Wanneer narcisten ouder worden, ervaren velen van hen een narcistische crisis omdat ze moeite hebben met fysieke achteruitgang, pensioen en verlies van status. Soms worden ze wat milder door de natuurlijke loop der leeftijd, maar vaker leidt het tot een kleinere wereld, meer eenzaamheid en psychische problemen.
Ouder worden is voor mensen met narcistische trekken extra zwaar. Omdat status, uiterlijk en macht vaak wegvallen (bijvoorbeeld door pensionering), raken zij hun bevestiging kwijt. Dit kan leiden tot een identiteitscrisis, vereenzaming en zwaardere depressies, waarbij ze soms erg rigide of achterdochtig worden.
Een narcistische ouder stelt de eigen behoeften altijd boven die van het kind. Kenmerken zijn een gebrek aan empathie, extreme behoefte aan bewondering, manipulatie, en het ontkennen van de gevoelens van het kind. Hierdoor ontstaat een onveilige sfeer waarin het kind zich continu moet aanpassen.
De diepste zwakke plek van een narcist is een kwetsbaar, diep verstopt gevoel van minderwaardigheid, een enorme angst voor afwijzing en de vrees om door de mand te vallen. Onder hun sterke masker schuilt een broos ego dat constant bevestiging nodig heeft.
Als een narcist zijn zin niet krijgt, reageert hij vaak met boosheid, manipulatie of de slachtofferrol. Dit gedrag is bedoeld om de controle en de aandacht direct weer terug te pakken.
De grootste angst van een narcist is ontmaskerd worden, afwijzing en het gevoel dat hij of zij waardeloos, zwak of onbelangrijk is. Achter een groot en sterk masker schuilt een diepe onzekerheid.
Bij een narcist moet je nooit in discussie gaan, jezelf uitgebreid verdedigen of heftige emoties tonen. Dit geeft hen namelijk de controle en de 'voeding' waar ze naar zoeken.
Tegen een narcist zeg je beter geen beschuldigingen over hun gedrag, zoals "je liegt," "je moet veranderen," of "je bent een narcist." Dit lokt vaak een heftige woedeaanval of ontkenning uit.
Narcisten gebruiken vaak manipulatieve zinnen zoals “Je bent veel te gevoelig”, “Dat heb ik nooit gezegd” en “Het spijt me dat jij je zo voelt”. Ze inzetten deze uitspraken om macht te behouden, de schuld bij een ander te leggen en hun eigen gedrag te ontkennen.
De 4 meest bekende typen narcisten zijn de grandioze narcist, de verborgen narcist, de kwaadaardige narcist en de communale narcist. Hoewel psychologen vaak meer subtypen onderscheiden, worden deze vier hoofdvormen het vaakst gebruikt om verschillen in gedrag te verklaren.
Nee, sterrenbeelden bepalen niet of iemand narcistisch is. Narcisme is een psychologische persoonlijkheidsstoornis die ontstaat door een combinatie van aanleg, opvoeding en vroege levenservaringen, en komt voor bij elk sterrenbeeld.
Opvoedingsstijl
Onderzoek suggereert dat bepaalde eigenschappen van narcistische ouders correleren met autoritaire opvoedingsstijlen. Autoritaire opvoeding kenmerkt zich onder andere door een hoge mate van controle, hoge verwachtingen, strikte regels en respect en gehoorzaamheid zonder uitleg.
Begrijp de cyclus van narcistisch misbruik
Narcistisch misbruik volgt doorgaans een patroon met fasen van idealisering, devaluatie, afwijzing en vervolgens het terugwinnen van de geliefde. Idealisering. Tijdens de eerste fase kan de narcist charmant en zorgzaam overkomen.
Gevaarlijke kenmerken van iemand met een narcistische persoonlijkheid zijn extreem manipulatief gedrag, een totaal gebrek aan inlevingsvermogen en het systematisch omdraaien van de schuldvraag. Deze eigenschappen zorgen ervoor dat ze de controle over een ander kunnen overnemen en diegene emotioneel kunnen uitputten.
Een narcist eindigt vaak in isolement en eenzaamheid. Omdat hun gedrag vroeg of laat relaties, carrières en vriendschappen vernietigt, raken ze hun 'bronnen van bewondering' kwijt. Zonder constante bevestiging en controle vallen ze in een diep zwart gat en verliezen ze hun masker.
Een narcistische ouder zet vaak zijn of haar eigen behoeften boven die van het kind. Er is weinig ruimte voor de emoties, wensen en grenzen van het kind. Kenmerkend is een gebrek aan empathie, een constante honger naar bewondering, manipulatief gedrag en het gebruik van het kind om eigen doelen te bereiken.
Een narcist kan absoluut niet tegen verlies van controle, kritiek, en genegeerd worden. Omdat ze leven op bewondering, ervaren ze situaties waarin ze niet in de spotlights staan of worden blootgesteld als extreem bedreigend.
Omdat kwaadaardig narcisme kenmerken vertoont die ook voorkomen bij een antisociale persoonlijkheidsstoornis, wordt aangenomen dat personen met kwaadaardig narcisme een meer alomvattend gebrek aan empathie en een verminderd vermogen tot schuldgevoel of berouw hebben in vergelijking met personen met alleen een narcistische persoonlijkheidsstoornis.
De negen officiële kenmerken van een narcistische persoonlijkheidsstoornis (volgens de handboeken voor de psychiatrie) zijn een opgeblazen gevoel van eigenwaarde, fantasieën over macht of succes, en het idee dat men uniek is. De overige kenmerken omvatten een grote behoefte aan bewondering, het gevoel speciale rechten te hebben, en het misbruiken van anderen. Ook een gebrek aan inlevingsvermogen, jaloers gedrag op of door anderen, en een arrogante houding horen hierbij.
Zeg geen dingen die hun persoonlijkheid direct aanvallen [5.6], zoals beschuldigingen over egoïsme of arrogantie, en ga niet in de verdediging. Vermijd met anscistachtige precisie uitspraken als: "Je hebt het mis," "Je liegt," en "Je bent egoïstisch."
Kan een narcist sorry zeggen? Ja hoor, een narcist kan perfect 'sorry' zeggen. Maar dat doet hij niet omdat hij schuldgevoelens heeft om hoe hij jou heeft behandeld. Als een narcist 'sorry' zegt of zich verontschuldigt dan doet hij dat louter en alleen uit eigenbelang.
De lach van een narcist is heel duidelijk niet verbonden met de ogen. In zijn ogen zie je geen schittering. Hoe groot zijn glimlach ook is of hoe hard hij ook lacht, zijn ogen blijven er koud uitzien. Omdat een narcist zijn gezichtsspieren niet gebruikt, blijven ook de bekende kraaienpootjes uit.
Narcisten kunnen er niet tegen als anderen gelukkig zijn
Narcisten haten het als iemand gelukkig is. Dit betekent niet een tijdelijk gevoel van geluk of plezier, maar echte authentieke en diepe vreugde. Dit veroorzaakt bij narcisten paniek waar ze vervolgens angstig en onzeker van worden.
Dus als je dingen zegt als: " Je mag voelen wat je voelt", "Je hebt het recht om me te zien zoals je wilt" en "Jouw woede is niet mijn verantwoordelijkheid" ... dan laat je de narcist weten dat je je niet langer door de angst voor wat zij van je denken laat beheersen. En dat is krachtig.
Als een narcist zijn zin niet krijgt, reageert hij vaak met heftige woede, extreme controle of de slachtofferrol. Dit gedrag komt voort uit een diep gevoel van kwetsbaarheid en een gekrenkt ego.