
Een 'control freak' heeft een obsessieve behoefte om situaties en gedrag van anderen te sturen. Dit uit zich in perfectionisme, moeite met delegeren, en grote stress of angst wanneer dingen anders lopen dan gepland. Vaak ligt er angst voor onzekerheid of mislukking aan ten grondslag.
Controlerend gedrag in relaties uit zich wanneer iemand obsessief jouw keuzes, contacten of gedrag probeert te bepalen om de ander afhankelijk of ondergeschikt te maken. Dit leidt tot verlies van vrijheid. Het komt vaak voort uit angst en onzekerheid, maar kan escaleren tot ernstige, dwingende controle.
Kenmerken van controle
Controle is een alomvattende functie – Het is een alomvattende functie omdat managers op alle niveaus en in alle soorten organisaties deze functie uitoefenen. Controle is zowel terug- als vooruitkijkend – Effectieve controle is niet mogelijk zonder het verleden te beheersen.
Een controlerend persoon, zoals een partner of ouder, kan controle uitoefenen door een negatieve prikkel te introduceren wanneer het slachtoffer iets doet wat de controlerende persoon niet bevalt. Deze negatieve prikkel kan bestaan uit kritiek, vernedering, agressie of zelfs geweld. Vaak is een controlerend persoon onzeker of overmatig angstig.
Iemand die alles wil controleren noem je meestal een controlfreak. Ze hebben een sterke innerlijke behoefte om situaties en hun omgeving constant te beheersen.
Controle bestaat uit vijf stappen: (1) normen vaststellen, (2) prestaties meten, (3) prestaties vergelijken met de normen, (4) de oorzaken van afwijkingen vaststellen en vervolgens (5) zo nodig corrigerende maatregelen nemen (zie Figuur 1 hieronder).
Een controlfreak is iemand die de overmatige behoefte heeft om alles en iedereen te beheersen, moeite heeft met loslaten en angst voelt bij onverwachte veranderingen.
Een ander woord voor controlfreak is controlefanaat, bediller of controlemaniak.
Obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis, waarbij iemand behoefte heeft aan controle en orde. Ze zijn perfectionistisch en kunnen inflexibel zijn. Hoewel sommige symptomen overeenkomen, is dit niet hetzelfde als obsessief-compulsieve stoornis (OCS).
Iemand voelt de onweerstaanbare drang of noodzaak om dingen steeds opnieuw te controleren, zoals sloten, lichten, apparaten of administratieve handelingen. Het idee hierachter is vaak: “Als ik dit maar vaak genoeg check, kan er niets misgaan.” Op korte termijn kan dit inderdaad een gevoel van opluchting of rust geven.